Author Archives: roberthakobyan

9-րդ դասարան հայոց լեզու

3.Արտագրե՛լ՝ լրացնելով երկհնչյունները։
Առավոտյան, ծովեզրյա, այծյամ, արդյոք, մատյան, առյուծ, բազմամյա ,ստորոգյալ, լուսնյակ, կորյուն, եղյամ, սայթաքել, կայսր, եռամսյակ, լռակյաց, գործունյա, դղյակ, ծննդյան, կղզյակ, մշակույթ, անասնաբույժ, մեղվաբույծ, համբյուր, եղջյուր, թեյաման, սառուցյալ, նյութ, ձյութ, կույտ, շաբաթօրյակ, հույսն։
4.Դո՛ւրս գրել այն բառերը, որոնցում մեկից ավելի
երկհնչյուն կա։
Արտաժամյա, պայթյուն, հայություն, օտարերկրյա, գյուղական, միջանկյալ,
մայրություն, այժմյան, մագաղաթյա, ներքոհիշյալ, կայունություն, արքայորդի,
հարյուրամյա, լայնություն, հարաբերյալ, վայրագություն, գրաբարյան, մետաքսյա,
յուրային։
4. Որոշե՛լ տրված բառերից յուրաքանչյուրի ձայնավորների
ու բաղաձայնների քանակը։
Ակունք, բարձունք, խճանկար, անդունդ, հրաժեշտ, պայթյուն, դաստիարակ,
մանրէ, սրբատաշ, հյուլե, անընդհատ, սրընթաց, մերթընդմերթ, մտավոր,
դազգահ:
5.  Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով յա, իա, եա։
Հեքիաթ, ակացիա,բամիա,այծյամ,էներգիա,Անդրեաս,եղյամ,
էքսկուրսիա,խավիար,կղզյակ,Սուքիաս,կրիա, միլիարդ, վայրկյան, Բենիամին,
մումիա, Սիսիան, փասյան, միմյանց, Արաքսյա, դաստիարակ, լյարդ, քիմիա,
օվկիանոս, անցյալ, Ազարյա, Անանիա, Եղիա, Եղիազար, Երեմյա, հեծյալ,
Զաքարյա, Մարիամ, Ամալյա, Օֆելյա։
5.  Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով յո, իո, եո։
Ամբիոն, աքսիոմ, բրաբիոն, լեգեոն, հետիոտն, արդյոք, մարմարիոն,
թեորեմ, մեդալեոն, միլիոն, ակորդեոն, չեմպիոն, պանսեոնատ, Սրապիոն,
տրիլիոն, օրիորդ, ինդուկցիոն, ամեոբա, քամելեոն։
6. Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության գրելով յ տառը։
Կայուն, հայելի, Միքայել, զրոյական, էություն, նայել, վայելել,
գայիսոն, էակ, ատամնաբույժ, Ռաֆայել, միայն, պոեմ, պոետ,
միյասին, հիանալ, թեյել, խնայել, հիանալ, որդիական

հանրահաշիվ 9


ա)Պատ՝․ դրական
բ)Պատ՝․ բացասական
գ)Պատ՝․ բացասական
դ)Պատ՝․ բացասական
ե)Պատ՝․ բացասական
զ)Պատ՝․ բացասական


33
ա)Պատ՝․ բացասական
բ)Պատ՝․ դրական
գ)Պատ՝․ դրական
դ)Պատ՝․ դրական
ե)Պատ՝․ բացասական
զ)Պատ՝․ բացասական


34
ա)-
բ)+
գ)+
դ)-
ե)-

9 դասարան հայոց լեզու

1.Կրկնում ենք Գոյական անունը։

2. Կետորի փոխարեն գրիր զ ամ ս

Կենտրոնախույզ, քննախույզ, ծաղկահույս, մտասույզ, խելակորույս, Թիֆլիս, արևակես, բազկաթոռ, Վարդգես, գույնզգույն, մսկիթ, որպեսզի, ընկույզ, Երասխ, Մարզպետունի, մարդախույզ, հարզախույզ։

2. Անհրաժեշտության դեպքում գրիր հ
տառը.
ընդհանուր, հովհար, հայթհայթել, հայհոյել, Հովհաննես,
հեղհեղուկ, խորին. խորհել, օրհներգ. հերթապահ, սուրհան–
դակ, դազգահ, ընդհակառակը, աշխարհ, համաշխարհային, ընդհուպ, ընդառաջ, արհա–
մարհԵլ, թիկնապահ, քամահրել, ապաշխարել. խորհուրդ, ընդամենը,
աշխարհասփյուռ, ճանապարհային, շնորհալի. նիրհել.
առհավաւրչյա, չնաշխարհիկ, չմշկասահք, հազիվհազ,
աշխարհ, , խորհրդածություն. մահճակալ, ընդարձակ, որովհեւրե,
ամպհովանի, ողջախոհ օրհնանք, հրդեհ ,անգաահտելի, արհավիրհք,
Բեթհովեն, խոնարհվել, հեղհԵղել, օրհասական. թոհուբոհ,, հաղթահարել, աշխարհակալ,. մենա–շնորհ, շնորհնդես։

3. Կազմիր բառեր հետևյալ նախածանցներով

ան —անդոր
անդր —անդրադարձ

ապ —ապագա
առ —առավոտ
արտ —արտաբեր
բաղ —բաղտ

գեր —գերի
դեր —դերասան
դժ —դժվար
ենթ —ենթարկվել
թեր —թերություն
հակ —հակաբան
համ —համով
հար —հարս

4.Տրված բառերը ենթւսրկել բառակազմական վերլուծության․
.Զարթոնք, վախարեն, հողմահար. մատուցարան, ահարկու, շողշողան,
հոգևորական, գիտակցական, ցնցոտիավոր, շրջադարձային, հեռադիտակ,,դաշնակահար. դաշնակցություն

5Կետադրիր։
Թե քաղաքներում թե զյոսլեւտւմ թե հեռավոր շեներում իշխում էին
պարսիկները։ Անակնկալ մտնում էին տները գոմ ու մարագ պարտեգ ու
հնձան պահանջում ոսկի արծաթ ուտելիք հարս ու աղջիկ։ Մեծամեծ խմբերով մտնելով այգիները ոչ այնքան ուտում, որքան ջարդում էին տրորում
քանդում ավերում։ Ամայություն չարագուշակ լռություն ահ ու սարսափ էր
տիրում ամենուր։
Գուսաններն այժմ անցնում էին այգիների արանքով լքված փողոցներով ուր չէր երևում ոչ մարդ ոչ կենդանի։ Թվում էր, թև այս վայրերում
կամ երբևէ ոչ ոք չէր ապրել կամ մի չար շունչ դաժանաբար քշել տարել
էր ամենքին և ամեն ինչ։

6. Գրի՜ր հետևյալ բառերի հոմանիշները և սովորի՜ր։

անբերրի
անբիծ
անպաճույճ
անպայման
անպատճառ
անփույթ
բազում —
բամբ —
բամբակ —
բամբասել

7.Կազմիր բառեր վերջածանցներով․

ալի —խալի
ալիք —խաղալիք
ած —ցած
ածո —պահածո
ակ —կրակ
ական —սպասողական
ակի —բազմակի
ային —տնային
այն —լայն
ան —պատվանդան
անի —պատանի

Գոյականի հոլովները, գործնական աշխատանք

Առաջադրանքներ:

Արտաքին հոլովում
1. Բառաշարքում ընդգծիր ի հոլովման պատականող 6 բառ:
Երեկո, մորաքույր, ամառ, մեղու, տղա, մարդ, վարձ, ձու, ընկեր, ուսուցիչ:
2. Բառաշարքում ընդգծիր ու հոլովման պատկանող 6 բառ:
Կսկիծ, ամուսին, տատ, ուռենի, ականջօղ, տղամարդ, թագուհի, պապ, ոսկի, քեռի:
3.Բառաշարքում ընդգծիր վա հոլովման պատկանող 6 բառ:
Ուրբաթ, տարի, ժամ, գագաթ, գիշեր, րոպե, ամիս, դար, օր, ցերեկ:
4.Բառաշարքում ընդգծիր ան հոլովման պատկանող 6 բառ:
Ընդմիջում, ձնաբուք, սառցալեռ, հուշասյուն, ամառ, բեռ, ազգանուն, նուռ, տեսանկյուն, գարուն:
5.Բառաշարքում ընդգծիր ոջ հոլովման պատկանող 6 բառ:
Բաժնետեր, տերտեր, տիկին, որդի, հարսնաքույր, լապտեր, դասընկեր, դուստր, տեր, կին:

Ներքին հոլովում
1.Բառաշարքում ընդգծիր ա հոլովման պատկանող 6 բառ:
Եռանկյուն, շարժում, ձյուն, թոնրատուն, ձուկ, շուն, թերություն, կորյուն, արյուն, հանգիստ:
2.Բառաշարքում ընդգծիր ո հոլովման պատկանող 6 բառ:
Բուժքույր, հայր, տիրամայր, խաղընկեր, մորեղբայր, վանահայր, քույր, եղբայր, սկեսրայր, նախահայր:

Գործնական աշխատանքներ:

1. Որոշիր ընդգծված գոյականների հոլովը:

Ասում են, թե հենց մի փշուր հաց է գետնին ընկնում, երկնքից մեզ համար անտեսանելի հրեշտակ է իջնում և կանգնում հացի փշուրի վրա, որպեսզի այն ոտնատակ չընկնի, չպղծվի: Այնպես որ, իմացեք՝ գետնին ընկած բոլոր փշուրների վրա մի-մի հրեշտակ է կանգնած: Քանի որ դա շատ դժվար է և հոգնեցուցիչ, մարդիկ պետք է հրեշտակներին օգնության շտապեն,  հացը գետնից վերցնեն ու մի բարձր տեղ դնեն:

Հացը գետնին գցելը մեղք է ,քանի որ այն թոնիր է մտել, կրակով  մաքրվել, սրբացել:

հաց
հրեշտակ
հացի
հրեշտակներին
հացը

2.Ընդգծե՛ք ուղղական հոլովի 5 ձև։

ա. Տիկին, հատակին, մարտին, գետին, կաղին, ջրվեժին, բաժին, խուրջին, հաղարջին

բ. Թղթակից,  կողակից, դաշնակից, ծուղակից, խոսակից, ուղեկից, խոյակից, կղզյակից

գ. Կորով, գորով, նավով, կավով, ժողով, տողով, տաղով, մաղով, կողով, հոլով

դ. Այգում, ոռոգում, շենքում, խաղում, հակազդում, փլուզում, երկնքում, անկում, շտկում, որջում

ա. հատակին, գետին, կաղին, ջրվեժին, հաղարջին
բ. կողակից, դաշնակից, ծուղակից, խոսակից, ուղեկից
գ. կավով, նավով, տողով, տաղով, մաղով
դ. այգում, շենքում, խաղում, հակազդում, փլուզում

2. Ընդգծե՛ք սեռական հոլովի 5 ձև։

ա. Օրվա, տեսքով, գիշերվանից, շարժմամբ, կրակի, այգուց, որդու, քրոջ, Հակոբենց, անտառի մեջ

Օրվա
Գիշերվանից
Կրակի
Որդու
Քրոջ

3.  Ընդգծե՛ք տրական հոլովի 5 ձև։

Տիկին,  ձորին ,  արձանին, հոգին, գերանդին, հացին,  գրին,  բանալին,   սարին

ձորին
արձականին
հոգին
գերանդին
հացին

4. Ընդգծե՛ք բացառական հոլովի 5 ձև։

ա. Որդուց, վահանով, այգուց, հարթակում, գնդակից, գավիթների, գումարման, անտառից, Վահանենց, փաստից

բ. Հոգուց, ուղուց, սպիտակուց, էգուց, գոտուց, նեղուց, այտուց, ոզնուց, դեղնուց, ապակուց

ա.

  1. Որդուց
  2. Վահանով
  3. Անտառից
  4. Գումարման
  5. Փաստից

բ.

1.Նեղուց
2.Հոգուց
3.Ուղուց
4.Սպիտակուց
5.Գոտուց

4. Ընդգծե՛ք գործիական հոլովի 5 ձև։

 Հրով, եզրում, սանրով, պարկեր, պանրով, խաղողի, սայրով, պատին, թեյով, կարագից

Հրով
Սանրով
Պանրով
Սայրով
Թեյով

5. Ընդգծե՛ք ներգոյական հոլովի 5 ձև։

Կրակում, լիտրով, խոսքում, կողքից, հարկում, վարկեր, կերպարում, երեսին, կարգում, կապանցի

Կրակում
Լիտրով
Խոսքում
Կողքից
Երեսին

6. Փակագծերում տրված տարբերակներից ընդգծե՛ք ճիշտը

ա. Տղամարդիկ կանանց մեջ ամենից ավելի գնահատում են նվիրումը և հավատարմությունը։

բ. Այսօր մեր փողոցով անցնելիս քիչ էր մնում մեքենայի բախվեի։

գ. <<Տեսնես օրերից մի օր Աստված կպատժի՞ այդ ավազակներին>>, — մրմնջում էր ծերունին։

դ. — Զգուշություն լավ բան է, — ինձ միշտ խրատում էր պապս։

ե. Քիչ հետո գնալու ենք քաղաքի կենտրոն։

զ. Ես հիմնարկի բոլոր տիկնանց կզգուշացնեմ, որ միջոցառմանը մասնակցելու են միայն տղամարդիկ։

9-ՐԴ ԴԱՍԱՐԱՆ, ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՈՒ

1) Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում և բառաձևերում է գրվում է:

1) ամենաէական, քրիստոնեություն, ելևէջ, ինչևէ
2) հնէաբան, պատնեշ, չէինք, առէջաթել
3) եղերերգ, ափեափ, լուսնէջք, լայնէկրան
4) դողէրոցք, Հրազդանհէկ, չէի, անէ

2) Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ե:

1) անեզր, խուռներամ, երբևէ, նախօրե
2) նրբերշիկ, լայզր, լուսերես, անէացում
3) բազմերանգ, օրըստօրե, հրշեջ, դողէրոցք
4) ինչևիցե, եղերերգ, գեղուղեշ, աներկբա

3) Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում օ:

1) հնօրյա, փայտոջիլ, միջօրեական, օրեցօր
2) անօրեն, տնօրինություն, օրըստօրե, օրորել

3) հանապազoր, առօրյա, անօրինություն, ոսկեզօծ
4) առօրեական, աշխարհազոր, հօգուտ, հօդս ցնդել

4) Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում օ:

1) մեղմորեն, մեղմօրոր, միջորեական, քառորդ
2) նախօրոք, աշխարհազոր, ազգօգուտ, գիշերօթիկ
3) հանապազորդ, անօթևան, թախծօրոր, ականջող
4) ապօրինի, նախօրե, վաղօրոք, հանրօգուտ

5) Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ո:

1) արագոտն, պնդօղակ, հոտնկայս, հրանոթ
2) քնքշորոր, հնգօրյակ, վաղորդյան, նրբորեն
3) հանրօգուտ, անորակ, հատորյակ, հանապազօր
4) հանապազորդ, եռոտանի, կրծոսկր, լացուկոծ

6) Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ը:

1) խոչընդոտ, անընտել, ակնթարթ, մթնկա
2) կորնթարդ, որոտընդոստ, առընթեր, սրընթաց
3) օրըստօրե, հյուրընկալ, գահընկեց, անընդմեջ
4) ինքնըստինքյան, լուսնկա, ճեպընթաց, մերթընդմերթ

7) Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում և:

1) ագևոր, ալևոր, ձևույթ, արևկա
2) թեթևոտն, հոգեվորդի, գոտևորել, եղրևանի
3) կարևոր, հոգեվիճակ, հոգևոր, հևիհև
4) որևէ, հոգևոր, հոգեվարք, ոսկևորել


8) Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում և:

1) արևակն, երևակայել, ոսկեվազյան, գոտևորել
2) սերկևիլ, հևք, կարևոր, հետևակ
3) եղրևանի, արևմտաեվրոպական, օթևան, արևառ
4) բևեկնախեժ, երևույթ, գերեվարել, սեթևեթել

9) Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում եվ:

1) հոգեվիճակ, արևավառ, ագևոր, ոսկեվաճառ
2) կարեվեր, գերեվարել, տարեվերջ, գոտևորել
3) արևմտաեվրոպական, ոսկեվարս, անձրևային, սերկևիլ
4) ագեվազ, գինեվաճառ, ուղեվճար, դափնեվարդ

10) Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում յ:

1)  այծյամ. ջղային, բրաբիոն, ժողովածուում
2) տույժ, հեռակայել, էական, արթայորդի
3) ատամնաբույժ, Սերգեյի, հայելազարդ, լռելյայն
4) պատանյակ, սերմացուի, միլիոն, մարմարյա