ՄՄԱ (Խառը մարտարվեստ)

ՄՄԱ-ն (Mixed Martial Arts) մարտարվեստ է, որը միավորում է տարբեր մարզաձևերի հնարքները, օրինակ՝ բռնցքամարտը, կարատեն, սամբոն, ձյուդոն և ըմբշամարտը։ Այս մարզաձևում մարզիկները օգտագործում են ինչպես հարվածային, այնպես էլ ըմբշամարտի տեխնիկաներ։

ՄՄԱ-ն պահանջում է ուժ, արագություն, դիմացկունություն և կարգապահություն։ Մարզիկները շատ են մարզվում, որպեսզի կարողանան լավ հանդես գալ մրցումներում։ Այս մարզաձևը նաև զարգացնում է ինքնավստահությունը, պատասխանատվությունը և սովորեցնում է հարգել մրցակցին։

Այսօր ՄՄԱ-ն շատ տարածված է ամբողջ աշխարհում, նաև Հայաստանում։ Շատ երիտասարդներ ընտրում են այս մարզաձևը, քանի որ այն օգնում է լինել առողջ, ուժեղ և լավ ֆիզիկական պատրաստվածություն ունենալ։

Իմ կարծիքով, ՄՄԱ-ն հետաքրքիր և օգտակար մարզաձև է, որը զարգացնում է ոչ միայն մարմինը, այլև մարդու բնավորությունն ու կամքի ուժը։

Հայկական խաչբառ, խաչբառի տեսակ, որն ստեղծվել է Հայաստանում։

Ի տարբերություն խաչբառերի մնացած բոլոր տեսակների՝ այստեղ հարցադրման համար կարելի է օգտագործել տվյալ լեզվում հայտնի բոլոր բառերը, անկախ նրանից, թե դրանք գոյական են, բայ, ձայնարկություն, թե մի այլ խոսքի մաս, բառի ուղիղ ձև են, թե հոլովված կամ խոնարհված բառաձևեր։ Այսինքն՝ այս խաչբառում լեզվի բոլոր բառերն ու բառաձևերը իրավահավասար են։ Պատասխանների ծածկագրման համար այստեղ ընդունելի է ցանկացած հնարք՝ բացատրություն, հոմանիշ, հականիշ, նկարելուկ, բառքամոցի, հանելուկ, նկար, տրամաբանական խնդիր, մեջբերում, բառախաղ, օրինաչափություն, գաղտնագիր և այլն, և այլն։ Հայկական խաչբառում կարող են օգտագործվել նաև խաչբառի՝ վերը հիշատակված տեսակները։ Հայկական խաչբառում միակ սահմանափակումը վերաբերում է հատուկ անուններին։ Պետք է խուսափել դրանք «Բառքամոցի», «Բառագումար» ու մի քանի այլ բաժիններում կիրառելուց, որտեղ բառերը սովորաբար մասնատվում են կամ փոփոխվում, իսկ այդ հանգամանքը կարծես թե այնքան էլ չի պատշաճում հատուկ անուններին։ Այդ բաժինների փոխարեն հատուկ անունները կարելի է կիրառել «Բացատրական», «Օրինաչափություն», «Գրական», «Պատմական», «Աշխարհագրական» և նման բաժիններում։

Հայկական խաչբառի հեղինակը «9-րդ հրաշալիք» շաբաթաթերթի հիմնադիր և գլխավոր խմբագիր Վաչագան Սարգսյանն է։ Առաջին անգամ այդ խաչբառը լույս է տեսել «9-րդ հրաշալիքի» 1-ին համարում՝ 1994 թվականի հոկտեմբերի 20-ին։ «Հայկական» անվանումով խաչբառն առաջին անգամ լույս է տեսել թերթի 20-րդ համարում։

Օրգանիզմի սեռը որոշվում է՝
ա) գեներով և քրոմոսոմներով
բ) սննդով
գ) ջերմաստիճանով
դ) ջրով

Մարդու սեռական քրոմոսոմներն են՝
ա) X և Y
բ) A և B
գ) C և D
դ) M և N

Կանանց սեռական քրոմոսոմների կազմը՝
ա) XX
բ) XY
գ) YY
դ) XO

Տղամարդկանց սեռական քրոմոսոմների կազմը՝
ա) XX
բ) XY
գ) YY
դ) XO

Սեռի հետ շղթայակցված հատկանիշները փոխանցվում են՝
ա) սեռական քրոմոսոմներով
բ) միայն սննդով
գ) միայն միջավայրով
դ) միայն տարիքով

Սեռի հետ շղթայակցված հատկանիշների օրինակ է՝
ա) դալտոնիզմը
բ) մազերի գույնը
գ) հասակը
դ) մարմնի քաշը

Ժառանգական հիվանդությունները առաջանում են՝
ա) գեների կամ քրոմոսոմների փոփոխության հետևանքով
բ) միայն սննդի պատճառով
գ) միայն եղանակի պատճառով
դ) միայն հոգնածությունից

Ժառանգական հիվանդությունները փոխանցվում են՝
ա) ծնողներից երեխաներին
բ) ընկերներից
գ) ուսուցիչներից
դ) հարևաններից

Սեռի հետ շղթայակցված հիվանդությունները ավելի հաճախ հանդիպում են՝
ա) տղաների մոտ
բ) աղջիկների մոտ
գ) նույն չափով
դ) ոչ մեկի մոտ

Գենետիկան ուսումնասիրում է՝
ա) ժառանգականությունն ու փոփոխականությունը
բ) մարսողությունը
գ) շնչառությունը
դ) շարժումը

1. Ե՞րբ է մագնիսական դաշտում տեղադրված հաղորդչի վրա ուժ ազդում։
   Երբ հաղորդչով անցնում է էլեկտրական հոսանք և այն գտնվում է մագնիսական դաշտում։
2. Ինչպե՞ս է հոսանքակիր հաղորդչի վրա մագնիսական դաշտում ազդող ուժը կախված հոսանքի ուղղությունից։
   Հոսանքի ուղղությունը փոխելիս փոխվում է նաև հաղորդչի վրա ազդող ուժի ուղղությունը։
3. Մագնիսական դաշտում հոսանքակիր շրջանակի ո՞ր դիրքում է նրա վրա ազդող ուժերի մոմենտը զրո։
   Երբ շրջանակի հարթությունը ուղղահայաց է մագնիսական դաշտի ուժագծերին։
4. Ի՞նչ տեղի կունենա, եթե չփոխվի հոսանքի ուղղությունը մագնիսական դաշտում պտտվող շրջանակում։
   Շրջանակը կես պտույտից հետո կդադարի պտտվել։
5. Ի՞նչ է էլեկտրաշարժիչը, և ի՞նչ կառուցվածք ունի այն։
   Էլեկտրաշարժիչը սարք է, որը էլեկտրական էներգիան փոխակերպում է մեխանիկական էներգիայի։ Այն բաղկացած է մագնիսից, շրջանակից, կոլեկտորից և խոզանակներից։
6. Ի՞նչ դեր է կատարում կոլեկտորն էլեկտրաշարժիչում։
   Կոլեկտորը փոխում է շրջանակով անցնող հոսանքի ուղղությունը։
7. Ի՞նչ առավելություններ ունեն էլեկտրաշարժիչները։
   Բարձր արդյունավետություն, հուսալի աշխատանք, հեշտ կառավարում և շրջակա միջավայրի չաղտոտում։
8. Նշեք էլեկտրաշարժիչների մի քանի կիրառություն։
   Օգտագործվում են օդափոխիչներում, լվացքի մեքենաներում, էլեկտրական գործիքներում և մեքենաներում։
9. Ո՞ր երևույթն են անվանում էլեկտրամագնիսական մակածում։
   Երբ հաղորդչում առաջանում է էլեկտրական հոսանք մագնիսական դաշտի փոփոխության պատճառով։
10. Ի՞նչ կառուցվածք ունի փոփոխական հոսանքի պարզագույն գեներատորը։
    Բաղկացած է մագնիսից, պտտվող շրջանակից, օղակներից և խոզանակներից։
11. Ո՞ր հոսանքն են անվանում փոփոխական։
    Այն հոսանքը, որի ուղղությունն ու մեծությունը ժամանակի ընթացքում պարբերաբար փոխվում են։
12. Ի՞նչ հաճախություն ունի մեր երկրում օգտագործվող փոփոխական հոսանքը։ Որքա՞ն է այդ հոսանքի պարբերությունը։
    Հաճախությունը 50 Հց է, պարբերությունը՝ 0.02 վայրկյան։
13. Ի՞նչ էներգիայի շնորհիվ է արտադրվում էլեկտրաէներգիան՝ ա. էլեկտրակայաններում, բ. ջերմաէլեկտրակայաններում։
    ա) Ջրի էներգիայի շնորհիվ։
    բ) Վառելիքի այրման արդյունքում ստացված ջերմային էներգիայի շնորհիվ։

Տիգրան Հայրապետյան-ը հայ քաղաքագետ, լրագրող և միջազգայնագետ-վերլուծաբան էր, որը ապրել և գործել է 20-րդ դարի վերջի կարևոր ու բարդ ժամանակաշրջանում։ Նա ծնվել է 1964 թվականի մարտի 18-ին Երևանում։ Սովորել է Երևանի թիվ 71 դպրոցում, ապա ընդունվել է ԵՊՀ արևելագիտության ֆակուլտետի արաբագիտության բաժին, որն ավարտել է 1991 թվականին։ Նրա գործունեությունը հիմնականում կապված է Հայաստանի անկախացման տարիների հետ, երբ երկիրը անցնում էր քաղաքական, տնտեսական և հասարակական մեծ փոփոխությունների փուլ։ Տիգրան Հայրապետյանը ակտիվ մասնակցել է Արցախյան շարժմանը, եղել երիտասարդական շարժման կազմակերպիչներից և հանդես եկել որպես քաղաքական մեկնաբան տարբեր թերթերում ու կենտրոններում։ Նրա հրապարակախոսական հոդվածներն ու վերլուծությունները տպագրվել են ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ Եվրոպայում, և նա համարվում է շուրջ 400 հրապարակումների հեղինակ։ Նրա կարևոր աշխատություններից են «Անապատի հազար տարի» և «Երրորդ աշխարհամարտի մատույցներում» ուսումնասիրությունները։ Տիգրան Հայրապետյանը մահացել է 1999 թվականի մարտի 9-ին ավտովթարի հետևանքով։ Նրա հիշատակը պահպանվում է նաև կրթական ոլորտում, քանի որ «Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրում գործում է նրա անունը կրող գրադարանը։

1. Tenses

1. Which sentence is grammatically correct?
A) I have seen him yesterday.
B) I saw him yesterday.
C) I was seeing him yesterday.
D) I had seen him yesterday.

2. By the time we arrived, they _______ dinner.
A) finished
B) were finishing
C) had finished
D) have finished

2. Conditionals

3. If you _______ earlier, you wouldn’t have missed the train.
A) leave
B) left
C) had left
D) will leave

4. If I _______ enough money, I would buy a new car.
A) have
B) had
C) will have
D) would have

3. Modal Verbs

5. You _______ eat so much fast food. It’s not healthy.
A) should
B) must
C) can
D) may

6. Which sentence expresses a strong obligation?
A) You should finish your homework.
B) You must finish your homework.
C) You might finish your homework.
D) You could finish your homework.

4. Passive Voice

7. The cake _______ by my grandmother yesterday.
A) made
B) was made
C) is made
D) makes

8. The book _______ in 1995.
A) wrote
B) is written
C) was written
D) has written

5. Relative Clauses

9. The person _______ invented the telephone was Alexander Graham Bell.
A) who
B) which
C) whose
D) what

10. This is the house _______ I grew up.
A) where
B) who
C) which
D) what

6. Reported Speech

11. She said, “I am learning Spanish.” → She said she _______ Spanish.
A) was learning
B) is learning
C) has been learning
D) learns

12. My teacher asked me, “Did you complete your assignment?” → My teacher asked me if I _______ my assignment.
A) complete
B) had completed
C) have completed
D) was completing

7. Phrasal Verbs

13. I need to _______ early tomorrow for my trip.
A) set up
B) set off
C) set out
D) set in

14. Which phrasal verb means “to cancel”?
A) Call off
B) Call out
C) Call back
D) Call up

8. Miscellaneous Grammar

15. I wish I _______ more time to travel.
A) have
B) had
C) will have
D) has

16. Choose the correct form:
She is interested _______ learning new languages.
A) on
B) in
C) at
D) to

17. I regret _______ him about my plans.
A) tell
B) told
C) to tell
D) telling

18. We arrived _______ the station just in time to catch the train.
A) at
B) in
C) on
D) to

19. She is very good _______ playing the piano.
A) at
B) in
C) on
D) with

20. The meeting was postponed _______ next week.
A) to
B) until
C) for
D) by

1․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի (կապակցությունների) բաղադրիչներն են գրվում անջատ:

1) կաս-կարմիր, ամեն մի, ծայրից ծայր, այսօրևեթ
2) դեմ դիմաց, ռոմանագերմանական, ըստ կարգի, ի զեն
3) ըստ էության, բրոնզե դար, վեցհարյուրամյա, դուռ դռան
4) Սանկտ Պետերբուրգ, առ այն, թփից թուփ, բուրդ գզել

2) Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի (կապակցությունների) բաղադրիչներն են գրվում անջատ:

1) թել-ասեղ, ներս գցել, տոհմից տոհմ, ազգանուն
2) մուգ կարմիր, ըստ ամենայնի, վեցից յոթ, հիսունհինգ
3) հնուց ի վեր, ըստ իս, զինծառայող, թույլ տալ
4) ի ծնե, առ աստված, բաց կանաչ, թև առնել

3) Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի (կապակցությունների) բաղադրիչներն են գրվում անջատ:

1) քար տաշել, արքայից արքա, որդան կարմիր, վարդ ազգի
2) չորս հարյուր հինգ, հյուսիս արևմուտք, երկրից երկիր, փոքր ի շատե
3) ինչ որ է, ի սկզբանե, ըստ այդմ, սակավ առ սակավ
4) քննադատ Թումանյան, Մայր Արաքս, մայր ցամաքային, մեն միայն


4) Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի (կապակցությունների) բաղադրիչներն են գրվում անջատ:

1) վաղուց ի վեր, երկու երրորդ, իննսունինը, հույս տալ
2) առ այն, ավար առու, գլուխ գլխի, դժվար թե
3) պատից պատ, կողք կողքի, վեց հազար, շաքար եղեգն
4) սրբություն սրբոց, վերից վար, թև թևի, ի զեն

5) Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի (կապակցությունների) բաղադրիչներն են գրվում միասին:

1) քառասուն հինգ ամյա, փայտ փորիկ, քաղցր մեղցր, շուրջ պար
2) քաջ առողջություն, ձեռք սեղմում, խոսք ու խրատ, կենաց մահու
3) հարավ կորեական, ջերմա մեկուսիչ, թավալ գլոր, նախավայր էջքային
4) հաց ազգիներ, պար եղանակ, սոցիալ դեմոկրատ, հաշվե քանոն

6) Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի (կապակցությունների) բաղադրիչներն են գրվում միասին:

1) լի ու լի, մի անձնյա, ի մի բերել, լույս ընծայում
2) գող ե գող, հյուսիս արևմտյան, իննսուն ամյա, առ այն
3) զառ ի վեր, նոր խարբերդցի, փոխ ծովակալ, հատակ մաքրել
4) բուժ զննում, ժամկետ անց, փոխ ե փոխ, տասն ամյա

7) Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի (կապակցությունների) բաղադրիչներն են գրվում միասին:

1) սերնդ ե սերունդ, քարե դարյան, այր ու ձի, ցաք ու ցրիվ
2) փոստ հեռագրատուն, տարեց տարի, ի սպառ, քափ քրտինք
3) նոր անկախ, ռոմանա գերմանական, լեզվա ոճական, ներս առնել
4) օրն ի բուն, էլ ցանց, գող ե գող, տաս կոպեկանոց

8) Ո՞ր շարքի բոլոր բառերի (կապակցությունների) բաղադրիչներն են գրվում միասին:

1) մարզ ընկերություն, մեջ բերում, օրն ի բուն, հյուսիս արևելք
2) փոքր ի շատե, ի հաշիվ, դռն ե դուռ, մեջ բերում
3) լանջն ի վեր, թուրք պարսկական, ի զորու, պար ուսույց
4) այլընտրանք, Սևանհէկ, քարընկեց, տասկոպեկանոց

9) Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են գծիկով:

1) հուշարձան կոթող, կաս կարմիր, դույզն ինչ, լեռնա դահուկային
2) մանր մունր, փոխվարչապետ, նետ աղեղ, թև թիկունք
3) անտես անհայտ, իրեն իրեն, գիշեր ցերեկ, ուս ուսի
4) հարավ արևմուտք, գրող հրապարակախոս, մեն մենակ, ձյուն ձմեռ

10) Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են գծիկով:

1) տասը տասնհինգ, հայ ռուսական, տնով տեղով, ձյուն ձմեռ
2) կազմ պատրաստ, երկրե երկիր, հին հին, մեկ երկու
3) փոքր ինչ, աղմուկ աղաղակ, տուն տեղ, տարեց տարի
4) ինքը իրեն, ընկեր ընկերուհի, մուգ կանաչ, դույզն ինչ

N2=72% O2=20% CO2=0,04%

H2O(գ)

He, Ne, A2, K2, Xe, Rn

Անորգանական նյութեր

Մետաղների ցինկը-Zn, Al, Mg, Fe, Cu, Au, S, I, Cl, Br

Բարդ

MgO, CuO, Na2CO3, MgSO4

Օրգանական

C2H6O, C6H12O6, C12H22O11

Урок 1-

Задание 1. Вместо точек вставьте подходящий глагол.

Семья часто отдыхает вместе. В эту субботу все работали, и только Анна решила немного отдохнуть (отдыхать-отдохнуть). 2. Студенты переписавали текст и вскоре перепесали его (переписывать-переписать). 3. Утром мальчик долго одевался и наконец оделся (одеваться-одеться). 4. Дети весь урок решали задачи, но так и не решили их (решатьрешить). 5. Антон изучал русский язык год, а Виктор изучил его за полгода (изучать-изучить). 6. Мама всё утро убирал квартиру и наконец убрал её (убирать-убрать). 7. Я всегда клал книги на стол, но сегодня я положил их в шкаф (класть-положить). 8. Каждый день мой друг покупал свежие газеты. Сегодня он купил две газеты (покупать-купить). 9. Этот студент часто опаздывал на уроки. Вчера он опять опоздал(опаздывать-опоздать). 10. Мой старший брат всегда помогал мне делать домашнее задание. Вчера он опять помог мне (помогать-помочь)