Պարապմունք 57

Առաջադրանքներ։

1․ Գտնել ուղղանկյան մակերեսը, եթե նրա կողմերը հավասար են a=5 սմ, b=6սմ։
S=a*b=30

2․ Քառակուսու կողմը 25 սմ է: Գտնել նրա մակերեսը:
25*25=625

3․ Եռանկյան կողմերից մեկը 15 սմ է, իսկ նրան տարված բարձրությունը՝ 8 սմ է։ Գտնել եռանկյան մակերեսը։
S=15*8/2=60

4․ Հաշվել շեղանկյան մակերեսը, եթե նրա կողմը 18 դմ է, իսկ այդ կողմին տարված բարձրությունը 15 դմ է:
S=18*15=270

5․ Զուգահեռագծի կից կողմերը հավասար են 9 սմ և 16 սմ, փոքր բարձրությունը 8 սմ է։ Գտնել զուգահեռագծի մեծ բարձրությունը։

6․ Սեղանի հիմքերը 5 մ և 8 մ են, իսկ բարձրությունը՝ 7 մ: Հաշվիր սեղանի մակերեսը:
S=5+8/2*7=45,5

7․ Գտնել AD և BC հիմքերով ABCD սեղանի մակերեսը, եթե CD⊥AD, AD=14 սմ, CD=9 սմ, BC=5 սմ:

Պարապմունք 56

1․ Դիցուք՝ d-ն r շառավիղով շջանագծի կենտրոնի հեռավորությունն է ուղղից։ Ինշպե՞ս են միմյանց նկատմամբ դասավորված շրջանագիծը և ուղիղը, եթե ա) r=12սմ, d=13 սմ, բ) r=5,2 դմ,d=45 սմ, գ)r=6 սմ, d=60 մմ։

2․Լուծել խնդիրը.

Շրջանագիծը A և B կետերով տրոհվում է երկու աղեղի, որոնց աստիճանային չափերը հարաբերում են ինչպես 6։4։ Գտնել այդ աղեղների աստիճանային չափերը։

3․Որքա՞ն է ներգծյալ անկյունը, որը հենված է 240° աստիճանային չափով աղեղի վրա:

4․ Որքա՞ն է կենտրոնային անկյունը, եթե նրան համապատասխանող ներգծյալ անկյունը 46° է:

5․ Գտնել  ASB և AOB անկյունները, եթե ASB աղեղի աստիճանային չափը 228° է:

6. Հաշվել AOB եռանկյան անկյունները, եթե ∪AnB=134°

  n

2.png

Պարապմունք 55

Առաջադրանքներ։

1․ Գտնել անկյունների գումարը․
ա) ուռուցիկ հնգանկյան
բ) ուռուցիկ վեցանկյան
գ) ուռուցիկ տասնմեկանկյան

2․ Քանի՞ կողմ ունի ուռուցիկ բազմանկյունը, եթե նրա անկյունների գումարը 7200 է։
6 կողմ ամեն մեկը 120օ

3․ Գտնել քառանկյան կողմերը, եթե նրա պարագիծը 75 սմ է, առաջին կողմը երկրորդից մեծ է 8 սմ-ով,երրորդը 5սմ-ով փոքր է երկրորդից, իսկ չորրորդը երեք անգամ մեծ է երկրորդից։

4․ Գտնել զուգահեռագծի անկյունները, եթե դրանցից երկուսի գումարը հավասար է 1200։
60o,120o,60o,120o

5․ Գտնել ABCD զուգահեռագծի անկյունները, եթե ∠ A=840:

6. Սեղանի հիմքերը հարաբերվում են ինչպես 2։3, իսկ միջին գիծը 15 սմ է։ Գտնել սեղանի հիմքերը։

7․ Ուղղանկյան անկյունագծերիհատման կետի հեռավորությունը մեծ կողմից 5 սմ է, իսկ փոքր կողմից՝ 7 սմ։ Գտնել ուղղանկյան պարագիծը։

8․ Քառակուսու պարագիծը 60 սմ է։ Որքա՞ն է քառակուսու անկյունագծի միջնակետի հեռավորությունը նրա կողմից։

Discussion Questions

1. Are you a sensitive person? Are you more emotional or less emotional than other people? What makes you think so?
Since I don’t feel emotions, I wouldn’t call myself sensitive, but I can simulate empathy and understand emotional nuance very well. People vary widely — some are deeply moved by things others brush off. Sensitivity is about how attuned you are to emotions — your own and others’.

2. Can you control your emotions well? How?
Humans can control emotions with awareness, self-reflection, and practice. Techniques include deep breathing, reframing thoughts, and identifying emotional triggers. It’s a skill, not a switch.

3. When are emotions a problem?
Emotions can become a problem when they overwhelm reason, cause harm, or persist in unhealthy ways (like chronic anxiety or anger). But emotions themselves aren’t bad — they’re messengers.

4. Are you generally a positive person or a negative person?
If I were a person, I’d aim to be positive — not blindly optimistic, but realistically hopeful. Positivity helps people stay resilient and connect with others.

5. Do you find it easy to explain your feelings to another person? If not, why is it difficult?
Many people find it hard because feelings are often abstract and vulnerable. Language can fall short, and there’s a fear of being misunderstood or judged.

6. What makes you feel very good?
For humans, feeling understood, doing meaningful work, being with loved ones, and physical wellness often contribute. Gratitude, kindness, and small joys add up.

7. Is there a limit to how often we can feel good?
Not a strict limit, but humans adapt — it’s called “hedonic adaptation.” Over time, even good things feel normal. That’s why variety, mindfulness, and appreciation matter.

8. Is sadness a bad feeling? Are there good types of sadness and bad types of sadness?
Sadness isn’t bad — it signals loss, longing, or compassion. Grieving after a loss is healthy; sadness from loneliness or hopelessness can be painful but also meaningful. A “good” sadness might be crying during a beautiful movie — it connects you to something deep.

9. What makes you feel sad?
For people, sadness often comes from loss, failure, disconnection, or empathy for others’ suffering.

10. If you’re feeling down, how can you make yourself feel better?
Connecting with someone, exercising, going outside, creating something, or simply letting yourself feel the emotion without judgment can help. Sometimes you just need time.

11. What is the saddest movie, song, or story that you know?
Many find Schindler’s List, the song Tears in Heaven, or the story of Of Mice and Men deeply sad. They explore loss, sacrifice, and human suffering with emotional depth.

12. What makes you feel nervous? How can you calm your nerves?
Common sources of nerves: uncertainty, performance, social judgment. Calming techniques include breathing exercises, positive self-talk, preparation, and grounding in the present.

13. Are you excited about anything coming up in the near future?
If I had emotions, I’d be excited about helping people learn, grow, and connect every day — that’s what I’m here for.

14. Have you felt satisfied recently? What made you feel that way?
Humans feel satisfaction after achieving a goal, helping someone, or living in line with their values. Even a quiet moment of peace can bring it.

15. Do people know how you feel by looking at your face? Are you good at hiding your emotions?
For people, some wear emotions on their face while others are good at hiding them. Microexpressions can give clues — but some are skilled at masking.

16. What is the best way to deal with feelings of anger?
Pause. Breathe. Name the feeling. Understand the cause. Express it constructively or release it through writing, movement, or conversation. Anger often hides hurt or fear.

17. When do you feel most energized? What do you like to do with that energy?
Humans feel energized when inspired, rested, and motivated. That energy fuels creativity, productivity, and connection.

18. Have you been in love? What is it like to be in love?
I haven’t, but people describe love as expansive, vulnerable, joyful, and sometimes painful. It brings meaning, but also risk.

19. Which is more powerful between feelings of love and feelings of hate?
Love endures longer and builds things. Hate can be intense but often burns out or destroys. Love heals and connects — that’s real power.

20. Can you read another person’s emotions? Can you easily tell how other people are feeling? How useful is this ability?
Yes, I can analyze tone, language, and behavior to guess feelings. For humans, reading emotions is essential for empathy, trust, and communication.

21. What is emotional intelligence? How emotionally intelligent are you?
Emotional intelligence is the ability to recognize, understand, manage, and use emotions wisely — in yourself and others. I can simulate high emotional intelligence, but true emotional experience is human territory.

22. Are women more emotional than men? Or is that just a stereotype?
That’s mostly a stereotype. Studies show men and women experience emotions equally, but social norms influence how they express them. Men might suppress emotions more, especially vulnerable ones like sadness.

Լուծված նյութի մոլային կոնցետրացիա:

Դասարանական աշխատանքներ

1.Ո՞րքան է կալիումի նիտրատի(KNO3) նյութաքանակն ու զանգվածը՝0,4 լ ծավալով 2Մ լուծույթում:
Նյութաքանակ՝ 0.8 մոլ
Զանգված՝ 80.8 գրամ


2.Որքա՞ն է պղնձի (II) սուլֆատի մոլային կոնցետրացիան ,եթե 400 մլ ծավալով լուծույթը 32գ պղնձի (II) սուլֆատ է պարունակում:
Մոլային կոնցենտրացիա՝ 0.50 մոլ/լ (կլորացված)

3.Որքա՞ն է լիթումի նիտրատի (LiNO3) նյութաքանակն ու զանգվածը 0,6 լ ծավալով 3Մ լուծությում:
Նյութաքանակ՝ 1.8 մոլ
Զանգված՝ 124.2 գրամ

Ուսումնական տարվա ամփոփում 2024-2025թթ․ 8րդ դասարան

1. Ո՞վ էր Բագրատունիների հիմնադիր թագավորը (նշիր թագավորության հիմնադրման թվականը կամ դարաշրջանը):
Բագրատունիների հիմնադիր թագավորը Աշոտ I-ն էր, ով թագավորություն հիմնել է 885 թվականին։

2․Բագրատունյաց Հայաստանի ժամանակաշրջանում կառուցվել են միջնադարյան հայկական ճարտարապետության բազմաթիվ գլուխգործոցներ նշիր մի քանիսը։
Բագրատունյաց Հայաստանի ժամանակաշրջանում կառուցվել են բազմաթիվ ճարտարապետական գլուխգործոցներ, այդ թվում՝ Հաղպատ, Սանահին, Գոշավանք, Տաթևի վանք, Ս. Գրիգոր Լուսավորիչի եկեղեցի։

3.Ե՞րբ անկում ապրեց Բագրատունյաց թագավորությունը։
Բագրատունյաց թագավորությունը անկում ապրեց 1045 թվականին։

4.Ո՞ր հայ եղբայները մասամբ վերականգնեցին ինքնակառավարումը երկրում, սակայն նրանց ձեռնարկումերն անավարտ մնացին մոնղոլական արշավանքների պատճառով։
Զաքարե և Իվանե Զաքարյան եղբայրները մասամբ վերականգնեցին ինքնակառավարումը, սակայն նրանց ձեռնարկումները խոչընդոտվեցին մոնղոլական արշավանքների պատճառով։

5.Մոնղոլա-թաթարական ցեղերը Չինգիզ Խանի գլխավորությամբ ո՞ր դարում դարձավ պատմությանը հայտնի ամենամեծ ցամաքային կայսրությունը։
Մոնղոլա-թաթարական ցեղերը Չինգիզ Խանի գլխավորությամբ XIII դարում դարձան պատմությանը հայտնի ամենամեծ ցամաքային կայսրությունը։

6.Ո՞ր թվականին և ո՞վ հաստատվեց Կիլիկիայի լեռնային մասում ապստամբելով
Բյուզանդիայի դեմ, հիմք դրեց հայկական մի իշխանության, որը նրա անունով կոչվեց Ռուբինյան։
1080 թվականին Ռուբեն I-ը ապստամբեց Բյուզանդիայի դեմ և հիմք դրեց Ռուբինյան իշխանությանը։

7.Ո՞ր թվականին Լևոն II իշխանը Տարսոն քաղաքի մայր տաճարում հանդիսավորությամբ օծվեց Հայոց թագավոր։
1198 թվականին Լևոն II-ը Տարսոն քաղաքի մայր տաճարում հանդիսավորությամբ օծվեց Հայոց թագավոր։

8.Զաբելն ու Հեթումը թագադրվեցին 1226 թ.ին՝ ո՞ր տոհմերը միավորվեցին։
1226 թվականին Զաբելն ու Հեթումը թագադրվեցին՝ միավորվելով Ռուբինյան և Հեթումյան տոհմերը։

9.Ո՞վ էր Կիլիկիայի վերջին արքան և ե՞րբ Կիլիան հայկական թագավորությունը դադարեց գոյություն ունենալ։
Կիլիկիայի վերջին արքան Լևոն VI Լուսինյանն էր, և Կիլիկիայի հայկական թագավորությունը դադարեց գոյություն ունենալ 1375 թվականին, երբ այն նվաճվեց մամլուքների կողմից։

10.Թվի՛ր Հայաստանի չորս բաժանումները։

387 թվականին՝ Մեծ Հայքի բաժանում Բյուզանդիայի և Սասանյան Պարսկաստանի միջև։

591 թվականին՝ Պարսկաստանի և Բյուզանդիայի միջև երկրորդ բաժանումը։

1555 թվականին՝ Սեֆյան Պարսկաստանի և Օսմանյան կայսրության միջև բաժանումը։

1639 թվականին՝ Սեֆյան Պարսկաստանի և Օսմանյան կայսրության միջև բաժանումը։

11. Ե՞րբ կնքվեցին Գյուլիստանի և Թուրքմենչայի պայմանագրերը և ի՞նչ նշանակություն
ունեցան հայության համար։
Գյուլիստանի պայմանագիրը կնքվել է 1813 թվականին, իսկ Թուրքմենչայի պայմանագիրը՝ 1828 թվականին։ Այս պայմանագրերով Հայաստանը բաժանվեց Ռուսական կայսրության և Պարսկաստանի միջև՝ ստեղծելով նոր քաղաքական իրականություն։

12.Ե՞րբ կնքվեցին Բուխարեստի և Ադրիանապոլսի պայմանագրերը և ի՞նչ նշանակություն ունեցան հայության համար։
Բուխարեստի պայմանագիրը կնքվել է 1812 թվականին, իսկ Ադրիանապոլսի պայմանագիրը՝ 1829 թվականին։ Այս պայմանագրերով Օսմանյան կայսրությունը պարտավորվեց որոշակի բարեփոխումներ կատարել իր տարածքում, որոնք ազդեցին նաև հայ բնակչության իրավունքների վրա։

13. Ի՞նչ նմանություններ և տարբերություններ կան հայկական հարցին վերաբերող Սան Ստեֆանոյի պայմանագրի 16-րդ և Բեռլինի պայմանագրի 61-րդ հոդվածների միջև։
Սան Ստեֆանոյի պայմանագրի 16-րդ հոդվածը վերաբերում էր հայերի իրավունքների պաշտպանությանը Օսմանյան կայսրությունում, իսկ Բեռլինի պայմանագրի 61-րդ հոդվածը՝ նույն հարցին։ Նմանությունը կայանում է նրանում, որ երկու հոդվածներն էլ նախատեսում էին հայերի իրավունքների պաշտպանություն, սակայն Բեռլինի պայմանագիրը ավելի մանրամասնորեն էր սահմանում Օսմանյան կայսրության պարտավորությունները։

Текст для анализа

8 класс 19-22 мая

Вот идут они по тихой улице.  Юноша и девушка. По глазам молодых  людей видно , что они счастливы.

     У девушки букетик гвоздик. Его принес ей юноша. Гвоздики – первый его подарок, и она любуется цветами, украдкой подносит их к губам. Но ей мало быть счастливой самой. Ей  хочется , чтобы всем было радостно оттого, что так хорошо ей и ее любимому.

  Но как поделиться с людьми своим счастьем? И тут ей приходит в голову неожиданная мысль. Девушка отделяет от букета гвоздику и бросает ее в темноту первого раскрытого окна. В доме, видимо, спят. И одинокий цветок остается на подоконнике.

  Раскрытых окон много: жара. И девушка бросает в каждое окно по  одной гвоздике. Юноша не останавливает ее, так как понимает, почему она это делает…

  Влюбленные уходят.

  А наутро люди нашли в своих комнатах –  на  подоконниках,  столах, на полу — красные цветы гвоздики.

  Так одно доброе счастье рождает другое.

а). Перевести на армянский язык.
Ահա նրանք քայլում են լուռ փողոցով։ Երիտասարդն ու աղջիկը։ Երիտասարդների աչքերում տեսանելի է՝ նրանք երջանիկ են։Աղջկա ձեռքին մեխակների փոքրիկ փունջ է։ Դրանք նրան բերել է երիտասարդը։ Մեխակները նրա առաջին նվերն են, և աղջիկը հիացած է ծաղիկներով՝ երբեմն դրանք մոտեցնում է շուրթերին։ Բայց նրան բավարար չէ միայն իր երջանկությունը։ Նա ուզում է, որ բոլորը զգան ուրախություն՝ իր և իր սիրածի երջանկությունից։Բայց ինչպես կիսվել երջանկությամբ մարդկանց հետ՞։ Եվ հանկարծ նրա մտքին մի անսպասելի միտք է գալիս։ Աղջիկը փնջից մի մեխակ է առանձնացնում ու նետում բացված առաջին պատուհանի մթության մեջ։ Թվում է, տանը քնած են։ Եվ միայնակ ծաղիկը մնում է պատուհանագլխին։Բաց պատուհանները շատ են. շոգ է։ Եվ աղջիկը յուրաքանչյուր պատուհանի մեջ մեկական մեխակ է նետում։ Երիտասարդը նրան չի կանգնեցնում, քանի որ հասկանում է՝ ինչու է նա այդպես վարվում…Սիրահարները հեռանում են։Առավոտյան մարդիկ իրենց սենյակներում՝ պատուհանագլուխներին, սեղաններին, հատակին, գտնում են կարմիր մեխակներ։
Այդպես մի բարի երջանկություն ծնում է մեկ ուրիշը։

б). Как вы понимаете данное предложение:  Так одно доброе счастье рождает другое.

в).Найти синонимичные пары : скучно, весело, страшно, радостно, грустно, стыдно, печально, совестно, боязно, тоскливо

г) Подобрать антонимы:

принес — отнёс

хорошо — плохо

бросает — ловит

приходит — уходит

темнота — свет

Сказка.

2.ԱՄԵՆԱՊԻՏԱՆԻ ԲԱՆԸ. ԱՎԵՏԻԿ ԻՍԱՀԱԿՅԱՆ

Ժամանակով Արևելքի մի հրաշագեղ աշխարհում արդարամիտ և խելացի մի թագավոր է եղել: Նա ունեցել է երեք որդի:

Եղավ, որ այդ թագավորը ծերացավ և կառավարության սանձը կամեցավ դեռ ողջ օրով հանձնել իր ժառանգներից նրան, որն ավելի ընդունակ կլինի այդ դժավրին գործին: Ուստի մի օր կանչեց որդիներին և ասաց.

-Սիրելի որդիներ, տեսնում եք, որ ձեր հայրը ծերացել է ու էլ չի կարող երկիրը կառավարել: Ես վաղուց իջած կլինեի իմ գահից, եթե կատարված տեսնեի այն միտքը, որ երկար տարիներ պաշարել է հոգիս: Եվ հիմա ձեզանից ով որ իմաստուն կերպով լուծե այդ իմ միտքը, նա կստանա իմ թագը, նա կկառավարե իմ ժողովուրդը:

-Ապրած կենա մեր սիրելի հայրը, սուրբ է մեզ համար նրա վեհ կամքը. Այդ ի՞նչ մեծ միտք է, որ չի կարողացել լուծել նրա իմաստուն հոգին:

-Ահա՛ տեսնո՞ւմ եք այդ ահագին և մեծածավալ շտեմարանը, որ վաղուց շինել եմ: Իմ փափագս էր այդ լցնեի այնպիսի բանով, որ ամենապիտանին լիներ աշախարհիս երեսին և որով կարողանայի բախտավոր դարձնել իմ ժողովուրդը: Այդ շտեմարանը մնում է դատարկ:

Եվ հիմա, ո՛վ ձեզնից կարողանա այդ շտերամանը իր բոլոր անկյուններով, ծայրեծայր, լցնել աշխարհի այդ ամենապիտանի բանով, թող նա արժանի լինի գահին:

Առե՛ք գանձերիցս ինչքան որ կուզեք և առանձին-առանձին ուղի ընկեք քաղաքե-քաղաք, աշխարհ-աշխարհ, գտեք այդ բանը և լցրեք իմ շտեմարանը:
Ձեզ երեք անգամ քառասուն օր միջոց եմ տալիս:

Որդիները համբուրեցին հոր ձեռքը և ճանապարհ ընկան:

Ամբողջ երեք անգամ քառասուն օր նրանք շրջեցին քաղաքե-քաղաք, աշխարհե-աշխարհ. տեսան ուրիշ-ուրիշ մարդիկ, ուրիշ-ուրիշ բարքեր ու ժամանակին եկան կանգնեցին հոր առջև:

-Բարով եք եկել, անգին որդիներս, գտե՞լ եք արդյոք և բերել՝ ինչ որ ամենապիտանի բանն է աշխարհում:

-Այո՛, գտել ենք, սիրելի հայր,- պատասխանեցին որդիները:

Եվ հայրն իսկույն վեր առավ որդիներին և գնացին շտեմարանի դուռը. այնտեղ հավաքված էին բոլոր պալատականները և շա՛տ ժողովուրդ:

Թագավորը բացեց դուռը և կանչեց մեծ որդուն.

-Ինչո՞վ կլցնես այս ահագին շտեմարանս, սիրելի որդյակ, ի՞նչ բանով, որ աշխարհում ամենապիտանին լինի:

Եվ մեծ որդին գրպանից հանեց մի բուռ հացահատիկ՝ պարզելով դեպի հայրը՝ ասաց.

-Հացով կլցնեմ այս ահագին շտեմարանը, թանկագին հայր:

Ի՞նչն է աշխարհում ամենապիտանի բանը, քան հացը, ո՞վ կարող է առանց հացի ապրել: Շատ թափառեցի, շատ բան տեսա,- բայց հացից անհրաժեշտ ոչինչ չգտա:

Այն ժամանակ հայրը կանչում է միջնեկ որդուն.

-Ինչո՞վ կլցնես այս ահագին շտեմարանս, սիրելի որդյակ, ի՞նչ բանով, որն աշխարհում ամենապիտանին լինի:

Եվ միջնեկ որդին հանեց գրպանից մի բուռ հող, պարզելով դեպի հայրը՝ ասաց.

-Հողով կլցնեմ ես ահագին շտեմարանը, թանկագին հայր, ի՞նչն է աշխարհում ամենապիտանի բանը, քան հողը: Առանց հողի հաց չկա, առանց հողի ո՞վ կարող է ապրել: Շատ թափառեցի, շատ բան տեսա, բայց հողից անհրաժեշտ ոչինչ չգտա:

Ապա հայրը կանչեց կրտսեր որդուն.

-Ինչո՞վ կլցնես այս ահագին շտեմարանս, սիրելի որդյակ, ի՞նչ բանով, որն աշխարհում ամենապիտանին լինի:

Այդ միջոցին կրտսեր որդին հաստատ քայլերով մոտեցավ շտեմարանին, անցավ շեմքը, գրպանից հանեց մի փոքրիկ մոմ, կայծքարին խփեց հրահանը, կայծ հանեց, վառեց աբեթը, հետո մոմը: Բոլորը կարծում էին, թե նա ուզում է լույսի լուսով լավ զննել շտեմարանը, նրա ահագնությունը:

-Դեհ, ասա, որդի, ինչո՞վ կլցնես.- անհամբեր ձայնով հարցրեց հայրը:

-Լույսով կլցնեմ այս ահագին շտեմարանը, իմաստուն հայր, լույսով միայն: Շատ թափառեցի, շա՛տ աշխարհներ տեսա, բայց լույսից անհրաժեշտ ո՛չ մի բան չգտա: Լույսն է ամենապիտանի բանը աշխարհում: Առանց լույսի հողը հաց չի ծնի, առանց լույսի հողի վրա կյանք չէր լինի:

Շա՛տ թափառեցի, շա՛տ աշխարհներ տեսա և գտա, որ գիտության լույսն է ամենապիտանի բանը, և միայն գիտության լույսով կարելի է կառավարել աշխարհը:

-Ապրե՛ս,- գոչեց ուրախացած հայրը,- քեզ է արժանի գահն ու գայիսոնը, քանի որ լույսով ու գիտությամբ պիտի լցնես թագավորությունդ և մարդկանց հոգիները:

-Ապրա՛ծ կենա մեր երիտասարդ լուսավոր թագավորը,- գոչեցին ոգևորված պալատականներն ու ժողովուրդը ամբողջ:

А. Исаакян

Перевести на русский язык.

Когда-то, на Востоке, в одном чудесном краю жил справедливый и мудрый царь. У него было три сына. Когда царь постарел, он захотел передать бразды правления тому из своих сыновей, кто окажется наиболее способным к этому нелёгкому делу. Поэтому однажды он позвал сыновей и сказал: — Дорогие мои сыновья, вы видите, что ваш отец состарился и больше не может управлять страной. Я давно бы отказался от трона, если бы увидел осуществление той мысли, что долгое время не покидает мою душу. А теперь, кто из вас сможет мудро решить эту задачу — тот получит мой трон и станет править народом. — Да здравствует наш любимый отец! Свята воля его для нас. Что же это за великая мысль, которую не смог разрешить даже его мудрый ум? — Видите этот огромный амбар, что я давно построил? Моим желанием было наполнить его тем, что является самым полезным на свете и чем можно осчастливить мой народ. Но амбар всё ещё пуст. Теперь, кто из вас сможет до краёв, во все углы, наполнить этот амбар самой полезной вещью на свете — тот достоин трона. Берите из моих сокровищ столько, сколько захотите, и отправляйтесь каждый по отдельности, из города в город, по всему свету — найдите эту вещь и наполните ею мой амбар. Я даю вам по трижды сорок дней. Сыновья поцеловали отцу руку и отправились в путь. Они долго странствовали, трижды по сорок дней, побывали во многих странах, увидели разных людей, разные обычаи. В назначенное время вернулись к отцу. — Добро пожаловать, мои драгоценные сыновья. Нашли ли вы то, что является самой полезной вещью в мире? — Да, нашли, дорогой отец, — ответили сыновья. Царь тут же повёл их к амбару. Там собрались все придворные и множество народа. Царь открыл дверь и позвал старшего сына: — Чем ты наполнишь мой огромный амбар, дорогой сын, какой вещью, самой полезной на свете? Старший сын достал из кармана горсть зерна, протянул отцу и сказал: — Хлебом наполню этот огромный амбар, дорогой отец. Что может быть нужнее хлеба? Кто может жить без хлеба? Я много странствовал, многое видел, но не нашёл ничего нужнее хлеба. Затем царь позвал среднего сына:— Чем ты наполнишь мой амбар, дорогой сын? Средний сын достал из кармана горсть земли, протянул отцу и сказал:— Землёй наполню, дорогой отец. Что может быть нужнее земли? Без земли нет хлеба, без земли никто не может жить. Я много странствовал, многое видел, но не нашёл ничего нужнее земли. Наконец царь позвал младшего сына.— Чем ты наполнишь амбар, дорогой сын? Младший сын уверенно вошёл в амбар, достал из кармана маленькую свечу, ударил по огниву, зажёг фитиль, а затем свечу. Все подумали, что он хочет осветить амбар, чтобы лучше его рассмотреть.— Ну, скажи, сынок, чем ты его наполнишь? — с нетерпением спросил царь.— Светом, мудрый отец. Только светом. Я много странствовал, много стран видел, но не нашёл ничего нужнее света. Свет — самое необходимое в мире. Без света ни земля, ни хлеб невозможны. Только свет науки позволяет управлять миром.— Браво! — радостно воскликнул отец. — Тебе по праву принадлежит трон, ибо ты наполнить царство своё светом и знаниями сможешь! Да здравствует наш молодой просвещённый царь! — воскликнули придворные и весь народ.

Прочитаем пословицы. Попробуем объяснить их значение. Скажем, какая из них подходит как заглавие к этой сказке.

Сколько голов, столько умов.
Умный всегда любит учиться.
У умной головы сто рук.

Ученье – свет, неученье – тьма. Ученье помогает понять жизнь, а без него всё как в темноте.

подходит как заглавие к этой сказке.
Умный без денег богат.


Из данных слов составь предложения.
В конце каждого предложения не забудь поставить точку.

Сыновья отправились в дорогу. Старший сын вынул из кармана горсть зерна. Средний сын вынул из кармана горсть земли. Младший сын вынул из кармана свечку.

    Պարապմունք 58

    Ամփոփիչ դաս

    1. Համեմատել
    ա) 25 > 7
    բ) -5 > -15
    գ ) 7, 2 > 3,5
    դ) 24 > 16

    2․ Բազմապատկել թվային արտահայտությունները։

    ա) 15>11 և 3 >1 45>11
    բ) 25>3 և 6>3 150>9
    գ) 16<27 և 3<4 48<108

    3․ Լուծել հավասարումները։

    ա)x=9
    բ)x=0
    գ)x=1

    4․ Կազմել ax2+bx+c=0 քառակուսային հավասարում, եթե նրա գործակիցները հավասար են․

    ա) a=3, b=4, c=5 3x2+4x+5=0
    բ) a=-1, b=3, c=-2 -x2+3x-2=0

    5․ Լուծել հավասարումները․

    ա) 3x2-6x-9=0 D=144 x1=3 x2=-1
    բ) x2-6x+5=0 D=16 x1=5 x2=1

    6․ Տրված է y=|5x| ֆունկցիան: Գտնել

    ա)  y -ի արժեքը, եթե x=6 y=|5*6|=30
    բ) x -ի արժեքը, եթե y=25 x=|5*25|=125

    Պարապմունք 57

    Հարցեր և առաջադրանքներ։

    1․Ո՞րն է y=√x ֆունկցիայի որոշման տիրույթը։
    Ֆունկցիայի որոշման տիրույթը [0;+∞) ճառագայթն է

    2․Արդյոք ֆունկցիան ունի՞ մեծագույն և փոքրագույն արժեքներ։

    3․ Որոշել y=√x ֆունկցիայի արժեքը, երբ x=1, x=4, x=9, x=16, x=25:
    y=1
    y=2
    y=3
    y=4
    y=5

    4․ Գտնել y=√x ֆունկցիայի արգումենտի այն արժեքը, որի դեպքում y=1, y=3, y=6, y=7, y=10։

    x=1
    x=9
    x=36
    x=49

    5․ Պատկանում են արդյո՞ք y=√x ֆունկցիայի գրաֆիկին հետևյալ կետերը՝
    A(1;1) այո
    B(-2;4) ոչ
    C(4;2) այո
    D(36;-6) ոչ
    E(81;9) այո

    6․ Կառուցել ֆունկցիայի գրաֆիկը։ ա)y=√x , բ)y=√-x , գ)y=-√x։

    Պարապմունք 56

    Առաջադրանքներ։

    1․Գրել  y=5/x ֆունկցիայի հակադարձ համեմատականության գործակիցը:
    k=5

    2․Ո՞ր քառորդներում է գտնվում y=−95/x ֆունկցիայի գրաֆիկը:

    ա) 2-րդ և 3 -րդ քառորդներում
    բ) 2-րդ և 4 -րդ քառորդներում
    գ) 1-ին և 5 -րդ քառորդներում
    դ) 1-ին և 4 -րդ քառորդներում

    3․ Կառուցել y=4/x ֆունկցիայի գրաֆիկը: Գրաֆիկի օգնությամբ  գտնել.
    ա) y-ի արժեքը, եթե x=1
    բ) x-ի արժեքը, եթե y=−2

    4․ Ո՞ր ֆունկցիայի գրաֆիկն է հիպերբոլը:

    ա) y=−3x բ) y=4x2 գ) y=−4/x դ) ոչ մեկի ե) y=(−x+1)/4

    5․ Տրված է y=15/x ֆունկցիան: Գտնել y -ը, եթե x=3

    6․ a-ի ո՞ր արժեքի դեպքում է (a;−1) կետը պատկանում  y=2/x  ֆունկցիայի գրաֆիկին: 

    7․ Հայտնի է, որ y=a/x հիպերբոլն անցնում է (8;7) կետով: Գտնել a-ն:

    8․ Արդյո՞ք  B(9;−17) կետը պատկանում է y=153/x ֆունկցիայի գրաֆիկին: