6. Կետերի փոխարեն գրի՛ր տրված բառերից մեկը:

Իր անկյունում նստած՝ մռմռալ էր ու ինչ-որ բան նկարում. ոչ մեկն ու ոչինչ չի հետաքրքրում: (մռմռալ, մրմռալ)

Սիրտը մրմռալ էր, երբ հանկարծ նորից հիշում էր ցավից ու վիրավորանքից այլայլված այդ դեմքը: (մռմռալ)

Իրենց ձյունափառ գագաթները երկինք են … ու սպասում են: (կարկառել, կռկռալ)

Բայց ինչո՞ւ եք անհամբեր …, սպասե՛ք, էլի՛: (կարկառել, կռկռալ)

Նա անապատում …, ասում ճշմարիտ ու մարգարեական բաներ, բայց ո՞վ էր լսողը: (բարբառել, բռբռալ)

Անմիտ ու անշնորհք … ես. ո՞վ կհասկանա, թե ի՛նչ ես ասում: (բարբառել, բռբռալ)

7. Փորձիր բացատրել, թե ինչո՛ւ տրված բառերը և-ով չեն գրվում:

ա) Եվա, Եվգինե, Եվրոպա, Եվրասիա, Եվդոկիա:

բ) եվրոպացի, համաեվրոպական, արևմտաեվրոպական, եվդոկիացի:

8. Ուշադրությո՛ւն դարձրու տրված բառերի կազմությանն ու ուղղագրությանը և օրինաչափությունը բացատրի՛ր:

k հատ արտադրիչների արտադրյալը, որոնցից յուրաքանչյուրը նշանակում են a է, կարճ նշանակում են a^k և անվանում a-ի k-րդ աստիճան: k-ն կոչվում է աստիճանացույց, իսկ a-ն՝ հիմք:

Օրինակ՝ 

Դիցուք m-ը և n-ը բնական թվեր են, ապա տեղի ունեն հետևյալ հավասարությունները՝

Տված միանդամը և նրա առջև մինուս նշան դրված միանդամը կոչվում են հակադիր միանդամներ:

Օրինակ՝ 3abc և -3abc միանդամները հակադիր միանդամներ են:

Որպեսզի ստանանք տված միանդամին հակադիր միանդամ, պետք է այդ միանդամի առջև դնել մինուս նշան կամ որ նույնն է, այ նբազմապատկել -1-ով:

Առաջադրանքներ

**Կարդացե՞լ ես դասը։ Հարցեր տեսական մասից

ա․ Ի՞նչ է ցույց տալիս a^k -ը։ Նշի՛ր a-ի և k-ի նշանակությունը։
բ․ Ինչի՞ է հավասար a-ի առաջին աստիճանը։
գ․ Արտադրյալի տեսքով ներկայացրու a³-ը։
դ․ Բեր երկու հակադիր միանդամների օրինակ։

1) Պարզեցրեք միանդամի գրառումը՝ օգտագործելով աստիճանը.

ա) aba=a²b       բ) kpppkp=k²p⁴     գ) 3abab=3a²b²    դ) 7xxyyyyx=7x³y⁴

ե) ababa=a³b²     զ) 3a2a3a=18a³    է) a³a⁴=a⁷       ը) a²a³a⁵=a¹⁰

2)   Գտեք միանդամների արտադրյալին հավասար միանդամը.

ա․11p⁴k³ բ․120x⁶y⁴
գ․-18a³b դ․36b³c²

3)  Բարձացրեք աստիճան.

ա․a⁴ գ․3a² ե․4c⁴
բ․b⁹ դ․2b³ զ․5ab²

4) Գրառեք՝

ա) a-ի խորանարդի և b-ի քառակուսու արտադրյալը:a³b²

բ) a-ի քառակուսու և b-ի կրկնապատկի արտադրյալը:a²b²

գ) a-ի խորանարդի և b-ի քառակուսու եռապատիկի արտադրյալը:a³3b²

դ) a-ի քառակուսու կրկնապատիկի և a-ի խորանարդի արտադրյալը:2a²a³

05.09.2023

Լա՛վը չես, խեղճ ես, լավը չես, զավա՛կս, որդիս, առաջնեկս, իմ հույսս, իմ թանկս, լա՛վը չես, մեջդ վրեժ չկա: Քո պապ ու իմ հեր Իշխանը արնագույն պուճուր մի ձի ուներ, էնքան պուճուր, որ բանակ չէին տարել ասում է, չարությունից պայթում էր՝ որ մի ձի իրենից առաջ էր ընկնում: Հևում էր, թոքերը շխկշխկում էին, քթերից կրակ էր թռչում — իր պուճուր տեղով տրաքում էր չարությունից: Քո պապի պահած շունն էլ պիտի էդպես լիներ, նրա զավակն էլ ու չափարի բանջարն էլ ու պատի օձն էլ պիտի էդպես լինեին: Դու լավը չես: Ինչ իմացողի հարցնում եմ՝ գովում ու ծիծաղում է — իբր թե լավն ես, խղճով ես, և էդ ծիծաղն իմ սրտին դանակ է դառնում, զավակս, զավակս: Իմ հեր ու քո պապ Իշխանը խելոք բաներ ոչ ասում էր, ոչ էլ մտածելու ժամանակ ուներ, նա գործի մարդ էր, գետինը նրա ոտի տակ վառվում էր- բայց մի անգամ կիսաբերան ասել է ուսի վրայով իմ մերացվին հացի փող շպրտելու պես, ու ես ասում եմ. մարդ չպիտի էնքան քաղցր լինի՝ որ կուլ տան, չպիտի էնքան դառը լինի՝ որ թքեն: Քեզ կուլ են տվել ու գովում են, զավակս, քեզ կուլ են տալիս: Ասում ես խիղճ, բայց խիղճը գիտե՞ս երբ է գեղեցիկ — երբ գազանի մեջ է: Քոնը խիղճ չի, խեղճություն է: Ամբողջ Վանքերը Իշխանից աստծու չափ շնորհակալ էր գիտե՞ս ինչի համար — բոլորին կարող էր վնաս տալ: Կարո՛ղ էր: Նրա վտանգը ծովիանի՛, ծովիանի նման խաղում ու ցոլում էր Վանքերից Բորչալու ու Բորչալվից Ղազախ բոլորի վրա և ամեն րոպեի կայծակ կդառնար ու կտրաքեր ուզածդ խեղճուկրակի գլխին: Բոլորի համար նրա լավությունն էն էր՝ որ չէր տրաքում, թե չէ ուրիշ լավություն ոչ ոքի համար նա չի արել: Լավություն բոլորին քո պապ ու իմ պատրոն Ավետիքն է արել: Ուրիշի համար՝ մեղու, պատվաստ, կացնի կոթ, ուրիշի համար՝ սել, ամուսնացած եղբոր փոխարեն՝ բանակ, եղբոր բանտարկված տղայի համար՝ կառավարչի մոտ կոռի — նա աստծու լավությունն էր էս ամբողջ գյուղին, և գիտե՞ս ինչ էր ասել նրա Գիքոր փոքր ախպերը. «Էդ ո՜նց է Սարգսի համար կոռի գնաց, ինձ համար ձեռուոտն էդպես կապվել է՝ մի սել չի սարքում» (մի կաղնի կտրելու իրավունքի դիմաց անտառապահը Գիքորից մի եզանսել է ուզած եղել): Քո պապ ու իմ պատրոն Ավետիքի ճիշտ պատասխանը դա է, դու մի կարծիր, թե նրա վարքն ուրիշ պատասխան ունի: Շնորհակալություն ո՞վ էր ասում նրա ձիուն — ոչ մեկը: Բեռն իջեցնում ու քամակին ձեռաց ճիպտում էին — բեռը՝ իրենց, քրտնահոտը՝ տիրոջը — գնա՛: Խիղճ, խղճի վրա խիղճ, խղճի վրա խիղճ, ներսից խիղճ, դրսից խիղճ — դա խի՞ղճ է թե փալասե տիկնիկ, զավակս, զավակս, իմ հոգսս, իմ տանջանքս, իմ անհանգստությունս, իմ տառապանքս, իմ բեռս: Աղջիկ եք տեսնում՝ կանգնում նայում եք ու աչքներդ լցվում է, տղա եք տեսնում՝ բերաններդ բա՜ց նայում եք, հիվանդ գառան համար լաց եք լինում, սիրուն հորթի համար լաց եք լինում — ձեր փորում տղամարդու սի՞րտ է թե սազը ձեռին աշուղ: Քո պապ Ավետիքի քնա՜ծ, դանդա՜ղ, բա՜րի, էն էլ ես ինչ իմանամ բարի՞ թե վախկոտ չեղած մի պուտ արյունը էդ ո՜նց կարողացավ կտրել մերանի պես քո մեջ Իշխանի տված էն կատաղի վարար արյունը, անդադար, խաբեբա, շողոմքոր, համարձակ, անքուն, վրիժառու, զնգուն-զվարթ-ավազակ առնաուտի արյունը քո մեջ էդ ո՜նց կտրվեց Ավետիքի քնած մի պուտ արյունից: Թե՞ էդքան դուրեկան է ծնկներն օջախին դեմ անել, ժպտալով ննջել ու հուսալ ու հավատալ, թե աշխարհը բարի է: Էծը թուփ — գելը էծ: Է՞ծն ես թե թուփը, գե՞լն ես թե էծը , ո՞րն ես: Կա՛մ — կա՛մ: Չէ՜ մի. դուք սպասեք ձեր դրախտին՝ որ վանքի զանգերն իրիկվա մեջ զրնգան, իրիկվա մեջ վանքի աղբյուրը երգի, հոգնած իրիկվա միջով ձեզ բարձած բերեն, վերցնեն ձեր բեռը քրիստոսի իրիկվա մեջ և ուռչի՜ շնորհակալությունը բկների մեջ, խեղդի — «շնորհակալ եմ, ձի, Բորչալվից, է՜, մի ձմեռվա հաց բերիր երեխեքիս համար, պարտական ենք, ձի»:
Մարդ ու անասուն իրարից ջոկվում են հիշողությամբ: Հիշողությունը դրած է անասունի և մարդու արանքում: Հիշողության մեջ ես՝ ուրեմն վառվում ես, մարդ ես, հաշիվներ ունես, անհանգիստ ես — հիշողության մեջ չես՝ հրե՜ն բաց դաշտում կովն արածում է առանց հիշողությունների, իսկ հորթին երեկ են մորթել…
© 1958 — 2021, Հրանտ Մաթևոսյան

Կադրա՜։

1.Դուրս գրիր անծանոթ բառերը և բացատրիր։
առաջնեկ-Առաջնածին զավակ
կոթ-Ծխամորճի կամ ծխափողի խողովակը՝ փողը
սել-Տե՛ս Հեղեղ

2.Պատմվածքում առանձնացրու այնպիսի մտքեր,որոնք քեզ հոգեհարազատ են, որոնք արդիական են (այժմեական, ժամանակակից, առօրյա, ակտուալ)։
Ասում ես խիղճ, բայց խիղճը գիտե՞ս երբ է գեղեցիկ — երբ գազանի մեջ է:

3. Բացատրի՜ր շնորհակալություն բառի իմաստը-գոհություն, ինչպե՞ս ես դու շնորհակալ լինում ծնողիդ, ընկերոջդ-Ես շնորհակալ եմ իմ ծնողներին՝ աշխատում եմ քիչ բարկացնել իմ ծնողներին, որ իմ ծնողները վատ են իրենց զգում ես նրանց խնամում եմ։

20.03-24.03

Расставьте пропущенные буквы .

А .

Собираться, блестеть, собирать, забирать, замереть, замирать, расстилать, расстелить, выжигать, блестящий, зажигательный, стереть, блистать, протереть, вытирать, выбирать, застелить, замерло, замирало, умереть, умирать, растирать, заблистать, выстирали, выдераю, забираю, протереть, собирающий, вычесть, вычитать, расстелить, расстилаться, запереть, запирать, прибирать, избиратели, сочетать, сочетание, блистательный, блеснет, приберет, оперетьсяБ

Б .

Автомобиль, скрипя тормозами на спуске

остановился около калитки. 2. Между скамейками пробиралась девушка. 3. Его черный силуэт выделялся на фоне далекой светящейся зелени. 4. Наконец между стволами сосен что-то блеснуло. 5. Вверху, почти касаясь снежного склона, плыло странное огненное облако. 6. Позади на спокойной воде замарла яхта. 7. Остров был абсолютно гол. 8. Шарф ее развевался по ветру, чуть наклоненная вперед фигурка напряглась. 9. Вместе со своим отражением замок словно висит в воздухе, опаясанный бахромой густой зеленой тени. 10. Песок ложился вытянутыми ровными грядами по обочинам гладкого проспекта… 11. Он видел, как первые лучи солнца коснулись ледяного поля. 12. Шаги гулко раздавались под сводами. 13. В лодке стояла, управляя веслом, женщина с развевающимися волосами.

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

1071.

ա)3,82+41,705=45,525 գ)8,903+152,9=161,803 ե)5,51+6,36=11,87
բ)0,921+4,8=5,721 դ)0,0032+1119,69=1119,6932 զ)0,002+0,00017=0,00217

1072.

ա(-1,2)+(-3,4)=-4,6 գ)(-0,37)+(-6,23)=-6,60 ե)(-1,001)+(-2,456)=-3,457
բ)(-8,75)+(-1,25)=-10 դ)(-4,38)+(-2,04)=-6,42 զ)(-18,203)+(-0,411)=-18,614

1074.

ա)2+0,38=2,38 գ)100+0,096=100,096 ե)0,836+10=10,836
բ)1+15,07=16,07 դ)20+4,097=24,097 զ)5,0001+18=23,0001

1075.

z=0,615+0,02=0,635 գ)=27+10,0001=37,0001
z=18,2+124,01=142,21 դ)654,1+5037,203=5691,303

26․02․2023

Դաս 1

Գիր և արվեստ

• Հասարակության զարգացման ո՞ր փուլում է ստեղծվել գիրը։
• Ինչի՞ հետ է կապված գրի առաջացումը։
• Ի՞նչ է սեպագիրը, ովքե՞ր են ստեղծել այն։
• Հին Արևելքի գեղարվեստական ստեղծագործություններն ի՞նչ բնույթ ունեն։ Ինչի՞ մասին են դրանք։

Դաս 2
Գիտություն

• Որո՞նք են գիտության առաջացման նախադրյալները։
• Գիտության ո՞ր բնագավառներն էին զարգացած Հին Արևելքում։

1.Հետևյալ թվերից ո՞րի մոդուլն է հավասար 1/58-ի:

Ընտրիր ճիշտ տարբերակ(ներ)ը:

• −58
• 1/58
• −1/58
• 58

2.Որոշիր տրված կետի հեռավորությունը զրոյից:

1) −1/344 թվի հեռավորությունը զրոյից հավասար է 1/344-ի:

2) 1/344 թվի հեռավորությունը զրոյից հավասար է 1/344-ի:

3.Գտիր արտահայտության արժեքը՝∣1/2∣−∣1/2∣

Պատասխան՝ 0

4.

14/15

5.

-1/28,1/28

6.

5 1/16

7.

1/39

8.

0

9.

0

10.

15 2/5

11.

2

12.

-42 2/3

13.

3

14.

0

1.Կոորդինատային ուղղի վրա −40 9/15 թիվը գտնվում է −6 9/15 թվից (ընտրիր պնդման ճիշտ շարունակությունը).

• ձախ
• աջ

2.

Նշիր E կետի կոորդինատը:

Կոտորակը մի կրճատիր:

 E=(2/10)

Պատասխան՝

3.Համաձայն ես արդյո՞ք հետևյալ պնդման հետ.

Կոորդինատային ուղղի վրա −69 11/19 կոորդինատով կետը գտնվում է ավելի աջ, քան −13 11/19 կոորդինատով կետը:

• ոչ
• այո

4.

Պարզիր, թե կոորդինատային ուղղի ո՞ր կետի կոորդինատն է հավասար 5/2-ի:

Պատասխան՝ F=(5/2)

5.

Նշիր0 O կետի նկատմամբ В(−32 3/7) կետին համաչափ կետի կոորդինատը:

Պատասխան՝ В կետին համաչափ կետի կոորդինատը 

32 3/7-ն է:

6.Հետևյալ թվերից ո՞րն է կոորդինատային ուղղի վրա ամենաձախ գտնվող կետի կոորդինատը:

0

−13

21

33

−1/45

−78 3/7

−45

−78 2/7

7.Ո՞ր կետն է գտնվում զրոյից ավելի հեռու.

A(−5 2/5), թե՞ B(4)

• B
• A
• ոչ մեկը

8.

Կոորդինատային ուղղի վրա ո՞ր կետի կոորդինատն է հավասար 3/2-ի:

 Նշիր ճիշտ տարբերակը:

• O
• F
• L
• T

9.B կետը կոորդինատային ուղղի վրա գտնվում 12/40-ով ձախ կոորդինատների սկզբնակետից:

ՈրոշիրB կետի կոորդինատը:

Առաջին պատուհանում տեղադրիր «+» կամ «−» նշաններից մեկը: Կոտորակը մի կրճատիր:

Պատասխան՝ 

10.

Տրված կետերից ընտրիր նրանք, որոնց կոորդինատը ռացիոնալ թիվ է:

Նշիր ճիշտ տարբերակ(ներ)ը:

• M
• F
• P
• բոլորն էլ ռացիոնալ են
• O
• ոչ մեկը ռացիոնալ չի
• T

12.12.2022

Անծայրածիր տիեզերքում իրարանցում էր տիրում: Միլիոնավոր տարիների մեջ անթիվ պատահածը այս անգամ խելքահան էր արել բոլորին: Պատճառն այն էր, որ երբևէ եղած բոլոր ստեղծվածների մեջ ամենափխրունին երկրային ինչ-որ ուժ ստիպում էր թախծել…
Հրեշտակներից մեկը շտապելով խցկվեց անտես ամպի մեջ ու զգալով մոտեցող անիմանալի գոյն` ասաց.
-Տեր իմ, այսօր անցնում էի Քո հրապույր ամպերի վրայով և հանկարծ լսեցի այստեղի համար տարօրինակ ձայներ: Մոտենալով ուշադիր նայեցի և ի զարմանս ինձ` ջրերից շունչ առած մի Փաթիլ տեսա, որը լաց էր լինում, և հարցիս, թե ինչու է այսպես տխուր ու մոլոր և այն էլ այստեղ` երկնքում, որտեղ տխրությունը սկսվող ու տանող ուղիներ չունի, նա պատասխանեց.
-Ուզում եմ գնալ աշխարհ, երազում տեսել եմ մի արարածի այնքան~ քնքուշ ու բարի…
Հետո, Տեր իմ, մի պահ լռեց ու նորից թախանձեց.
-Ձյունաճերմակ իմ հրեշտակ, դու էլ ինձ նման պարզ ու թափանցիկ հոգի ունես` խնդրիր Բարձյալին թող ինձ ամուր թևեր պարգևի, որպիսզի դիմանամ վայրէջքին` ես պետք է տեսնեմ Նրան…
Եվ պատասխանը դղրդաց ամբողջ տիեզերքով մեկ ու լսեցին բոլորը` բարեհոգի հրեշտակից մինչ անվերջություն.

-ԹՈՂ ԳՆԱ~…
Բոլորը աստվածակերտ աստիճաններից հետաքրքրված աննախադեպ եղածից հավաքվել էին տեսնելու մի կերպ երևացող էակին…
Ամեն մեկն իր խորհրդով ցանկանում էր օգնել այս թախծող արարածին…
Աստղերն իրենց պատրաստակամությամբ Փաթիլին տվեցին իրենց կառուցվածքը, որովհետև լավ գիտեին, որ երկրում սիրում են նայել իրենց…
Քամիներին սանձողը խոստացավ հետևել նրա անվնաս վայրէջքին:
Իսկ Լուսինը երազկոտ լույսի հատիկներ ցողեց նրա երեսին…
Ճակատագիրը լրացնող եռակազմ ծերունին խոստացավ երկրում կարգավորել ժամն ու ժամանակը, ապա բոլորի սպասող զգայարանների ներքո անկեղծացավ.
-Մնացյալը, թե ինչ կլնի ինձ էլ հայտնի չէ…
Փաթիլը, ներկաների ուշադրությունից շոյված, սրտանց շնորհակալություն հայտնեց և ուրախ ողջույների տակ սլացավ երկիր…
Ճանապարհին նրան հանդիպող փաթիլները լսել էին տարածված լուրը և հարգալից դիմավորելով, մաղթանքներով ուղեկցում էին նրան…
Փաթիլը չգիտեր ինչպես հայտներ իր ուրախությունը-այո~ ներքև ու ներքև դեպի կյանք ու սեր…
Իսկ քամիները տանում էին նրան ամբողջ մեղմությամբ և արդեն նշմարելով երկրի մանրաշարժը հեռացան…
Ճակատագիրն էլ իր հերթին արեց այն, ինչ որ պետք էր…
Ու մի աղջնակ զմայվելով փետրվարյան գեղեցիկ ու, թերևս, այդ տարվա վերջին ձյունով` վազեց ներքև և զվարթացած սկսեց խենթանալ ու պար բռնել փաթիլների հետ…
Հանկարծ վեր նայեց ու ձյան հավաքի մեջ նկատեց մի լուսափայլ ու տարբերվող փաթիլի և հետևելով նրան` կանգ առավ…
-Ահա~ նա, -բացականչեց Փաթիլը ու անստեղծ` պայթող ուրախությունից մի քանի պտույտ գործելով հպվեց ու գգվեց պարզված ձեռքի ափին…ցանկացավ ասել ու պատմել, թե ինչքան~ երկար է եղել իր վայրէջքը, որովհետև սիրում էր…բայց չհասցրեց…
Աղջիկն իր տաք շնչով համբուրեց մեծ ու հրաշալի փաթիլը…հետո հաճույքից ժպտալով թափ տվեց ձեռքում մնացած ջուրն ու շարունակեց քայլել…

Առաջադրանքներ`

1.Անծանոթ բառերը բացատրի՛ր:

հրապույր-Գեղեցկության՝ գրավչության՝ հաճելիության առաջացրած զգացմունքը, հմայք:

գոյն-Էակ, Էություն, արարած:

թախծել-Տխրություն, կսկիծ, տրտմություն:

Բարդ-Անծայրածիր,ամենափխրունին,վայրէջքին,բարեհոգի

Ածանցավոր-Միլիոնավոր,անթիվ ,խելքահան,անիմանալի,տարօրինակ,տխրությունը,անվերջություն

2.Պատմվածքից դուրս գրի’ր բարդ, ածանցավոր բառեր։

3.Պատմվածքից դո՛ւրս գրիր  դարձվածքներ:

4. Խորհուրդ տուր փաթիլին: