Category Archives: Պատմություն

Ուսումնական տարվա ամփոփում 2024-2025թթ․ 8րդ դասարան

1. Ո՞վ էր Բագրատունիների հիմնադիր թագավորը (նշիր թագավորության հիմնադրման թվականը կամ դարաշրջանը):
Բագրատունիների հիմնադիր թագավորը Աշոտ I-ն էր, ով թագավորություն հիմնել է 885 թվականին։

2․Բագրատունյաց Հայաստանի ժամանակաշրջանում կառուցվել են միջնադարյան հայկական ճարտարապետության բազմաթիվ գլուխգործոցներ նշիր մի քանիսը։
Բագրատունյաց Հայաստանի ժամանակաշրջանում կառուցվել են բազմաթիվ ճարտարապետական գլուխգործոցներ, այդ թվում՝ Հաղպատ, Սանահին, Գոշավանք, Տաթևի վանք, Ս. Գրիգոր Լուսավորիչի եկեղեցի։

3.Ե՞րբ անկում ապրեց Բագրատունյաց թագավորությունը։
Բագրատունյաց թագավորությունը անկում ապրեց 1045 թվականին։

4.Ո՞ր հայ եղբայները մասամբ վերականգնեցին ինքնակառավարումը երկրում, սակայն նրանց ձեռնարկումերն անավարտ մնացին մոնղոլական արշավանքների պատճառով։
Զաքարե և Իվանե Զաքարյան եղբայրները մասամբ վերականգնեցին ինքնակառավարումը, սակայն նրանց ձեռնարկումները խոչընդոտվեցին մոնղոլական արշավանքների պատճառով։

5.Մոնղոլա-թաթարական ցեղերը Չինգիզ Խանի գլխավորությամբ ո՞ր դարում դարձավ պատմությանը հայտնի ամենամեծ ցամաքային կայսրությունը։
Մոնղոլա-թաթարական ցեղերը Չինգիզ Խանի գլխավորությամբ XIII դարում դարձան պատմությանը հայտնի ամենամեծ ցամաքային կայսրությունը։

6.Ո՞ր թվականին և ո՞վ հաստատվեց Կիլիկիայի լեռնային մասում ապստամբելով
Բյուզանդիայի դեմ, հիմք դրեց հայկական մի իշխանության, որը նրա անունով կոչվեց Ռուբինյան։
1080 թվականին Ռուբեն I-ը ապստամբեց Բյուզանդիայի դեմ և հիմք դրեց Ռուբինյան իշխանությանը։

7.Ո՞ր թվականին Լևոն II իշխանը Տարսոն քաղաքի մայր տաճարում հանդիսավորությամբ օծվեց Հայոց թագավոր։
1198 թվականին Լևոն II-ը Տարսոն քաղաքի մայր տաճարում հանդիսավորությամբ օծվեց Հայոց թագավոր։

8.Զաբելն ու Հեթումը թագադրվեցին 1226 թ.ին՝ ո՞ր տոհմերը միավորվեցին։
1226 թվականին Զաբելն ու Հեթումը թագադրվեցին՝ միավորվելով Ռուբինյան և Հեթումյան տոհմերը։

9.Ո՞վ էր Կիլիկիայի վերջին արքան և ե՞րբ Կիլիան հայկական թագավորությունը դադարեց գոյություն ունենալ։
Կիլիկիայի վերջին արքան Լևոն VI Լուսինյանն էր, և Կիլիկիայի հայկական թագավորությունը դադարեց գոյություն ունենալ 1375 թվականին, երբ այն նվաճվեց մամլուքների կողմից։

10.Թվի՛ր Հայաստանի չորս բաժանումները։

387 թվականին՝ Մեծ Հայքի բաժանում Բյուզանդիայի և Սասանյան Պարսկաստանի միջև։

591 թվականին՝ Պարսկաստանի և Բյուզանդիայի միջև երկրորդ բաժանումը։

1555 թվականին՝ Սեֆյան Պարսկաստանի և Օսմանյան կայսրության միջև բաժանումը։

1639 թվականին՝ Սեֆյան Պարսկաստանի և Օսմանյան կայսրության միջև բաժանումը։

11. Ե՞րբ կնքվեցին Գյուլիստանի և Թուրքմենչայի պայմանագրերը և ի՞նչ նշանակություն
ունեցան հայության համար։
Գյուլիստանի պայմանագիրը կնքվել է 1813 թվականին, իսկ Թուրքմենչայի պայմանագիրը՝ 1828 թվականին։ Այս պայմանագրերով Հայաստանը բաժանվեց Ռուսական կայսրության և Պարսկաստանի միջև՝ ստեղծելով նոր քաղաքական իրականություն։

12.Ե՞րբ կնքվեցին Բուխարեստի և Ադրիանապոլսի պայմանագրերը և ի՞նչ նշանակություն ունեցան հայության համար։
Բուխարեստի պայմանագիրը կնքվել է 1812 թվականին, իսկ Ադրիանապոլսի պայմանագիրը՝ 1829 թվականին։ Այս պայմանագրերով Օսմանյան կայսրությունը պարտավորվեց որոշակի բարեփոխումներ կատարել իր տարածքում, որոնք ազդեցին նաև հայ բնակչության իրավունքների վրա։

13. Ի՞նչ նմանություններ և տարբերություններ կան հայկական հարցին վերաբերող Սան Ստեֆանոյի պայմանագրի 16-րդ և Բեռլինի պայմանագրի 61-րդ հոդվածների միջև։
Սան Ստեֆանոյի պայմանագրի 16-րդ հոդվածը վերաբերում էր հայերի իրավունքների պաշտպանությանը Օսմանյան կայսրությունում, իսկ Բեռլինի պայմանագրի 61-րդ հոդվածը՝ նույն հարցին։ Նմանությունը կայանում է նրանում, որ երկու հոդվածներն էլ նախատեսում էին հայերի իրավունքների պաշտպանություն, սակայն Բեռլինի պայմանագիրը ավելի մանրամասնորեն էր սահմանում Օսմանյան կայսրության պարտավորությունները։

Փետրվարի 3ից-14ը

Առաջադրանքներ

ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ինչո՞վ էր պայմանավորված, որ XVI-XVII դդ. հայ ազատագրական շարժման ղեկավարումը ստանձնեց հայոց եկեղեցին։
XVII դ.կեսերից Օսմանյան և Սեֆյան պետություններն աստիճանաբար թուլացան։ Հայաստանի ազատագրման հեռանկարների համար նպաստավոր էր նաև միջազգային դրությունը։ Կաթոլիկ եկեղեցին փորձում էր Օսմանյան կայսրության դեմ պայքարում ներգրավել եվրոպական պետություններին, Ռուսաստանին և Պարսկաստանին: 
բ. Բացատրի՛ր։ Ինչո՞ւ էին XVI-XVII դդ. հայ ազատագրական շարժման առաջնորդները Հայաստանի ազատագրման գործը կապում արևմտաեվրոպական երկրների հետ։
Հայաստանի ազատագրման գործը XVIII դ. կրկին կապվեց Եվրոպայի աջակցության հետ։ Սսի(Կիլիկիայի) կաթողիկոս Խաչատուր Գ Գաղաթացին նորից փորձում էր դրան հասնել Հռոմեական եկեղեցուն դավանական զիջումեր անելու ճանապարհով։
գ. Վերլուծի՛ր։ Որքանո՞վ էին իրատեսական Օրիի «Պֆալցյան» և «Մոսկովյան» ծրագրերը։ Որո՞նք էին եվրոպական երկրների և Ռուսաստանի շահերը Հայաստանի ազատագրության հարցում։
Իմ կարծիքով իրատեսական չէր, քանի Եվրոպայի համար բարդ կլիներ դուրս գալ Օսմանյան կայսրության դեմ, իսկ Ռուսաստանը կարողացավ օգտվել հայերի զորքերից իր խոսոտւմների շնորհիվ։

  1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը։ Ինչո՞վ էր կարևոր ռազմական ամրությունների՝ սղնախների ստեղծումն Արցախում և Սյունիքում։ Ի՞նչ նպատակով ստեղծվեցին դրանք։
    Արցախ վերադարձած հայկական ուժերը մուսուլմանական իշխանություններին դիմադրելու նպատակով Գյուլիստանում, Շոշում (Շուշիում), Ջրաբերդում և այլուր ստեղծեցին ռազմական ամրություններ՝ սղնախներ։ Դրանք շուտով վերածվեցին կիսանկախ իշխանությունների։
  2. Ընդհանրացրո՛ւ։ Ինչո՞ւ Արցախի և Սյունիքի ազատագրական շարժուերը չհասան
    վերջնական հաջողության։
    Որովհետև մենակ հայկական զորքերը թույլ էին, և սպասում էին օգնության ուրիշ երկրներից, իսկ ուրիշ երկրներին էլ ոչ միշտ էր օգուտ օգնել հայերին։
  3. Գնահատի՛ր։ Ինչո՞վ էին պայմանավորված Պարսկաստանի շահ Թահմասպ IIի կողմից Դավիթ Բեկի իշխանության ճանաչումը և անգամ նրան դրամ հատելու իրավունք տալը:
    Քանի որ ցանկանում էր կազմակերպել հակաօսմանյան շարժում, նա այդպես կստանար հայերի աջակցությունը։

Բանավոր հարցում,առաջին շրջանի ամփոփում

1. Ո՞վ էր Բագրատունիների հիմնադիր թագավորը (նշիր թագավորության հիմնադրման թվականը կամ դարաշրջանը):
Բագրատունիների հիմնադիր թագավորը Աշոտ Մեծն էր, որը թագավոր հռչակվեց 885 թվականին

2․Բագրատունյաց Հայաստանի ժամանակաշրջանում կառուցվել են միջնադարյան հայկական ճարտարապետության բազմաթիվ գլուխգործոցներ նշիր մի քանիսը։
Հաղպատի վանական համալիր

Սանահինի վանական համալիր:
Տաթևի վանական համալիր:
Անիի մայր տաճար:

3.Ե՞րբ անկում ապրեց Բագրատունյաց թագավորությունը։
Բագրատունյաց թագավորությունը անկում ապրեց երբ 1045 թվականին Բյուզանդական կայսրությունը գրավեց Անին։

4.Ո՞ր հայ եղբայները մասամբ վերականգնեցին ինքնակառավարումը երկրում, սակայն նրանց ձեռնարկուերն անավարտ մնացին մոնղոլական արշավանքների պատճառով։
Զաքարե և Իվանե Զաքարյան եղբայրները վերականգնեցին ինքնակառավարումը, սակայն նրանց գործունեությունը խոչընդոտվեց մոնղոլական արշավանքների պատճառով։

5.Մոնղոլա-թաթարական ցեղերը Չինգիզ Խանի գլխավորությամբ ո՞ր դարում դարձավ պատմությանը հայտնի ամենամեծ ցամաքային կայսրությունը։
Մոնղոլա-թաթարական ցեղերը Չինգիզ Խանի գլխավորությամբ XIII դարում (1206 թ․) ստեղծեցին պատմության ամենամեծ ցամաքային կայսրությունը։

6.Ո՞ր թվականին և ո՞վ հաստատվեց Կիլիկիայի լեռնային մասում ապստամբելով
Բյուզանդիայի դեմ, հիմք դրեց հայկական մի իշխանության, որը նրա անունով կոչվեց Ռուբինյան։
1080 թվականին, Ռուբեն I-ը ապստամբեց Բյուզանդիայի դեմ և հիմք դրեց Ռուբինյան իշխանությանը։

7.Ո՞ր թվականին Լևոն II իշխանը Տարսոն քաղաքի մայր տաճարում հանդիսավորությամբ օծվեց Հայոց թագավոր։
1198 թվականին, Լևոն II-ը օծվեց Հայոց թագավոր Տարսոնի մայր տաճարում։

8.Զաբելն ու Հեթումը թագադրվեցին 1226 թ.ին՝ ո՞ր տոհմերը միավորվեցին։
Զաբելն ու Հեթումը թագադրվեցին 1226 թ.ին և միավորվեցին Ռուբինյան և Հեթումյան տոհմերը։

9.Ո՞վ էր Կիլիկիայի վերջին արքան և ե՞րբ Կիլիան հայկական թագավորությունը դադարեց գոյություն ունենալ։
Կիլիկիայի վերջին թագավորը Լևոն VI Լուսինյանն էր, և թագավորությունը դադարեց գոյություն ունենալ 1375 թվականին, երբ այն նվաճվեց մամլուքների կողմից։

10.Թվի՛ր Հայաստանի չորս բաժանումները։

1639 թ.՝ Պարսկաստանի և Օսմանյան կայսրության միջև ստորագրվեց Զոհաբի պայմանագիրը՝ վերջնական բաժանելով Հայաստանը։

387 թ.՝ Մեծ Հայքի բաժանում Բյուզանդիայի և Սասանյան Պարսկաստանի միջև

591 թ.՝ Պարսկաստանի և Բյուզանդիայի միջև երկրորդ բաժանումը

1555 թ.՝ Արևելյան Հայաստանը մնաց Պարսկաստանի տիրապետության տակ, իսկ Արևմտյան Հայաստանը՝ Օսմանյան կայսրության

Ամերիկայի Դիվանագիտություն

Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները դիվանագիտական հարաբերություններ է հաստատել ներկայումս գոյություն ունեցող ՄԱԿ-ի անդամ 190 պետությունների հետ

Ներկայումս ԱՄՆ-ն դիվանագիտական հարաբերություններ է պահպանում ՄԱԿ-ի 187 անդամ պետությունների, ինչպես նաև ՄԱԿ-ին առընթեր դիտորդի հետ։

  • Սուրբ Աթոռ, սուբյեկտ persona sui generis կարգավիճակով, որը տիրապետում է սեփական օժանդակ սուվերեն տարածքին  Վատիկան

և մասամբ ճանաչված պետություն

ՄԱԿ-ի անդամ պետություններից ԱՄՆ-ը դիվանագիտական հարաբերություններ չունի հետևյալ պետությունների հետ։

ՄԱԿ-ի անդամ պետություններից ԱՄՆ-ը դադարեցրել է դիվանագիտական հարաբերությունները հետևյալ պետությունների հետ․

  •  Իրան (դադարեցվել է 1980 թվականի ապրիլի 7-ին)
  •  Վենեսուելա (դադարեցվել է 2019 թվականի հունվարի 23-ին)

Հայաստանը և Պարսկա-Բյուզանդական մրցակցությունը 6-րդ դարում

Նեստորիական հոգևորականների պատկերը

  • Ներկայացնել Դվինի երկու եկեղեցական ժողովները
  • Քաղկեդոնի չորրորդ տիեզերաժողով
  • Ինչ հետևանքներ ունեցան Հուստինիանոսի վերափոխությունները Հայաստանի համար
  • Ովքեր էին նեստորականները,ինչ է նեստորականություն
  • էջ 135-139
  • Երբ է տեղի ունեցել պարսկա-բյուզանդական պատերազմը

Բյուզանդիան Հայկական (Մակեդոնական) հարստության օրոք

Կայսերական դարպասի խճանկար-Լևոն 6-րդը Քրիստոսի առջև,Սուրբ Սոֆիայի տաճար,խճանկար-9-րդ դար

  1. Ինչ տարածքներ կորցրեց Բյուզանդիան արաբների դեմ մղվող պատերազամների հետևանքով:Բյուզանդիան արաբների դեմ պատերազմում կորցրեց Ասորիքը, Պաղեստինը և Փոքր Ասիայի արևելքը: 
  2. Ով էր Հայկական-Մակենդոնական արքայատոհմի հիմնադիրը:Ինչպես նա հասավ յասերական աստիճանի։Հայկական (Մակեդոնական) արքայատոհմի հիմնադիրը  Վասիլ (Բարսեղ) 1-ինն էր (867–1056): Նա իրեն համարում էր հայ Արշակունիների ժառանգը: Վասիլը ծնվել էր Մակեդոնիայում՝ չքավոր գյուղացու ընտանիքում: Մանուկ հասակում
    գերվել էր բուլղարների կողմից և երկար ժամանակ ապրել գերության մեջ: Վերադառնալով Բյուզանդիա՝ նա ծառայության է անցել կայսերական արքունիքում՝ որպես

    ախոռապան: Շուտով Վասիլը դառնում է համակառավարիչ՝ Միքայել III կայսեր հետ:
    Այնուհետև տապալելով նրան՝ դառնում է կայսր: Ահա այսպես նա հասավ կայսերական աստիճանի։
  3. Փաստերով հիմնավորեք,որ Հայկական արքայատոհմի օորոք Բյուզանդիան կրկին հզորացել էր:Նախ Վասիլ I–ը մտցրեց գահաժառանգման նոր կարգ, որի շնորհիվ միայն իշխող
    արքայատոհմի ներկայացուցիչները կարող էին կայսր դառնալ: Նրա օրոք Բյուզանդիան վերականգնեց իր տիրապետությունը Միջերկրական և Սև ծովերի ավազաններում:
    Վասիլ I–ի օրոք լրացվեց նաև Հուստինիանոսի կազմած օրենսգիրքը: Նրա հաջորդ Լևոն VI
    Իմաստասերը կազմեց օրենքների նոր ժողովածու, որը բաղկացած էր 60 գրքերից: Հայկական արքայատոհմի կառավարման տարիներին կայսրությանը հաջողվեց իրեն միացնել Բուլղարական թագավորությունը, Ասորիքը, Հյուսիսային Միջագետքի և Հայաստանի զգալի մասը:
  4. Ինչով էր հայտնի Կոստանդին 7-րդ Ծիրանածին կայսրը։Կոստանդին VII Ծիրանածին կայսրը: Նա մի շարք գիտական աշխատությունների հեղի­
    նակ է: Դրանք արժեքավոր տեղեկություն­ներ են պարունակում կայսրության կառա­վարման կարգի վերաբերյալ: Կայսեր երկե­րում հետաքրքիր տեղեկություններ կան Բյուզանդիայի պատմության, ինչպես նաևհարևան ժողովուրդների, մասնավորապես հայերի մասին:
  5. Որն է բյուզանդկան էպոսը և ինչի հետ է կապված նրա ստեղծումը:Այս առումով կարող ենք այն համեմատել հայկական պոսի հետ:Արաբների դեմ մղած պայքարի ընթաց­քում ստեղծվեց բյուզանդական էպոսը՝ «ԱսքԴիգենիս Ակրիտասի մասին»: IX դ. Կոստանդնուպոլսում բացվել էր բարձրագույն դպրոց: Աստ
    վածաբանությու­նից բացի, այնտեղ դասավանդում էին փիլի­սոփայություն, ճարտասանություն, աստղա­բաշխություն, երկրաչափություն:
  6. Երբ է բացվել Կոստանդուպոլսի համալսարանը։1045 թ. Կոստանդնուպոլսում բացվեց հա­մալսարան, որն ուներ իրավաբանության ևփիլիսոփայության բաժիններ։
  7. Ովքեր էին սելջուկները և պեչենեգները:Կայսրության գոյության համար մեծ սպառ­նալիք էին նաև պեչենեգները,
    որոնք ասպա­տակում էին Բալկանյան թերակղզին: Սել­ջուկները կայսրության մայրաքաղաքին մո­տենում էին ասիական, իսկ պեչենեգները՝
    եվրոպական կողմից:
  8. Երբ է տեղի ունեցել Մանազկերտի ճակատամարտը:ինչ հետևանքներ ունեցավ այն:XI դ. երկրորդ կեսին Բյուզանդիան կրկին հայտնվեց դժվարին վիճակում:Մա­նազկերտ քաղաքի մոտ 1071 թ. բյուզան­դական զորքը ծանր պարտություն կրեց սելջուկներից: Կայսր Ռոմանոս IV Դիոգե­նեսը գերի ընկավ: Շարժվելով արևմուտք՝ Փոքր Ասիայում սելջուկները ստեղծեցին իրենց պետությունը՝ Իկոնիայի սուլթա­նությունը:
  9. Որ արքայատոհմին անցավ գահը ծանր վիճակում:Գահն անցավ Կոմնենոսների արքայատոհմին:

Բյուզանդիայի ոսկեդարը

Հուստինիանոս Առաջին կայսրը Խճանկար Ս.Վիտալե եկեղեցի, Ռավեննա,Իտալիա

Թեոդորա կայսրուհին Խճանկար,Ս.Վիտալե եկեղեցի,Ռավեննա,Իտալիա
  1. Վերհիշեք թե երբ է կազմավորվել Բյուզանդական կայսրությանը
  2. Ովքեր էին ընտրում բյուզանդական կայսրին
  3. Որոնք էին կայսրեկան իշխանության առանձնահատկությունները Բյուզանդիայում
  4. Երբ է կազմվել Քաղացիական իրավունքի հավաքածուն
  5. Ներկայացնել Հուստինիանոսի կերպարը
  6. Ով է կառուցել Այա Սոֆիան
  7. Հայ որ նշանավոր ճարտարապետն է վերակառուցել գմբեթը Ս.Սոֆիայի

Քրիստոնեկան Եկեղեցին

  • Քրիստոնեությունը երբ է հռչակվել պաշտոնական միակ կրոն Հռոմեական կայսրությունում:
  • Ինչով էր վտանգավոր արիոսականությունը
  • Ինչ է Հավատո հանգանակը և երբ է ընդունվել
  • Եկեղեցական որ ժողովն է հաստատել ընտրված գրականության ցանկը:Ինչ մասերից է կազմված Աստվածաշունչը:
  • Թվարկեք քրիստոնեական եկեղեցու առաքելական աթոռներ:
  • Ով է հիմնադրել Հռոմի առաելական աթոռը
  • Ինչ է նշանակում (Պապ)
  • Ով է ղեկավարում հունական եկեղեցին:
  • Թվարկեք ձեզ հայտնի արևելյան եկեղեցիներ

Պայքար արևմտյան հռոմեական կայսրության ժառանգության համար

Հռոմի թալանումը:Արևմտյան Հռոմեական կայսրության անկման մի մասը:

  • Երբ է սկսվել ժողովուրդների մեծ գաղթը
  • Փորձեք ներկայացնել մեծ գաղթի պատճառները:Որ ցեղերն էին հիմնականում մասնակցում տեղաշարժերին
  • Որտեղ էին ապրում գոթերը:Ինչ ցեղային միությունների էին բաժանված նրանք:
  • Վերհիշեք թե երբ է Հռոմեական կայսրությունը բաժանվել երկու մասի
  • 451թ ինչ հայտնի ճակատամարտ է տեղի ունեցել:Ինչ նշանակություն է ունեցել այն Եվրոպայի համար:

Պատմության Հաշվետվություն

29․05․2023

1․Առաջադրանքների քանակը։21 առաջադրանք

2․Առաջադրանքների հղումները տեղադրիր։
Սեպտեմբերի 1-9 առաջադրանքներ
1-9․09․2022
ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԼԵՌՆԱՇԽԱՐՀ
Սեպտեմբերի 12֊17։
Նախնադար
Հայերի ծագումը 19․10․2022
ՀԻՆ ԵԳԻՊՏՈՍ
Վաղ պետական կազմավորումները հայաստանի տարածքում
Միջագետքի առաջին պետությունները
Վանի համահայկական թագավորությունը
6․12․2022
Պատմության Հաշվետվություն
Ճամբարային օրեր
Հայկազունի Երվանդունիների թագավորությունը
Դաս և առաջադրանքներ
Դաս և առաջադրանքներ
Դաս և առաջադրանքներ
Դաս և առաջադրանքներ
Հին Հունաստան
26.04.2023
27.04.2023