6.12.2022

Առաջադրանքներ`

1.Պատմությունից առանձնացրո՛ւ քեզ համար ամենահուզիչ, ամենից տպավորիչ հատվածները և հիմնավորի՛ր։

 Տատի՛կ,- բացականչեց աղջիկը,- վերցրու՛, վերցրու՛ ինձ քեզ մոտ: Ես գիտեմ, որ դու կգնաս, հենց լուցկին հանգի, կանհետանաս, ինչպես տաք վառարանը, ինչպես համեղ տապակած սագն ու մեծ, գեղեցիկ եղեվնին:

Աղջիկն վախենում էր նրա համար, որ տատիկը կանհետանա և ինքը կմնա միայնակ դաժան իրականության հետ։Աղջիկը ուզում էր տատիկի հետ գնալ այնտեղ,որտեղ Աստված է։

2. Գրիր, թե ո՞րն էր պատմության ասելիքը։

Պատմությունը՝ մի փոքրիկ աղջկա ճակատագրի մասիր էր,որը կարող էր լրիվ այլ կերպ դասավորվել,եթե նա ունենար հոգատար ծնողներ և նրան չստիպեին դուրս գալ փողոց ձմռան ցրտին։

3. Շարունակի’ր `Եթե հանդիպեի լուցկիներով աղջկան։

48.Տրված բառերից տեղ ցույց տվող ածանցների օգնությամբ նոր բառե´ր կազմիր: Գրի´ր գործածված ածանցները:

Հիվանդ-հիվանդանոց. ծաղիկ-ծաղկանոց. մուկ-մկնանոց. հայ-Հայաստան. նիստ-նստարան, այբուբեն-այբենարան. դաս-դասարան. դպիր-դպրոց, դարբին-դարբնոց, հյուր-հյուրանոց. զորք-զորանոց. ռուս-Ռուսաստան. գործ-գործարան. բրուտ-բրուտանոց. կույս-կուսանոց. հույն-Հունաստան,.ուզբեկ-Ուզբեկստան. հնդիկ-հնդկաստան, թուփ-թփուտ, ծիրանի-ծարանանոց, ավազ-ավազուտ:

Կազմածդ  ո՞ր բառերն են մեծատառով սկսվում:

Հայաստան,Ռուսաստան,Հունաստան,Ուզբեկստան

51.Տրված գոյականներից ի՞նչ անել կամ ի՞նչ լինել  հարցին պատասխանող բառեր (բայեր) կազմիր և բայ կազմող մասնիկներն ընդգծիր:

ա) Ամպ-ամպել. ծաղիկ-ծաղկել. վար-վարել. կար-կարել. unւգ-սգալ. երգ-երգել. ժողով-ժողովել. օճառ-օճառել:

բ) Գող-գողանալ. վախ-վախենալ, քար-քարանալ, մահ-մահանալ, մանուկ-մանկանալ, Էջ (իջ)-իջնել․ մայր-մայրանալ:

59.Տրված տրմատներով ի՞նչ անել կամ ի՞նչ լինել հարցին պատասխանող բայեր կազմի´ր և դրանց մեջ բայ կազմող մասնիկներն ընդգծի´ր:

Նստ-նստել, սահ-սահել, վազ-վազել, կարդ-կարդալ, խաղ-խաղալ, տես-տեսնել,  հագ-հագնել, փախ-փախնել, սառ-սառել, թռ-թռնել, կպ-կպնել:

64.Տրված  բառերի իմաստները արտահայտի´ր բառակապակցություններով:

Օրինակ՝ դարավերջ — դարի վերջը,

աշխատասենյակ — աշխատելու համար նախատեսված սենյակ:

Գառնարած-գառներ արածեցնող

բարեսիրտ-բարի սիրտ ունեցող

չարամիտ-չարը մտածող

լեռնագագաթ-լեռների գագաթ

արա­գահոս-արագ հոսող

հարթավայր-հարթ վայր

աստղագիտություն-աստղերի մասին գիտություն

1.Համոզի՞չ էր հոր նամակը:

Այո, որովհետև հայրը ուզում էր ասեր այն, որ ուսուցիչը շատ կարևոր մարդ է մեր կյանքում։
2. Ո՞վ է ուսուցիչը քեզ համար:

Նրանք շատ բարի են և շատ հոգատար։
3. Ի՞նչ տվեց քեզ  այս պատմությունը։ Այս պատմություն ինձ հասկացրեց, որ ուսուցիչներին պետք է հարգել և սիրել։

Ոսկի քաղաքը

1.Առանձնացրո’ւ հեքիաթի հերոսներին եւ բնութագրի’ր։

Քանաքարան գեղեցկադեմ և խելացի արքայադուստր էր։Նա Գոհար թագուհու դուստրն էր, որին փոքր ժամանակ որդեգրել էր Ուքանա թագավորը և նա վերջապես հանդիպեց այն երիտասարդի, որը եղել է ոսկի քաղաքում։

Դիվանան շատ էր սիրում Քանաքարային և նա Քանաքարայի համար հայրիկին և մայրիկին թողեց և բացահայտեց ոսկի քաղաքը և Դիվանան և Քանաքարան ամուսնացան։

Գոհար թագուհին հոգի էր, որը Քանաքարայի մայրն էր, նա շատ բարի էր և շատ էր սիրում Քանաքարին, դրա համար նա փորձեց Դիվանային։

Ուքանա թագավորը տխուր մարդ էր ով որդեգրել էր Քանաքարային և պահել մեծացրել ,նա բոլոր արքայազներին հավաքել էր մեկ տեղ, որ Քանաքարան ընտրեր, թե ում հետ պետք է ամուսնանա։

2.Մեկնաբանի’ր հետեւյալ նախադասությունը<< …կյանքը ոչ այլ ինչ է, եթե ոչ ձգտում ու ճանապարհ>>։Եթե դու ասես, ես դառնալու եմ շատ հարուստ, կամ շատ հայտնի, դու առանց նպատակի, կամ տանջանքի չէս հասնի քո ուզածին։

3.Ո°րն է երջանկության բանաձեւը ըստ հեքիաթի։ Ի°նչ է երջանկությունը քե’զ համար։Երջանկությունը զգացողություն է և ուրախություն։

Իմ համար երջանկությունը այն է, որ միշտ իրականանան իմ ցանկություններն ու երազանքները։։

«Ոսկի քաղաքը»

Առաջադրանքներ.

1.Առանձնացրո’ւ հեքիաթի ամենից հուզիչ հատվածը եւ մակնաբանի’ր։

Ինձ համար հուզիչ պահեր չկային։

2. Ինչո°ւ էր քաղաքը ստացել <<ոսկի>> անվանումը։

Քաղաքը նրա համար է ոսկե անվանում ստացել, որովհետև ամեն ինչ պայծառ էր, մարդիկ շատ ուրախ էին ։

3․Ինչպիսի°ն է քո’ պատկերացրած <<ոսկի>> քաղաքը։

Ես սկզբից պատկերացնում էի, որ քաղաքը ոսկուց է ,բայց երբ կադացի, ես հասկացա, որ ոսկին ընդհամենը մետաղ է։

2. Տրված դարձվածքներով նախադասություններ կազմի՛ր:
Աչքերով ուտել, 

խելքը ուտել-Խելքից հանել:

Արամը Նարեկի խելքը ուտում էր։

լույս աշխարհ գալ-Ծնվել։

Արամեն լույս աշխարհ եկավ։

 գիշերը ցերեկ անել-Գիշերն աշխատել

Արենը գիշերը ցերեկ է անում։

 գլխի ընկնել-Հասկանալ։

Կարենը գլխի ընկավ,թե ինչ պիտի անի։

 ծակուծուկ մտնել-Զանազան վայրեր մտնել,Գլուխը մոտեցնել մեկի երեսին:

Մուկը ծակուծուկ է մտնում։

3. Տրված արտահայտություններից յուրաքանչյուրով երկու նախադասություն կազմի՛ր դրանք գործածելով`

ա) ուղիղ իմաստով։
բ) որպես դարձվածք:

Ձեռքով անել-Ձեռքով հրավիրելու՝ կանչելու նշան անել:

Ես ընկերոջս ձեռով էի արել։

 աչքը մտնել-Գլուխը մոտեցնել մեկի երեսին։

Ես դասատուի աչքնեմ մտել։

 ձեռք մեկնել-Օգնել:

Ես ընկերոջս ձեռք եմ մեկնել։

1. Եզն ու առյուծը

Երեք եզ միասին էին դաշտում։ Առյուծը նրանց հետևում էր, բայց չէր համարձակվում հարձակվել։ Նա այնպես արեց, որ եզներն իրարից  նեղացան և տարբեր ուղղություններով գնացին։ Առյուծն առանձին-առանձին բռնեց նրանց և կերավ։

Ինչո՞ւ չէր հարձակվում առյուծը։ Մտքերից մեկն ընտրի՛ր և մեկ-երկու նախադասությամբ հիմնավորի՛ր։

• Առյուծը չէր հարձակվում, որովհետև չէր կարողանում ընտրել՝ սկզբում որին ուտի։
• Առյուծը չէր հարձակվում, որովհետև չէր ուզում խանգարել եզների խաղաղ զրույցը։
• Առյուծը չէր հարձակվում, որովհետև վախենում էր, քանի որ նրանք միասին էին։ Ինչ կենդանի էլ լիներ կվախենար, որովհետև եզները միասին էին,իսկ միասին ոչ մի բանից չես վախենա ու ամեն ինչի կհասնես։

2. Նմանատիպ մեկ առակ էլ ինքդ հորինի’ր։

Հինգ տղա բակում ֆուտբոլ էին խաղում ։ Դաշտի մոտակայքում քաղցած ու գազազած մի գայլ էր պտտվում։ Գայլը տղաներին ուզում էր վնասեր, բայց չէր համարձակվում մոտենալ։ Վախենում էր, որովհետև տղաները շատ էին ու միասին։

33.  Նախադասությունն ընդարձակի՛ր՝ ավելացնելով  ո՞ւր, դեպի ու՞ր, որտե՞ղ, որտեղի՞ց, որտեղո՞վ հարցերին պատասխանող բառեր ու բառակապակցություններ:

Օրինակ՝ Օրվա հերոսը  գալիս  էր: — Օրվա հերոսը մեզ մոտ էր գալիս:

Օրվա հերոսը դեպի տուն էր գալիս: Փողոցով օր­վա հերոսն էր գալիս: Դիմացից  օրվա հերոսն Էր գալիս:

Մի ոհմակ է երևում-Մի ոհմակ է երևում տան ճանապարհին։Անտառում մի ոհմակ է երևում:

Ի՜նչ հանգիստ ես կանգնած-Ի՜նչ հանգիստ ես կանգնած փողոցում։

Թռչունների մի երամ անցավ-Թռչունների մի երամ անցավ երկնքով։

Երամը թռավ. հեռացավ-Երամը թռավ. հեռացավ դեպի Ամերիկա։

Նախորդ օրը կարգ ու կանոն էր հաստատել-Նախորդ օրը կարգ ու կանոն էր հաստատել Չինաստանից

Հաջորդ օրը բոլորս գնալու էինք-Հաջորդ օրը բոլորս գնալու էինք Ավստրալիա

Այդ  փոքրիկին կարելի է տեղավորել-Այդ  փոքրիկին կարելի է տեղավորել դարակում

34.  Տրված բառերի հոմանիշ ձևերը գտի՛ր:

Օրինակ՝ ամենից լավ — ամենալավ, լավագույն

ամենամեծ — ամենից մեծ. Մեծագույն
փոքրագույն — ամենափոքր, ամենից փոքր

Ամենավատ,-ամենից վատ,վատագույն

գեղեցկագույն-ամենից գեղեցիկ,ամենագեղեցիկ

բարձրագույն-ամենից բարձր,ամենիաբարձր

ամենաազնիվ-ամենից ազնիվ,ազնվագույն

ամենից հզոր-ամենահզոր,հզորագույն

ամենից ահեղ-ամենաահեղ,ահեղագույն

համեստագույն-ամենից համեստ,համեստագույն

ամենահին-ամենից հինա,հնագույն

ամենից ծանր-ամենածանր,ծանրագույն

ամենալուրջ-ամենից լուրջ,ամենալուրջ

ամենից խոշոր-խոշորագույն

35. Նախադասությունից բառերը հերթով հանի՛ր, մինչև մեկ բառ մնա:

Օրինակ՝Երկար ու դժվարին ճանապարհով էր եկել:
Երկար, դժվարին ճանապարհով էր եկել: (Չորս բառ)

Դժվարին ճանապարհով էր եկել:  Կամ՝  երկար ճանապար­հով էր եկել (Երեք բառ)

Ճանապարհով էր եկել (երկու բառ)

Եկել էր: (մեկ բառ)

Ցերեկները սովորաբար մի քիչ քնում է:

Ցերեկները մի քիչ քնում է:

Մի քիչ քնում է:

Քնում է։

Երեկոյան երկնքում գունդ-գունդ կուտակվեցին ամպերը:

Երկնքում գունդ-գունդ կուտակվեցին ամպերը:

Երկնքում կուտակվեցին ամպերը:

Կուտակվեցին ամպերը:

Կուտակվեցին

Նա տանն օրերով բարձրաձայն կարդում էր սիրելի բանաստեղծի գործերը:

Նա օրերով բարձրաձայն կարդում էր սիրելի բանաստեղծի գործերը:

Օրերով բարձրաձայն կարդում էր սիրելի բանաստեղծի գործերը:

Օրերով բարձրաձայն կարդում էր բանաստեղծի գործերը:

Օրերով կարդում էր բանաստեղծի գործերը:

Կարդում էր բանաստեղծի գործերը:

Կարդում էր գործերը:

Կարդում էր։

Հետո այդ հսկայական արձանը տեղափոխեցին գետափ:

Այդ հսկայական արձանը տեղափոխեցին գետափ:

Հսկայական արձանը տեղափոխեցին գետափ:

Արձանը տեղափոխեցին գետափ:

Արձանը տեղափոխեցին:

Տեղափոխեցին:

Արագիլը ճնճղուկի ձագերին պաշտպանում էր օձից:

Արագիլը ձագերին պաշտպանում էր օձից:

Արագիլը ձագերին պաշտպանում էր :

Ձագերին պաշտպանում էր։

Պաշտպանում էր։