Հավասար հայտարար ունեցող կոտորակների  համեմատումը

Հավասար  հայտարար  ունեցող  կոտորակներից  մեծ  է  այն  կոտորակը, որի  համարիչը  ավելի  մեծ է։

Օրինակ՝

Առաջադրանքներ

• Համեմատիր՝

• Կոտորակները դասավորեք աճման կարգով

1/18,2/18,7/18,9/18,14/18,17/18,18/18,37/18,67/18,119/18

• Կոտորակները դասավորեք նվազման կարգով

519/28,97/28,37/28,21/28,19/28,14/28,10/28,8/28,7/28,1/28,

• Համեմատիր՝

մ

մ

մ

• Համեմատեք կոտորակները

  >   

    <   

   <   

• Խնդիր

Ուղղանկյան լայնությունը կազմում է նրա երկարության  մասը։ Հաշվեք ուղղանկյան մակերեսը, եթե նրա երկարությունը 120 մ է։

120×2:5=48

Աստղանիշը փոխարինիր այնպիսի թվանշանով, որ ստանաս

 կանոնավոր կոտորակ

անկանոն  կոտորակ

Թվի մաս գտնելը  և  թվի գտնելը, երբ հայտնի է նրա մասը

Թվի մաս գտնելը: 

Օրինակ՝ 24-ի   մասը գտնելու համար  24։8×1=3։

3

3

3

3

3

3

3

3

Թվի գտնելը, երբ հայտնի է նրա մասը։

Օրինակ՝ Գտիր այն թիվը, որի    մասը 50  է։

100

50

Դրա   համար  50×2։1=100:

Օրինակ՝ Հաշվիր հատվածի երկարությունը՝ գիտենալով, որ նրա  մասը 6սմ է։

           6սմ                          6սմ                  

6սմ x2=12սմ։

Առաջադրանքներ

• Հաշվիր

30-ի    մասը: 30:2×1=15

     164-ի    մասը: 164:4×1=41

      3000-ի     մասը: 3000:100×1=30

• Գտիր այն թիվը, որի

 մասը 20 է: 20:1×4=80

 մասը 12 է: 12:1×8=96

 մասը 16 է: 16:1×10=160

 մասը 1 է: 1:1×40=40

 մասը 30  է: 30:1×2=60

 մասը 164 է: 164:1×4=656

 մասը  3000  է:   3000:1×100=300000

• Հաշվիր

120-ի    մասը: 120:6×5=100

     104-ի    մասը: 104:4×3=78

      300-ի     մասը: 300:100×7=21

• Գտիր այն թիվը, որի

 մասը 20 է: 20:4×5=25

 մասը 12 է: 12:3×8=32

 մասը 16 է: 16:8×10=20

 մասը 1 է: 1:5×40=

 մասը 30  է: 30:3×2=20

 մասը 164 է: 164:4×5=205

 մասը  3000  է:   3000:3×100=100000

• Թվի 1/4 մասը 60 է։ Ո՞րն է այդ   թիվը։ 60:1×4=240
• Անահիտը գնել էր  800գ  շաքարավազ, որի  մասն օգտագործեց  թխվածքաբլիթ պատրաստելու համար։ Որքա՞ն  շաքարավազ օգտագործեց  թխվածքաբլիթի  համար։   800:2×1=400
• Դավիթը տնից  դպրոց հասնելու համար պետք է անցնի  500մ ճանապարհ։ Ճանապարհի   մասը անցնելուց  հետո քանի՞ կիլոմետր կմնա նրան դեռ անցնելու։ 500:5×1=100 km
• Թվի 1/2 մասը հավասար է 40-ի: Ինչի՞ է հավասար այդ թվի 1/8 մասը: 40:1×2=80
•              80:8×1=10
• Ամբողջ ճանապարհի 4/ 9 մասը անցնելուց հետո ո՞ր մասը կմնա անցնելու։ 4×9=36

• Ամբողջ ճանապարհի 2/ 5 մասը անցնելուց հետո ո՞ր մասը կմնա անցնելու։2×5=10

• Սիրելի սովորողներ, այժմ  ինքներդ  կազմեք  նմանատիպ խնդիրներ։

Կատարե՛լ նշված առաջադրանքները․ <<Գործնական քերականություն 5>> աշխատանքային փաթեթի <<խոսքի մասեր>> բաժնից։

159. Ա և Բ խմբի բառերի իմաստների տարբերությունը բացատրի՛ր:

Ա. գոյական                   Բ. Գործողություն

Դեղին            —           դեղնել
փոքր              —           փոքրանալ
բարի              —           բարիանալ
սիրուն           —           սիրունանալ

160. Ընդգծված բառերն ի՞նչ հարցի են պատասխանում և ի՞նչ են ցույց տալիս: Ի՞նչ անուն կտաս այդ բառերին:

Ծանր առարկա, կանաչ արտ, բարձր տանիք, գունավոր նկար, բարակ ժապավեն, նեղ ճանապարհ, պղտոր գետ:

Գոյական են և պատասխանում են ինչպիսի հարցին:

161. Հարցում արտահայտող բառը փոխարինի´ր համապատասխան բառով:

պայծառ արև, անձևոտ օր, կայտառ  առվակ, հին  հեռուստացույց, հետաքրքիր գիրք, խելացի մարդ:

162. Պարզի´ր, թե տրված բառակապակցությունների մեջ ո՞ր բառն է գոյական, ո՞րը` ածական (Ածական անունն առաջացել է ածել բառից: Հին  հայերենում ածել նշանակում է ավելացնել, վրան դնել, բերել):

 Բարակ (ածական)  բարդի  (գոյական) , գանգուր (ածական)   մազեր (գոյական) , առասպելական (ածական)  քաղաք (գոյական) , քառաձի(ածական)   կառք (գոյական) , ստորին(ածական)   շերտ(գոյական) , վերին(ածական)   հարթակ(գոյական) , հեռատես(ածական)   գիտնական (գոյական) :

163. Բառերը բաժանի՛ր երկու խմբի՝ գոյականների և ածականների:

Կաղնի, հայտնի, մեծ, կանաչ, աղջիկ, գետ, բուք, բարի, տգեղ, ճշմարտություն, անտուն, բարկացկոտ, Գայանե, տուն, կատու, գունավոր, կաղամբ, հեռուստացույց, խակ, Հայաստան, հետաքրքիր, վարդ, Վարդուհի, փշոտ, լիճ, ալիք, հզոր, բարձր, մարտ, մարտակառք, կառապան, հմուտ, մարտական, եռանիվ, հեծանիվ, ալ, պատմություն, պատմական, թռչուն, թռիչք, խիզախ, բարի, բարեկամական, շքեղ, գարուն, գարնանային, արևոտ, արև, երկար:

Գոյական-կաղնի,աղջիկ,գետ,բուք,ճշմարտություն,Գայանե,տուն,կատու,կաղամբ,հեռուստացույց,Հայաստան,վարդ,Վարդուհի,լիճ,ալիք,մարտ,մարտակառք,կառապան,հեծանիվ,պատմություն,թռչուն,թռիչք,գարուն,արև:

Ածական- հայտնի,մեծ,կանաչ,բարի,տգեղ,անտուն,բարկացկոտ գունավոր,խակ,հետաքրքիր,փշոտ,հզոր,բարձր,հմուտ,մարտական,եռանիվ,ալ,պատմական,խիզախ,բարեկամական,շքեղ,գարնանային,արևոտ,երկար:                                         

164. Ա և Բ խմբի բառերի իմաստների տարբերությունը բացատրի´ր: Ինչպե՞ս են կոչվում այդ բաոերը:

Ա .ածական                        Բ գոյական

Մեծ                 —           մեծանալ
բարձր —           բարձրանալ
չոր                  —           չորանալ
չար                 —           չարանալ

Կանոնավոր և անկանոն կոտորակներ

Այն կոտորակը, որի համարիչը փոքր է հայտարարից  անվանում  ենք կանոնավոր  կոտորակ։

Օրինակ՝    կոտորակը կանոնվոր է, քանի որ 5<8։

Այն կոտորակը, որի  համարիչը մեծ է հայտարարից  կամ հավասար է նրան  անվանում ենք անկանոն  կոտորակ։

Օրինակներ՝

   կոտորակը անկանոնէ, քանի որ 7>5

 կոտորակը անկանոնէ, քանի որ 7=7:

Առաջադրանքներ՝

Իրարից   առանձնացրեք կանոնավոր և անկանոն կոտորակները․

Կանոնավոր  19/25,16/105,7/8,79/85,7/31,11/905,79/95,

Անկանոն17/15,117/5,27/4,56/65,45/11,151/151,33/33

Աստղանիշը փոխարինիր այնպիսի թվանշանով, որ ստանաս

 կանոնավոր կոտորակ

Անկանոն  կոտորակ

Համեմատեք․

 <

 <

 <

1 < 

1> 

1 = 

Արտահայտիր նշված միավորներով՝

Խնդիր1․

Մայրիկը իր պատրաստած պիցցայի  -րդ մասը տվեց   Նարեին, -րդ մասը՝ Աննային։ Պիցցայի ո՞ր մասը մնաց։  Պատ՝5

 Խնդիր2․

Ավտոմեքենան  պետք  է անցներ   200 կմ ճանապարհ։ Նա  արդեն  անցել է ճանապարհի -րդ մասը։ Որքա՞ն ճանապարհ նրան մնաց անցնելու։Պատ՝50կմ

Խնդիր3․

Ամբողջ ճանապարհի -րդ մասը անցնելուց հետո  ո՞ր մասը կմնա անցնելու։Պատ.՝4

Խնդիր4․

Գիրքն ունի 500 էջ։ Գայանեն կարդաց գրքի 3/4-ը։ Քանի՞ էջ մնաց կարդալու։Պատ.՝125էջ

Մաթեմատիկա 18.03

Posted on 17 Մարտի, 2020

1. Համեմատի՛ր և դի՛ր համապատասխան նշանը։

4500 ։ 50  <  4500 ։ 5

6300 ։ 9 > 63000 ։ 900

3200 ։ 80  <  3200 ։ 8

72000 ։ 9000  <  72000 ։ 900

210000 ։ 3000  < 210000 ։ 300

2. Լուծի՛ր խնդիրները։

Ա․9 փուչիկի համար Աննան վճարեց 720 դրամ, որից հետո մեկ փուչիկի գինը 20 դրամով էժանացավ։ Որքա՞ն արժեցավ մեկ փուչիկը։

Լուծում՝

720:9=80

80-20=60

Պատ․՝60

Բ․9  պաղպաղակի համար Վիլյամը վճարեց 810 դրամ, որից հետո մեկ պաղպաղակի արժեքը 10 դրամով թանկացավ։ Որքա՞ն արժեցավ մեկ պաղպաղակը։

Լուծում՝

810:9=90

90+10=100

Պատ․՝100

3. Կրկնի՛ր բազմապատկման աղյուսակը այս խաղի միջոցով:

Մաթեմատիկա 19.03

Posted on 17 Մարտի, 2020

1. Որոշե՛ք, թե քանի գրամ է կշռում մեկ տանձը:
      

Պատ.՝100գրամ  

• Լուծի՛ր խնդիրները:

Մերին գնեց 5 էսկիմո և 2 շոկոլադ, վճարեց ընդամենը 1600 դրամ։ Որքա՞ն արժե մեկ էսկիմոն, եթե 1 շոկոլադն արժե 300 դրամ։

Լուծում՝

1600-600=1000

1000:5=200

Պատ․՝200

Արամը 5 կարկանդակի և 2 հյութի համար վճարեց 800 դրամ։ Որքա՞ն արժե մեկ կարկանդակը, եթե 1 հյութն արժե 200 դրամ։

Լուծում՝

800-400=400

400:5=80

Պատ․՝80

Մաթեմատիկա 17.03

Posted on 16 Մարտի, 2020

1. Հաշվի՛ր արտահայտության արժեքը։

6545 + 3218 – 3 x 700 =7663

235 x 3 – 4200 : 60 =695

8100: 90 + (35×6): 7=120

3500 : 70 + (240 x 10) : 8=350

2. Կազմի՛ր արտահայտություններ․

•  3 հատ 5 -ով ստացի՛ր
  ա․,
  բ․ 5*5:5
  գ․ 0+5
  դ․ 4+1
•  5 հատ 3-ով ստացի՛ր
  ա․ 4-1
  բ․ 13-10
  գ․ 3-3+3
  դ․ 31-28
•  4 հատ 4-ով ստացի՛ր
  ա․ 3+1
  բ․ 1+3
  գ․ 10-6
  գ․ 6-2
• 3 տարբեր գույնի ափսեում տարբեր մրգեր են՝ խնձոր, նարինջ և բանան։ Խնձորը կապույտ և սպիտակ ափսեների մեջ չէ։ Նարինջը կապույտ և վարդագույն ափսեների մեջ չէ։ Բանանն ի՞նչ գույնի ափսեի մեջ է։

Պատ.՝

Կապույտի սպիտակ և վարդա գույն:

Ի՞նչ թիվ պետք է լինի հարցական նշանի փոխարեն։

6-4=2

Հաշվի՛ր արտահայտության արժեքը։

6545 + 3218 – 3 x 700 =7663

235 x 3 – 4200 : 60 =635

8100: 90 + (35×6): 7=30

3500 : 70 + (240 x 10) : 8 =350

Աղյուսակից օգտվելով՝ լրացրո՛ւ աղյուսակը։

բանջարեղեն	1 կգ արժեքը	2 կգ արժեքը	5 կգ արժեքը	10 կգ արժեքը	3 կգ արժեքը
կարտոֆիլ	200	400	1000	2000		600
կաղամբ	400	800	2400	4000		1200
Սմբուկ	1600	12,000	3000	6000	18,000
Դդում	60	120	300	600	180
ճակնդեղ	300	600	1020	3000	900
բրոկոլի	700	1400	3500	7000	2100

1. Երեք օր առաջ Արևմտյան դպրոցի սովորողները մասնակցեցին մարզական ստուգատեսին: Շաբաթվա ո՞ր օրն էր մարզական ստուգատեսը, եթե վաղը կիրակի է:

Պատ.՝չորեկ շաբտի

2. Գտի՛ր օրինաչափությունը և ավելացրո՛ւ ևս երկու թիվ՝ 2; 4; 12; 48; …

2; 4; 12; 48;240;1440

3. Սովորողները նկարում էին Թումանյանի հերոսներից Անխելք մարդուն, Սուտլիկ որսկանին, Անբան Հուռուն և Պոչատ աղվեսին: Դասարանում 22 սովորող կար: Նրանց կեսը նկարում էր Սուտլիկ որսկանին, մյուս կեսից յոթը՝ Անբան Հուռուն, իսկ մնացածի կեսը՝ Պոչատ աղվեսին: Քանի՞ հոգի նկարեց Անխելք մարդուն:

Պատ.՝11

4. Հեծանվավարության ստուգատեսին իրար հաջորդելով մասնակցեց 24 սովորող: Յուրաքանչյուր սովորող վարում էր 2 րոպե: Հեծանվավարության ստուգատեսը քանի՞ րոպե տևեց, եթե ամեն չորրորդ մասնակցից հետո, հեծանիվների ստուգման վրա ծախսվում էր 3 րոպե:

24×2=48

3×5=65

Պատ.՝63

5. Տարբեր թվանշաններով գրվող ամենամեծ քառանիշ թվի տասնավորների կարգում ի՞նչ թվանշան է գրված:

6. Ո՞ր պատկերը պետք է լինի Դ2 վանդակում: Աղյուսակի վանդակները համարակալելու համար սկզբում գրում ենք տառը, հետո՝ թիվը:

7. Տրնդեզի ծեսին կրակի վրայով ցատկելու համար 26 սովորող շարք կանգնեց: Գևորգը շարքում՝ վերջից հաշված, վեցերորդն էր, իսկ Սուսանը՝ սկզբից հաշված, երկրորդը: Քանի՞ սովորող էր կանգնած նրանց միջև:

8. Անխելք մարդը Աստծու մոտ գնալու ճանապարհին հոգնեց և որոշեց գիշերել: Ժամը 20:00 քնեց և արթնացավ լուսադեմին՝ ժամը 5:00: Քանի՞ ժամ քնեց Անխելք մարդը:

9.Դդմածեսին սովորողները պատրաստեցին դդումով կեքսեր: Կեքսեր պատրաստելու համար անհրաժեշտ էր գնել 300գ կարագ: Կարագ գնելու համար որքա՞ն գումար ծախսեցին սովորողները, եթե գիտենք, որ մեկ կիլոգրամ կարագը արժե 3000 դրամ:

10. Քանի՞ անգամ ենք գրում 7 թվանշանը 1- 100 թվերը գրելու համար: