10․11․2021

1. Հաշվեք  5 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ումակերևույթի մակերեսը։ 5x5x5=125
2. Հաշվեք  9 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ 9x9x9=729
3. Հաշվեք  4 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ 4x4x4=64
4. Հաշվեք  17 մմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ 17x17x17=3043
5. Հաշվեք  3 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ 3x3x3=27
6. Հաշվեք  2 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ 2x2x2=8
7. Հաշվեք  1 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ 1x1x1=1
8. Հաշվեք  19 մմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ 19x19x19=6859
9. Հաշվեք  2 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ 2x2x2=8
10. Հաշվեք  1 դմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ 1x1x1=1
11. Հաշվեք  19 մմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ 19x19x19=6859
12.  Գտեք  նկարում  պատակերված մարմինների ծավալը։ Յուրաքանչյուր խորանարդիկի ծավալը  1 սմ³  է։
13. 2. 3×4=12
14. 3. 3×4=12
15. 1. 3×4=12

13. Գործնական աշխատանք․

Պատրաստեք խորանար, հաշվեք այդ խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։

1. Հաշվեք  2 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալն ու մակերևույթի մակերեսը։ 2x2x2=8

1. Կռահիր և ստացիր անհրաժեշտ թիվը։

Օրինակ՝ Ինչպե՞ս չորս  հատ  9-ով ստանալ 20։

99։9+9=20

Կարող եք օգտագործել թվաբանական գործողության նշաններ ու փակագծեր։

• Ինչպե՞ս երեք 6-ով ստանալ 6։ 6-6+6=6
• Ինչպե՞ս երեք 5-ով ստանալ 30։ 5×5+5=30
• Ինչպե՞ս չորս 3-ով ստանալ 6։ 3+3+3-3=6
• Ինչպե՞ս հինգ հատ  2-ով ստանալ 28։ 22+2+2+2=28
• Ինչպե՞ս չորս 9 –ի  միջոցով  ստանալ 100։ 99+9:9=100
• Ինչպե՞ս երեք հատ 5–ի  միջոցով  ստանալ  20։ 5×5-5=20
• Ինչպե՞ս չորս 5 –ի  միջոցով  ստանալ 6։ 55:5-5=6
• Ինչպե՞ս հինգ  1-ով ստանալ 22։ 11+11×1=22
• Ինչպե՞ս հինգ  2–ի  միջոցով  ստանալ 15։22:2+2+2=15
• Ինչպե՞ս երեք 6-ով ստանալ 11։ 66:6=11
• Ինչպե՞ս չորս 7–ի  միջոցով  ստանալ 18: 77:7+7=18
• Ինչպե՞ս չորս 8 –ի  միջոցով  ստանալ 89։ 88+8:8=89
• Ինչպե՞ս երեք 4 –ի  միջոցով  ստանալ 20։ 4×4+4=20
  Սիրելի սովորողներ, կազմեք նմանատիպ առաջադրանքներ:

2. Ստացիր ճշմարիտ հավասարություն, միայն մեկ ձողիկ տեղաշարժելով․

Կարող եք օգտվեք հռոմեկան թվերի աղյուսակից․

Օրինակ՝ VI−IV=IX

                  VI+IV=X

X+II=VII, x-III=VII

IV+III=V v+II=VII

VIII-III=X VIII-III=v

VIII=VI−I vII=vI+I

XI+IV=VI xI-Iv=vII

VII+III=VvII-III=Iv

XII+II=xII+II=xIv

Սիրելի սովորողներ, կազմեք նմանատիպ առաջադրանքներ:

3. 5 տարի առաջ Եվան, Մարին և Կարենը միասին 16 տարեկան էին։ Քանի՞ տարեկան  կլինեն նրանք միասին 5 տարի հետո։46 տարեկան
4. 4 տարի հետո Կարենը, Աստղիկը և Արևն միասին կլինեն 35 տարեկան։ Քանի՞ տարեկան  էին նրանք միասին 4 տարի առաջ։11 տարեկան

Սիրելի սովորողներ, կազմեք նմանատիպ առաջադրանքներ:

6 տարի առաջ Ռոբերտը,Լուսինեն և Մարինան միասին 22 տարեկան էին:Քանի՞ տարեկան  կլինեն նրանք միասին 6 տարի հետո։58 տարեկան

5.Սովորողները  կկատարեն գործնական աշխատանք՝

5-րդ դասարանի սովորողները պետք է  պարզեն  իրենց հյուրասենյակի և խոհանոցի ծավալները և հաշվեց դրանց տարբերությունը։

Հյուրասենյակ-2սմ,4սմ,6սմ Ծավալը-2x4x6=48սմ խոր

Խոհանոց–3սմ,5սմ,6սմ Ծավալը-3x5x6=90սմ խոր

21․10․2021

Օրվա գործունեություն․

Հարցերի պարզաբանում

Մտքի վարժանք(բանավոր հաշվարկներ)

Ինքնաստուգում

1․ Ի՞նչ ամենամեծ մնացորդ կարող է ստացվել բնական թիվը
8-ի բաժանելիս։

7 մնացորդ

2․Գտեք բաժանելին, եթե բաժանարարը 9 է, թերի քանորդը՝ 3,
մնացորդը՝ 5։ 32:9=3քանորդ, 5մնացորդ

3․ Գտիր այն ամենափոքր երկնիշ բնական թիվը, որը բաժանվում է 5-ի և 10-ի։

10 բաժանվում է 5-ի և 10-ի:

4․ Գտիր այն ամենափոքր երկնիշ բնական թիվը, որը 5-ի և 10-ի բաժանելիս ստանում ենք 4 մնացորդ։ 14

5․ 10002, 4000015, 10071, 12214,  400004  թվերից  առանձնացրեք  նրանք, որոնք  բաժանվում են 3-ի։

10002:3=3334

10071:3=3357

6․ 3033003, 120014, 1972, 828, 1020006  թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 9-ի։

828:9=92

1020006:9=113336

7․ 220000, 1004, 1051, 2000924, 5011015 թվերից առանձնացրեք նրանք, որոնք բաժանվում են 4-ի։

220000:4=500231

8․ Հաշվեք  13 սմ կող ունեցող  խորանադի ծավալը։13x13x13=2197 սմ խոր.

9․ Հաշվեք ուղղանկյունանիստի  ծավալը, եթե նրա չափումներն են՝ 4 դմ, 7դմ,  9դմ։

4 x 7x 9=252 դմ խոր.

10․Օգտագործելով բաշխական օրնեքը ՝ հաշվե՛ք առավել հարմար եղանակով․

16·40+16·25+16·35= 16x(40+25+35)=16×100=1600

Առաջադրանքներ

• Կատարիր բաժանում և արդյունքը ստուգիր բազմապատկումով՝

1)   7310։34

	7	3	1	0		3	4						2	1	5
—	6	8										x		3	4
	0	5	1			2	1	5					8	6	0
—		3	4							+		6	4	5
		1	7	0								7	3	1	0
	—	1	7	0
				0

2)   11550։55

	1	1	5	5	0		5	5						2	1	0
—	1	1	0										X		5	5
	0	0	5	5			2	1	0		+		1	0	5	0
			5	5								1	0	5	0
—			0	0								1	1	5	5	0

3)   5400։12

	5	4	0	0		1	2					4	5	0
—	4	8									x		1	2
		6	0			4	5	0				9	0	0
	—	6	0						+		4	5	0
		0	0								5	4	0	0

4)  18360։18

		1	8	3	6	0		1	8
—		1	8											1	0	2	0
		0	0	3	6			1	0	2	0		x			1	8
—				3	6									8	1	0	0
				0	0						+		1	0	2	0
													1	8	3	0	0

5)   48240։24

	4	8	2	4	0		2	4
—	4	8					2	0	1	0			2	0	1	0
	0	0	2	4								x			2	4
—			2	4									8	0	4	0
			2	4								4	0	2	0
			0	0

6)   10836։36

	1	0	8	3	6		3	6
—	1	0	8										3	0	1
	0	0	0				3	0	1			x		3	6
			3	6								1	8	0	6
										+		9	0	3
											1	0	8	3	6

7)   2163։21

	2	1	6	3		2	1
—	2	1				1	0	3					1	0	3
	0	0	6	3								x		2	1
—			6	3									1	0	3
			0	0						+		2	0	6
												2	1	6	3

8)   25750։25

	2	5	7	5	0		2	5
—	2	5					1	0	3	0			1	0	3	0
	0	0	7	5								x			2	5
—			7	5					+				5	1	5	0
			0	0								2	0	6	0
												2	5	7	5	0

9)  2170։35

		2	1	7	0		3	5
	—	2	1	0			6	2				3	5
		0	0	7	0						x	6	2
—				7	0				+			7	0
				0	0					2	1	0
										2	1	7	0

10)   58500։25

		5	8	5	0	0		2	5
	—	5	0					2	3	4	0			2	3	4	0
		0	8	5									x			2	5
—			7	5							+		1	1	7	0	0
			1	0	0								4	6	8	0
—			1	0	0								5	8	5	0	0
			0	0	0

Հունիսյան ճամբարի ընթացքում ընկեր Գրետայի հետ միասին իրականացրեցինք  մաթեմատիկայի ստուգատեսի 4 կանգառ։

Այդ 4 գործնական  աշխատանքի միջոցով ստուգեցինք, թե մեր գիտելիքները որքնով ենք կարողանում գործնականում կիրառել։

Առաջին կանգառ՝ երկարության չափումներ, պարագծի հաշվում:

Նախ կարդոնե թղթի վրա գծեցինք տարբեր երկրաչափական պատկերներ, որոնց կողմերը հատվածներ են  ու դասավորեցինք սեղանի վրա։  Յուրաքանչյուրս մոտեցանք սեղանին, ընտրեցինք որևէ երկրաչափական  պատկեր, որը բազմանկյուն էր  ու  հաշվեցինք այդ բազմանկյան պարագիծը։

Նախ ես  գրանցեցի, թե երբ մոտեցա  սեղանին, դասընկերս  միացրեց վարյկենաչափը, ընտրեցի մի պատկեր(բազմանկյուն) և սկսեցի  կատարել չափումները:  Համակարգչիս word ֆայլում գծեցի  իմ ընտրած պատկերը, չափեցի  և գրանցեցի բոլոր կողմերի երկարություններն ու հաշվեցի  պարագիծը:

Բազմանկյուն՝ ուղղանկյուն

Երկարություն՝70 սմ

Լայնություն՝30 սմ

Պարագիծ՝2×70+2×30=200

Աշխատանքի տևողություն՝ 

Երկրորդ կանգառ՝ չափումներ, մակերեսի հաշվում: Ես մոտեցա  հատակին, որը սալիկապատված էր քառակուսաձև սալիկներով։ Չափերիզի միջոցով չափեցի 1 քառակուսաձև սալիկի  կողմի երկարությունը և հաշվեցի 1 սալիկի մակերսը։ Դրանից հետո հաշվեցի  հատակի  բոլոր սալիկների ընդհանուր մակերեսը։

 Նորից word  ֆայլում նշեցի  առաջադրանքը կատարելու սկիզբը և  ավարտը։ Գրանցեցի, թե ինչքան ժամանակում կատարեցի առաջադրանքը։

1 քառակուսու  կողմը՝  30 սմ

1 սալիկի մակերեսը՝ 30×30=900 սմ քառ. 

Բոլոր միանման 65 սալիկի մակերեսը՝65×900=58500 սմ քառ. 

Դրանից հետո մոտեցա  ուղղանկյունաձև սեղանին չափերիզի միջոցով չափեցի սեղանի լայունությունն ու երկարությունը, որից հետո հաշվեցի մակերսն ու պարագիծը։

Բազմանկյուն՝ ուղղանկյուն

Երկարություն՝110 սմ

Լայնություն՝70 սմ

՝

Մակերես՝110×70=7700 սմ քառ. 

Աշխատանքի տևողություն՝ 8 ր

Երրորդ կանգառ՝ կշռում: Մոտեցա սեղանին, գրանցեցի  առաջադրանքը սկսելու ժամանակը՝ միացնելով վայրկենաչափը: Կանգնեցի կշեռքին և գրանցեցի իմ զանգվածը: Հետո կշռվեցի նաև իմ  ուսապարկով: Գրանցեցի արդյունքը: Երկու կշռումների արդյունքներով  պարզեցի  ուսապարկիս զանգվածը: Գրանցեցի, թե ինչքան ժամանակում կատարեցի առաջադրանքը։

Իմ զանգվածը՝ 28կգ 200գ

Իմ զանգվածը ուսապարկով՝ 33կգ 300գ

Ուսապարկի զանգվածը՝8կգ200 գ

 Աշխատանքի տևողությունը՝ 5 ր

Չորրորդ կանգառ՝ հեծանիվ: Նախ չափեցինք և գրանցեցինք  իմ զարկերակի զարկերի քանակը մեկ րոպեում: Նստեցի հեծանիվ, օգնականը միացնրեց  վայրկենաչափը: Հեծանիվը քշեցի  40 մետր (գնալ, վերադառնալ): Օգնականը գրանցեց  ժամանակը: Հետո չափեցի  և գրանցեցի իմ զարկերակի զարկերի թիվը: Գրանցեցի  նաև, թե ինչքան ժամանակում քանի մետր անցա: Հաշվեցի, թե մեկ վայրկայնում մոտավորապես քանի մետր  անցա՝ կլորացնելով մինչև ամբողջ թիվ: Հետո հաշվեցի, թե քանի մետր կանցնեի մեկ ժամում, եթե ամեն վայրկյանում այդքան մետր անցնեի: Ստացված թիվը ներկայացրեցի…կմ և …մ տեսքով:

Զարկերի քանակ՝ նախքան հեծանիվ քշելը՝ 77

 Զարկ քանակ՝ հեծանիվ քշելուց հետո՝83

40 անցելեմ 19 վարկյանում

1 վայրկյանում՝ 40:19=2(2մնացորդ)՝ մոտավորապես 2 մետր

1 ժ=3600 վ, 3600×2=7200 մ= 7 կմ 200 մ՝ 1 ժամում