Author Archives: roberthakobyan

Сказка о чудесном дереве

Когда ребята остановились у поваленного сильным ветром дерева, учительница спросила:
– Из каких частей состоит это дерево? Назовите эти части по-русски.
– Корни, ствол, ветки, листья.
– Обратите внимание на корни. Для чего корень нужен растению, вы знаете. А вот знаете ли вы, какие ещё значения имеет слово „корень”?
– Знаем! – наперебой закричали ребята. – Все наши зубы имеют корни. И в каждом слове есть свой корень.
– Правильно. Но тогда у меня к вам ещё один вопрос: „Чем корень слова напоминает нам корни деревьев?”
Ребята задумались.

– Чтобы помочь ответить на этот вопрос, – сказала Наталья Семёновна, расскажу вам сказку о чудесном дереве.
Жило-было много лет назад слово „ходить”. Нашли его люди и приказали: „Будешь жить с нами!”. И поселилось слово среди людей, и стало скитаться, и попросило слово их:
– Посадите меня в землю.
– Зачем? – удивились люди. – Чтобы из меня много других слов выросло: и вам будет интересней, и мне веселей. Посадили люди слово „ходить” и начали поливать его. Долго из земли ничего не росло, но наконец показался маленький росток.
– Как тебя зовут, росток? – спросили люди.
– Ходить, – ответил он.
– Опять „ходить”! А где же другие слова?
– Будут! Вы только чаще меня поливайте.
Стали люди ухаживать за ростком лучше прежнего, и превратился он в могучий ствол. А когда ствол начал ветвиться, спросили люди первую веточку:
– Как тебя, веточка, зовут?
– Приходить, – ответила она.
Обрадовались люди. Вот оно новое слово. А веточка продолжала:
– Приходите завтра на рассвете, ещё не то увидите.
Пришли люди рано утром и видят: от новой веточки ещё одна тянется.
– А тебя как зовут? – спросили люди.
– Приход, – ответила она.
На другое утро из ствола дерева опять появилась новая веточка. Её звали „уходить”.Так каждый день чудесное дерево дарило людям по одному новому слову. Все эти слова были чем-то похожи на слово „ходить”, но и чем-то отличались от него. А чем – подумайте сами. Вот какое дерево тогда выросло.

Найдите в тексте ответы на вопросы.
1. О чём спросила учительница ребят?

2. Какие значения имеет слово корень?

3. Какое слово стало жить среди людей?

4. Какой росток появился из земли?

5. Как звали первую веточку? А вторую? А третью?

Задание.

Выпишите из текста слова, которые отвечают на вопросы кто? что? Определите род.

Домашнее задание.

Выучите рассказывать текст.

Главные реки

Хотя мне уже идёт девятый год, я только вчера догадался, что уроки всё-таки надо учить. Любишь не любишь, хочешь не хочешь, лень тебе или не лень, а учить уроки надо. Это закон. Я, например, вчера не успел уроки сделать. Я должен был выучить главные реки Америки. А я, вместо этого, запускал во дворе воздушного змея в небо. Мне было так интересно играть, что я и думать перестал про какие-то там уроки. В школу я пришёл вовремя. Раиса Ивановна вошла, мы встали и поздоровались с ней, и громче всех поздоровался я, чтобы она видела, какой я вежливый. Но она на это не обратила никакого внимания и ещё на ходу сказала:


– Кораблёв, к доске!
У меня сразу испортилось настроение, потому что я вспомнил, что забыл приготовить уроки. Я пошёл к доске.
– Ты выучил названия рек Америки?
Конечно, я не выучил. И я хотел во всем признаться Раисе Ивановне, но вместо этого вдруг неожиданно даже для самого себя сказал:
– Конечно, выучил. А как же!
– Назови мне самую большую реку Америки.
В классе была удивительная тишина. Все смотрели на меня. А я смотрел в потолок. И в эту секунду я увидел, что в левом последнем ряду Петька Горбушкин показывает мне какой-то листок бумаги, и на нём что-то написано. И я стал вглядываться в эти буквы и наконец прочёл первую половину.

А тут Раиса Ивановна снова:
– Ну, Кораблёв? Какая же главная река в Америке?
У меня сразу же появилась уверенность, и я сказал:
– Миси-писи.
Дальше я не буду рассказывать. Хватит. И хотя Раиса Ивановна смеялась до слёз, но двойку она мне влепила. И я теперь дал клятву, что буду учить уроки всегда. До глубокой старости.

Найдите в тексте ответы на вопросы и прочитайте их.

1. Что было задано на дом?-реки Америки

2. Почему мальчик не выполнил домашнего
задания?-во дворе запускал воздушную змею

3. Кого вызвала к доске Раиса Ивановна?-на ходу 

4. Почему у мальчика испортилось настроение?-потомушто учительница визвола к доске

5. Как попытался Петя помочь Кораблёву?- названы написал на листке

6. Какую клятву дал себе мальчик?- что будеть учить уроки всегда

К данным словам подберите из текста слова с противоположным значением.

Скучно-интересно, попрощаться-поздоровацся, невоспитанный-вежливый, поднялось настроение-упал настроение,  забыть-вспомнить, шум-тишина, первый (ряд)-последнй, никогда-всегда.

Домашнее задание.

Выучите рассказывать текст.

Вместо точек впишите подходящие по смыслу слова.
1. Весь день мальчик запускал во дворе воздушного змея  2. Кораблёв не выучил уроки. 3. Петя написал на бумаге название реки 4. Кораблёв с трудом прочитал первую половину слов 5. Раиса Ивановна поставила мальчику двоику 6. Кораблёв поклялся всегда делать уроки.

         ԻՄ ԱՄԱՌԸ

                                    

Այսօր ես մի փոքր կպատմեմ թե ինչպես եմ անցկացրել ամառը:Արձակուրդները անցել են շատ հետաքրքիր և ճամփորդություններով լի:Դպրոցի ուսուցիչների և երեխաների հետ գնացել ենք Արատես երեք օրով:Ես առաջին անգամ էի մասնակցում եռօրյա ճամբարին,և ինձ համար շատ հետաքրքիր էր:Բարձրունք հաղթահարելով հասանք Արատես,մի փոքր հանգստանալուց հետո սկսեցինք թիմային խաղեր խաղալ,երեկոյան վառեցինք խարույկ, ուրախացանք ընկերներով:Վերջին օրը գնացինք Սևան միքիչ լողացինք և վերադարձանք տուն:Նկարների  ներքևում՝

Նաև Դու կարող ես կենտրոնի հետ եմ շատ ճամբորդությունների մասնակցել:Ամենատպավորիչը Գութանասարն էր,որը առաջացել է հրաբխի արդյունքում:

Ես շատ եմ սիրում ամառը և անհաբերությամբ կսպասեմ հաջորդին:

Մաթեմատիկայի ստուգատես 2021

Հունիսյան ճամբարի ընթացքում ընկեր Գրետայի հետ միասին իրականացրեցինք  մաթեմատիկայի ստուգատեսի 4 կանգառ։

Այդ 4 գործնական  աշխատանքի միջոցով ստուգեցինք, թե մեր գիտելիքները որքնով ենք կարողանում գործնականում կիրառել։

Առաջին կանգառ՝ երկարության չափումներ, պարագծի հաշվում:

Նախ կարդոնե թղթի վրա գծեցինք տարբեր երկրաչափական պատկերներ, որոնց կողմերը հատվածներ են  ու դասավորեցինք սեղանի վրա։  Յուրաքանչյուրս մոտեցանք սեղանին, ընտրեցինք որևէ երկրաչափական  պատկեր, որը բազմանկյուն էր  ու  հաշվեցինք այդ բազմանկյան պարագիծը։

Նախ ես  գրանցեցի, թե երբ մոտեցա  սեղանին, դասընկերս  միացրեց վարյկենաչափը, ընտրեցի մի պատկեր(բազմանկյուն) և սկսեցի  կատարել չափումները:  Համակարգչիս word ֆայլում գծեցի  իմ ընտրած պատկերը, չափեցի  և գրանցեցի բոլոր կողմերի երկարություններն ու հաշվեցի  պարագիծը:

Բազմանկյուն՝ ուղղանկյուն

Երկարություն՝70 սմ

Լայնություն՝30 սմ

Պարագիծ՝2×70+2×30=200

Աշխատանքի տևողություն՝ 

Երկրորդ կանգառ՝ չափումներ, մակերեսի հաշվում: Ես մոտեցա  հատակին, որը սալիկապատված էր քառակուսաձև սալիկներով։ Չափերիզի միջոցով չափեցի 1 քառակուսաձև սալիկի  կողմի երկարությունը և հաշվեցի 1 սալիկի մակերսը։ Դրանից հետո հաշվեցի  հատակի  բոլոր սալիկների ընդհանուր մակերեսը։

 Նորից word  ֆայլում նշեցի  առաջադրանքը կատարելու սկիզբը և  ավարտը։ Գրանցեցի, թե ինչքան ժամանակում կատարեցի առաջադրանքը։

1 քառակուսու  կողմը՝  30 սմ

1 սալիկի մակերեսը՝ 30×30=900 սմ քառ. 

Բոլոր միանման 65 սալիկի մակերեսը՝65×900=58500 սմ քառ. 

Դրանից հետո մոտեցա  ուղղանկյունաձև սեղանին չափերիզի միջոցով չափեցի սեղանի լայունությունն ու երկարությունը, որից հետո հաշվեցի մակերսն ու պարագիծը։

Բազմանկյուն՝ ուղղանկյուն

Երկարություն՝110 սմ

Լայնություն՝70 սմ

՝

Մակերես՝110×70=7700 սմ քառ. 

Աշխատանքի տևողություն՝ 8 ր

Երրորդ կանգառ՝ կշռում: Մոտեցա սեղանին, գրանցեցի  առաջադրանքը սկսելու ժամանակը՝ միացնելով վայրկենաչափը: Կանգնեցի կշեռքին և գրանցեցի իմ զանգվածը: Հետո կշռվեցի նաև իմ  ուսապարկով: Գրանցեցի արդյունքը: Երկու կշռումների արդյունքներով  պարզեցի  ուսապարկիս զանգվածը: Գրանցեցի, թե ինչքան ժամանակում կատարեցի առաջադրանքը։

Իմ զանգվածը՝ 28կգ 200գ

Իմ զանգվածը ուսապարկով՝ 33կգ 300գ

Ուսապարկի զանգվածը՝8կգ200 գ

 Աշխատանքի տևողությունը՝ 5 ր

Չորրորդ կանգառ՝ հեծանիվ: Նախ չափեցինք և գրանցեցինք  իմ զարկերակի զարկերի քանակը մեկ րոպեում: Նստեցի հեծանիվ, օգնականը միացնրեց  վայրկենաչափը: Հեծանիվը քշեցի  40 մետր (գնալ, վերադառնալ): Օգնականը գրանցեց  ժամանակը: Հետո չափեցի  և գրանցեցի իմ զարկերակի զարկերի թիվը: Գրանցեցի  նաև, թե ինչքան ժամանակում քանի մետր անցա: Հաշվեցի, թե մեկ վայրկայնում մոտավորապես քանի մետր  անցա՝ կլորացնելով մինչև ամբողջ թիվ: Հետո հաշվեցի, թե քանի մետր կանցնեի մեկ ժամում, եթե ամեն վայրկյանում այդքան մետր անցնեի: Ստացված թիվը ներկայացրեցի…կմ և …մ տեսքով:

Զարկերի քանակ՝ նախքան հեծանիվ քշելը՝ 77

 Զարկ քանակ՝ հեծանիվ քշելուց հետո՝83

40 անցելեմ 19 վարկյանում

1 վայրկյանում՝ 40:19=2(2մնացորդ)՝ մոտավորապես 2 մետր

1 ժ=3600 վ, 3600×2=7200 մ= 7 կմ 200 մ՝ 1 ժամում

Քնյ


Ուշադի՛ր կարդա և կատարի՛ր առաջադրանքները։
Կողմնացույց չլինելու պատճառով մենք երկար ժամանակ թափառում էինք անծանոթ ծովերում։
Մեր նավն անընդհատ շրջապատում էին շնաձկներ, կետեր և ուրիշ ծովային հսկաներ։ Վերջապես դեմ առանք այնպիսի մի ձկան, որն այնքան մեծ էր, այնքան մեծ, որ գլխի մոտ կանգնած, պոչը տեսնել չէինք կարողանում։
Երբ այդ ձուկն ուզեց ջուր խմել, բերանը բաց արեց, և ջուրը գետի նման նրա կոկորդը հոսեց՝ իր հետևից քարշ տալով մեր նավը։ Կարող եք պատկերացնել, թե մեր մեջ ինչ իրարանցում ընկավ։ Մինչև անգամ ես, որ այնքան քաջ եմ, էլի վախից դողդողացի։
Բայց ձկան փորի մեջ նավահանգստի պես խաղաղ էր։ Ձկան փորը լիքն էր նավերով, որ ագահ կենդանին վաղուց էր կուլ տվել։ Օ՜, եթե դուք գիտենայիք, թե ինչպիսի խավար էր այնտեղ։ Չէ՞ որ մենք չէինք տեսնում ո՛չ արև, ո՛չ աստղեր, ո՛չ լուսին։ Ձուկն օրական երկու անգամ էր ջուր խմում, և ամեն անգամ, երբ ջուրը նրա կոկորդն էր հոսում, մեր նավը բարձրանում էր հսկա ալիքների վրա։ Մնացած ժամանակ ձկան փորի մեջ չոր էր։
Երբ որ ջուրը ցամաքեց, ես ու նավապետն իջանք զբոսանքի։ Այստեղ մենք հանդիպեցինք ողջ աշխարհի ծովայինների՝ շվեդացիների, անգլիացիների, պորտուգալացիների։ Նրանց թիվը ձկան փորի մեջ տասը հազարի էր հասնում։ Նրանցից շատերն արդեն մի քանի տարի ապրում էին ձկան փորում։ Ես նրանց առաջարկեցի հավաքվել ու քննության առնել այս տոթ բանտից ազատվելու ծրագիրը։
Ինձ նախագահ ընտրեցին, բայց հենց այն րոպեին, երբ ես ժողովը բաց արի, անիծված ձուկն սկսեց նորից ջուր խմել, և մենք մեր նավերը փախանք։
Մյուս օրը կրկին հավաքվեցինք, և ես հետևյալ առաջարկն արի. երկու ամենաբարձր կայմերը իրար կապենք և հենց որ ձուկը բերանը բաց անի, դեմ տանք ծնոտներին։ Այն ժամանակ ձկան բերանը բաց կմնա, և մենք հեշտությամբ դուրս կգանք։
Առաջարկությունս անցավ միաձայն։
Երկու հարյուր ամրակազմ նավաստիներ կայմերը դեմ տվին ձկան ծնոտներին, և նա այլևս բերանը փակել չկարողացավ։ Նավերն ուրախ-ուրախ ձկան փորից դուրս լողացին։
Պարզվեց, որ այդ հսկայի փորում յոթանասունհինգ նավ է եղել, կարո՞ղ եք պատկերացնել, թե ինչ ահագին մարմին ուներ։
Կայմերն, իհարկե, թողինք ձկան բերանում, որ նա այլևս ոչ ոքի կուլ տալ չկարողանա։
Մենք դեպի ափն ուղղվեցինք, և ես շտապեցի ցամաք դուրս գալ, հայտնելով ուղեկիցներիս, որ այլևս ոչ մի ժամանակ և ոչ մի տեղ չեմ գնա, որ բավական են այն նեղությունները, որ կրեցի, իսկ այժմ հանգստանալ եմ ուզում։
Իմ արկածները շատ հոգնեցրել էին ինձ, և որոշեցի հանգիստ կյանք վարել։
Տեքստային առաջադրանքներ

  1. Ինչո՞ւ նավը հայտնվեց ձկան փորի մեջ, գունավորի՛ր ճիշտ պատասխանը։ 1 միավոր
    ա) Նավաստիները չէին նկատել ձկանը:
    բ) Ձուկը սոված էր և կուլ տվեց նավը:
    գ) Ձուկը ջուր խմեց, ջրի հետ նավն էլ հայտնվեց փորի մեջ:
    դ) Պատճառը նշված չէ:
    2 . Ի՞նչ առաջարկ արեց հեղինակը ձկան փորում վաղուց գտնվողներին, որ կարողանան դուրս գալ ձկան փորից: 1 միավոր
  2. Նավաստիներն ինչո՞ւ կայմերը թողեցին ձկան բերանում: 1 միավոր Կայմերն, իհարկե, թողինք ձկան բերանում, որ նա այլևս ոչ ոքի կուլ տալ չկարողանա։
    4․ Տեքստից դո՛ւրս գրիր մեկ պատմողական նախադասություն և դարձրո՛ւ հարցական։ 1 միավոր
    -Կողմնացույց չլինելու պատճառով էինք մենք երկար ժամանակ թափառում անծանոթ ծովերում։
  3. Բառե՛ր ավելացրու տրված նախադասությանը։ 1 միավոր
    Ձուկը բացեց բերանը մեծ:
    Բառային առաջադրանքներ
  4. Տրված բայերը դարձրո՛ւ գոյականներ։ 1 միավոր
    լողալ-լող
    հանգստանալ-հանգիստ
    խաղալ-խաղ
    զրուցել-զրույց
  5. Տեքստից դո՛ւրս գրիր թվականները։ 1 միավոր
    Մեկ տարի երկու հարյուր
  6. Գոյականներից առաջ գրի՛ր՝ ինչպիսի հարցին պատասխանող բառեր։ 1 միավոր
    մեծ ձուկ
    կարմիր նավ
    ուրախ ճանապարհորդ
    սև ծով
  7. Գրի՛ր տեքստում դեղինով ընդգծված բառերի հոմանիշները։ 1 միավոր
    Քաջ-ուժեղ
    Հսկա-մեծ
    Նորից-ելի
    Այժմ-հիմա
  8. Գրի՛ր տեքստում կանաչով ընդգծված բառերի հականիշները։ 1 միավոր
    Խաղաղ-անհանգիստ
    Չոր-կոշտ
    Դուրս-ներս
    Հանգիստ-անհանգիստ

Սևանա լիճ

Սևանա լիճը քաղցրահամ, բարձրադիր, նավարկելի լիճ է: Հայկական լեռնաշխարհի բնության զարդերից է:

Լիճը տարբեր ժամանակներում կոչվել է տարբեր անուններով: Հայերի անվանադիր Հայկ Նահապետի ծոռնորդի Գեղամ Նահապետի անունով կոչվել է Գեղամա կամ Գեղարքունյաց ծով, VII–IX դարերում՝ Դաշնավոր՝ ներդաշնակ, մեղմ, հանդարտ ծփանքների համար: Գտնվում է ծովի մակերևույթից մոտ 1900 մ բարձրության վրա:

Սևանին արտակարգ հմայք են տալիս շրջակա լեռները, որոնք կարծես մեծ շուրջպար են բռնել լճի շուրջը. արևմուտքում՝ Գեղամա, հարավ-արևմուտքում Վարդենիսի լեռնաշղթաներն են, հյուսիս-արևելքում ձգվում են Արեգունու, Սևանի և Արևելյան Սևանի լեռնաշղթաները: 

Սևանը կազմված է Մեծ Սևանից ու Փոքր Սևանից, որոնք իրարից բաժանվում են Արտանիշի և Նորատուսի հրվանդաններով ու նրանց միացնող ստորջրյա թմբով: 

Սևանա լիճ են թափվում 28 գետ ու գետակ, սկիզբ է առնում միայն Հրազդան գետը, որի ջրերով ոռոգում են Արարատյան դաշտի այգիներն ու բանջարանոցները: 

Լճի վերին ջրաշերտի կենդանական աշխարհը հարուստ չէ (29 տեսակ): Կան սաղմոնազգի և ծածանազգի բնաշխարհիկ ձկնատեսակներ:

Անհիշելի ժամանակներից լիճը հայտնի է իր հռչակավոր իշխանով։ 

Սևանը հաճելի ու գրավիչ հանգստավայր է: Ամռան տապին լճի ափին զով է, օդը՝ մաքուր ու թափանցիկ, ջրերը՝ խաղաղ ու հանդարտ: Լրիվ ամպամած օրերը շատ քիչ են: Այստեղ կառուցվել են բազմաթիվ առողջարաններ, հանգստյան տներ: Սևանի ափին հաճելի է նաև ձմռանը:

Լճի անվան ծագման մասին կան տարբեր լեգենդներ։ Համաձայն դրանցից մեկի՝ վանեցիները գաղթում և վերաբնակվում են Սևանի ափերին, որոշելով որ դա էլ մի Վան է: Բայց հետո տեղի ցուրտ ու դաժան կլիման դուր չի գալիս նրանց: Նրանք հիշում են իրենց երկրի մեղմ ու տաք բնությունը, իրենց բարեկեցիկ կյանքը և դառնորեն կանչում. Սև Վա՛ն եկավ մեր գլխին, սև Վա՛ն: Եվ այդպես էլ լճի անունը մնում է Սևան: 

Սևանա լիճ

Սևանա լիճը քաղցրահամ, բարձրադիր, նավարկելի լիճ է: Հայկական լեռնաշխարհի բնության զարդերից է:

Լիճը տարբեր ժամանակներում կոչվել է տարբեր անուններով: Հայերի անվանադիր Հայկ Նահապետի ծոռնորդի Գեղամ Նահապետի անունով կոչվել է Գեղամա կամ Գեղարքունյաց ծով, VII–IX դարերում՝ Դաշնավոր՝ ներդաշնակ, մեղմ, հանդարտ ծփանքների համար: Գտնվում է ծովի մակերևույթից մոտ 1900 մ բարձրության վրա:

Սևանին արտակարգ հմայք են տալիս շրջակա լեռները, որոնք կարծես մեծ շուրջպար են բռնել լճի շուրջը. արևմուտքում՝ Գեղամա, հարավ-արևմուտքում Վարդենիսի լեռնաշղթաներն են, հյուսիս-արևելքում ձգվում են Արեգունու, Սևանի և Արևելյան Սևանի լեռնաշղթաները: 

Սևանը կազմված է Մեծ Սևանից ու Փոքր Սևանից, որոնք իրարից բաժանվում են Արտանիշի և Նորատուսի հրվանդաններով ու նրանց միացնող ստորջրյա թմբով: 

Սևանա լիճ են թափվում 28 գետ ու գետակ, սկիզբ է առնում միայն Հրազդան գետը, որի ջրերով ոռոգում են Արարատյան դաշտի այգիներն ու բանջարանոցները: 

Լճի վերին ջրաշերտի կենդանական աշխարհը հարուստ չէ (29 տեսակ): Կան սաղմոնազգի և ծածանազգի բնաշխարհիկ ձկնատեսակներ:

Անհիշելի ժամանակներից լիճը հայտնի է իր հռչակավոր իշխանով։ 

Սևանը հաճելի ու գրավիչ հանգստավայր է: Ամռան տապին լճի ափին զով է, օդը՝ մաքուր ու թափանցիկ, ջրերը՝ խաղաղ ու հանդարտ: Լրիվ ամպամած օրերը շատ քիչ են: Այստեղ կառուցվել են բազմաթիվ առողջարաններ, հանգստյան տներ: Սևանի ափին հաճելի է նաև ձմռանը:

Լճի անվան ծագման մասին կան տարբեր լեգենդներ։ Համաձայն դրանցից մեկի՝ վանեցիները գաղթում և վերաբնակվում են Սևանի ափերին, որոշելով որ դա էլ մի Վան է: Բայց հետո տեղի ցուրտ ու դաժան կլիման դուր չի գալիս նրանց: Նրանք հիշում են իրենց երկրի մեղմ ու տաք բնությունը, իրենց բարեկեցիկ կյանքը և դառնորեն կանչում. Սև Վա՛ն եկավ մեր գլխին, սև Վա՛ն: Եվ այդպես էլ լճի անունը մնում է Սևան: