14.02.2025

1.Սխալ կազմված բայաձևերը ճշտի՛ր:

Ինչ-որ մութ մարդկանց հետ էր կապնվել: Տղաները վիճվում էին բակում, ու վեճը կատակի նման չէր: Դեռ շաւր կտուժվես` ինձ չլսելով: Խոսքս քեզ չի վերաբերվում:

Ինչ-որ մութ մարդկանց հետ էր կապվել: Տղաները վիճում էին բակում, ու վեճը
կատակի նման չէր: Դեռ շատ կտուժես` ինձ չլսելով: Խոսքս քեզ չի վերաբերում:

2.Ուշադրություն դարձրո՛ւ ընդգծված բայերին, նրանք ներգործական կամ կրավորական են: Պատասխանդ փորձի՛ր հիմնավորել:

Նա մի անգամ էլ մոտեցավ հեռադիտակին: Առարկան շատ հեռվից էլ զարմանալիորեն պարզ էր երևում: Լուսինը փաստորեն Երկրին շատ նման է եղել, իսկ իրենք ափսե են կարծել: Նա հրաժարվում է երևույթները մինչև վերջ քննելուց: Դժվարությամբ է հարմարվում նոր վայրում:

Ժխտական խոնարհում

3.Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ ժխտական:

Մայրս այս պտուղները սիրում է: Նշանաբառը բոլորը գիտեն: Պարտեզում գեղեցիկ վարդ էր բացվել: Ես վաղուց փնտրում էի այս իրը: Մի քանի երեխաներ խաղում էին բակում: Ջրաղացը հին օրերի երգն էր երգում: Կաթի ամբողջ սերը պահել էր միջնեկ որդուն:

Մայրս այս պտուղները չի սիրում: Նշանաբառը բոլորը չգիտեն: Պարտեզում գեղեցիկ վարդ չէր բացվել: Ես վաղուց չէի փնտրում այս իրը:
Մի քանի երեխաներ չէին խաղում բակում: Ջրաղացը հին օրերի երգը չէր երգում:
Կաթի ամբողջ սերը չէր պահել միջնեկ որդուն:

4.Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ ժխտական: Ուշադրություն դարձրո՛ւ ընդգծված դերանուններին և մակբայներին:

Բոլոր մարդիկ վազում էին հոսանքի ուղղությամբ: Այդպիսի երևույթները բավականին հաճախ են նկատվում: Լիովին հնարավոր է ուրիշ վայրերում էլ կիրառել նման միջոցառումներ: Քամին դեռ փչում էր: Ինչ-որ մեկը լուսամուտներին թուղթ էր կպցրել: Պատերազմը քայքայել էր ամբողջ տնտեսությունը: Այստեղ տարվա բոլոր տեղումները լինում են միայն գարնանը:

Բոլոր մարդիկ չէին վազում հոսանքի ուղղությամբ։Այդպիսի երևույթները բավականին
հաճախ չէին նկատվում: Լիովին հնարավոր չէ ուրիշ վայրերում էլ կիրառել նման
միջոցառումներ: Քամին դեռ չէր փչում: Ինչ-որ մեկը լուսամուտներին թուղթ չէր կպցրել:
Պատերազմը չէր քայքայել ամբողջ տնտեսությունը:Այստեղ տարվա բոլոր տեղումները
չեն լինում միայն գարնանը:

4.Տրված նախադասությունները դարձրո´ւ հաստատական: Ուշադրությո´ւն դարձրու ժխտական դերանուններին հ մակբայներին: Ոչ մի հնար նրան չէր օգնի կրճատելու ժամանակը: Ոչ մի առագաստանավ քամուն հակառակ շարժվել չի կարող: Ոչ ոք զբոսնելու ցանկություն չուներ: Իբր միջատներին թունավորող այդ դեղը բոլորովին վնաս չէր տալու այլ կենդանի էակների: Այդ փաստարկներն ամենևին չհամոզեցին մարդկանց: Ոչ մեկը հիացած չէր այդ փոշով: Վաղուց ոչինչ չենք լսել այդ մասին:

Ի տարբերություն բառակազմական ածանցների`բայածանցներր լինում են բայարմատի և վերջավորության միջև:

Հիմնական բայածանցներն են` սոսկածանցները` ան, են, ն, չ(մանկանալ, վախենալ, հասնել, թռչել), բազմապատկական ածանցները` ատ, ոտ, կոտ, տ (կտրատել, ջարդոտել, թռչկոտել, բզկտել), պատճառական ածանցները` ացն, եցն, ցն (վախեցնել, ծերացնել, հագցնել), կրավորական ածանցը` վ (գրվել, կարդացվել)

5.

4.Ածանցների օգնությամբ հասարակ գոյականները դարձրու անձնանուններ:
Քնար, թագ, նազ, վարս, վարդ, շող, արծիվ, սաթ, խաչ:
Օրինակ՝ լեռ-Լեռնիկ, Լեռնուհի:

5. Յուրաքանչյուր շարքից վերցրու մեկական գոյական և կազմիր վեց բարդ գոյական:

ա. որս, գյուղ, գիծ, գիր, լեռ, զարկ:
բ.  նկար, շղթա, սեղան, երակ, պետ, գող:

ա. հայր, պատկեր, արշավ, ճակատ, երկաթ, հաց:
բ.  սրահ, մարտ, գործ, խումբ, պետ, տուն:

6. Առաջին շարքի գոյականներից և երկրորդ շարքի վերջածանցներից հնարավոր բոլոր տարբերակներով կազմիր ածանցավոր գոյականներ:
ա. հյուր, ոսկի, թագ, գազան, հավաք, ժամ, հեծանիվ, իշխան, որս, ցույց, դատ, ճանապարհ, բառ, ներկ, երշիկ, խորհուրդ:
բ.  -անակ, -անոց, -արար,- որդ, -ավոր, -արան, -եղեն, -ուհի:

7.Տրված գոյականների հոլովված ձևերը դարձրու ուղիղ:
Ծովի, անկյան, ընկերուհու, կնոջ, ամսվա, առվի, մարդու, հոգուց, սրտով, մոր, ծաղկին, բալենու, գարնան, կավճով, սրբից, մանկության, պատվով, տիրոջից, շարժման, ամուսնուն, ձվի, արյան, աշնան, քեռակնոջից, քեռու, որդուն, սյան, գառան, գինու, գրքում, կատվին, շան:
Օրինակ՝ ծովի-ծով:

Առաջադրանքներ

ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ինչո՞վ էր պայմանավորված, որ XVI-XVII դդ. հայ ազատագրական շարժման ղեկավարումը ստանձնեց հայոց եկեղեցին։
XVII դ.կեսերից Օսմանյան և Սեֆյան պետություններն աստիճանաբար թուլացան։ Հայաստանի ազատագրման հեռանկարների համար նպաստավոր էր նաև միջազգային դրությունը։ Կաթոլիկ եկեղեցին փորձում էր Օսմանյան կայսրության դեմ պայքարում ներգրավել եվրոպական պետություններին, Ռուսաստանին և Պարսկաստանին: 
բ. Բացատրի՛ր։ Ինչո՞ւ էին XVI-XVII դդ. հայ ազատագրական շարժման առաջնորդները Հայաստանի ազատագրման գործը կապում արևմտաեվրոպական երկրների հետ։
Հայաստանի ազատագրման գործը XVIII դ. կրկին կապվեց Եվրոպայի աջակցության հետ։ Սսի(Կիլիկիայի) կաթողիկոս Խաչատուր Գ Գաղաթացին նորից փորձում էր դրան հասնել Հռոմեական եկեղեցուն դավանական զիջումեր անելու ճանապարհով։
գ. Վերլուծի՛ր։ Որքանո՞վ էին իրատեսական Օրիի «Պֆալցյան» և «Մոսկովյան» ծրագրերը։ Որո՞նք էին եվրոպական երկրների և Ռուսաստանի շահերը Հայաստանի ազատագրության հարցում։
Իմ կարծիքով իրատեսական չէր, քանի Եվրոպայի համար բարդ կլիներ դուրս գալ Օսմանյան կայսրության դեմ, իսկ Ռուսաստանը կարողացավ օգտվել հայերի զորքերից իր խոսոտւմների շնորհիվ։

1. Ճանաչի՛ր ազդեցությունը։ Ինչո՞վ էր կարևոր ռազմական ամրությունների՝ սղնախների ստեղծումն Արցախում և Սյունիքում։ Ի՞նչ նպատակով ստեղծվեցին դրանք։
   Արցախ վերադարձած հայկական ուժերը մուսուլմանական իշխանություններին դիմադրելու նպատակով Գյուլիստանում, Շոշում (Շուշիում), Ջրաբերդում և այլուր ստեղծեցին ռազմական ամրություններ՝ սղնախներ։ Դրանք շուտով վերածվեցին կիսանկախ իշխանությունների։
2. Ընդհանրացրո՛ւ։ Ինչո՞ւ Արցախի և Սյունիքի ազատագրական շարժուերը չհասան
   վերջնական հաջողության։
   Որովհետև մենակ հայկական զորքերը թույլ էին, և սպասում էին օգնության ուրիշ երկրներից, իսկ ուրիշ երկրներին էլ ոչ միշտ էր օգուտ օգնել հայերին։
3. Գնահատի՛ր։ Ինչո՞վ էին պայմանավորված Պարսկաստանի շահ Թահմասպ IIի կողմից Դավիթ Բեկի իշխանության ճանաչումը և անգամ նրան դրամ հատելու իրավունք տալը:
   Քանի որ ցանկանում էր կազմակերպել հակաօսմանյան շարժում, նա այդպես կստանար հայերի աջակցությունը։

Առաջադրանքներ

1.Համեմատել

ա)5<9
բ)-5>-9
գ)2,5*4=10
դ)1,2<1,202
ե)-6,7<1
զ)-5,404<-5,4

2. Երկու ճշմարիտ անհավասարությունների հիման վրա կատարել եզրակացություն.

ա)-5<2
բ)-2<2
գ)2>0
դ)2,(1)>1,(6)
ե)-3,7>-7
զ)0,(5)<0,(67)
է)5/6<9/8
ը)7/16<8/16

3.Նշել տրված թվերից մեկից մեծ և մյուսից փոքր թիվ: Պատասխանը գրել կրկնակի անհավասարության տեսքով:

ա)3<5 4<4,5
բ)-25>-29 1>-30
գ)2,5<2,6 3>2
դ)2,4<2,404 3>0
ե)-3,71>-3,72 1>-4
զ)-0,501<0,6 0,5=0,5

4.Գրել անհավասարություն, որը ստացվում է տված անհավասարության ձախ և աջ մասերի թվերը փոխարինելով նրանց հակադարձներով:

ա)Քանի որ 6>3 ապա 1/6<1/3
բ)Քանի որ 7<=10 ապա 1/7>=1/10
գ)Քանի որ 2<4 ապա 1/2>1/4
դ)Քանի որ 11<12 ապա 1/11>1/12
ե)Քանի որ 13>=12 ապա 12>=13
զ)Քանի որ 15<=26 ապա 1/15>=1/26

5. Տրված ճշմարիտ անհավասարությունից ստանալ ճշմարիտ անհավասարություն,որում յուրաքանչյուր թիվը փոխարինված է իր հակադիրով:

ա)Քանի որ 3>0 ապա -3<0
բ)Քանի որ 5>-1 ապա -5<1
գ)Քանի որ -9<-1 ապա 9>1
դ)Քանի որ -5<=-1 ապա 5>=1
ե)Քանի որ 9>=-2 ապա -9<=2
զ)Քանի որ 0<=3 ապա 0>=-3

6. Տրված ճշմարիտ անհավասարությունից ստանալ նոր ճշմարիտ անհավասարություն` գումարելով նրա երկու մասերին միևնույն թիվը.

ա)14<21 14+1<21+1
բ) 32> 27 32+2>27+2
գ) 45<78 45+3<78+3
դ) -55<88 -55+4<88+4
ե) -5 > -15 -5+5>-15+5
զ) 64> -99 64+6>-99+6

7. Տրված ճշմարիտ անհավասարությունից ստանալ նոր ճշմարիտ անհավասարություն` նրա երկու մասը բազմապատկելով միևնույն դրական թվով.

ա)15*0=20*0
բ)5*1>4*1
գ)-2,5*2<3*2
դ)1,1*3<1,2*3
ե)1,3*4>=1,2*4
զ)-5*5<=6*5

8. Բազմապատկել ճշմարիտ անհավասարության երկու մասը միևնույն բացասական թվով:

ա)-1>-2
բ)-5<-4,5
գ)-6,5>=-6,9
դ)-1,1>-1,2
ե)-1,3=<-1,2
զ)-5>=-6

9. Համեմատել

ա)<
բ)<
գ)<
դ)<
ե)<
զ)>
է)<
ը)=
թ)>
ժ)<
ի)<
լ)<

1.Ա և Բ նախադասությունների տարբերությունները գտի´ր: Մնացած նախադասություններն ինքդ փոխի՛ր (կրավորակա´ն դարձրու):

Ա. Ծուխը մրոտել էր առաստաղն ու պատերը: Բ. Առաստաղն ու պատերը մրոտվել էին ծխից:

Ա. Պատահաբար այդ կողմերով անցնող մի գյուղացի փրկել էր նրան: Բ. Նա փրկվել էր պատահաբար այդ կողմերով անցնող մի գյուղացու կողմից:

Ա. Սպիները ծածկել էին նրա ամբողջ մարմինը: Բ. Նրա ամբողջ մարմինը սպիներով էր ծածկվել:

Անցած տարիները կնճռոտել էին կնոջ դեմքը: Դահլիճը լավ կահավորել էին: Մեր ժողովուրդը մշակութային շատ արժեքներ է ստեղծել:

2.Տրված բայերը դարձրու կրավորական: Ինչի՞օգնությամբ դարձրիր: Օրինակ`

գտնել — գտնվել, նետել — նետվել:

Գրել-գրվել
գրավել-գրավվել
ծեծել-ծեծվել
թրջել-թրջվել
թխել-թխվել
տաշել-տաշվել
վրդովել-վրդովվել
կապել-կապվել
սպանել-սպանվել
նկարել-նկարվել
կեղտոտել-կեղտոտվել

3.Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ կրավորական:

Քամին երկնքով մեկ հալածում էր ամպերին: — Ամպերը երկնքով մեկ հալածվում էին քամուց:

Այս նկարը պատին պապս է ամրացրել-այս նկարը ամրացվել է պապուս կողմից

Այս գիրքը նաև ընկերս է կարդացել-այս գիրքը նաև կարդացվել է իմ ընկերոջ կողմից

Առավոտյան ցողը թրջել էր ոտքերը-ոտքերը թրջվել էն առավոտվա ցողից

Տերը շանը կապել էր ծառից-

Տարբեր մարդիկ տարբեր ձեով էին պատմում առավոտվա դեպքը-առավոտվա դեպքը տարբեր ձևով էր պամվում տարբեր մարդկան կողմիից

Սարքերը թեթև ցնցում գրանցեցին-սարքերից թեթև ցնցումներ գրանցվեցին

Ինստիտուտի աշխատակիցները մարդկանց զգուշացրին սպասվող փոթորկի մասին-սպասվող փոթորիկի մասին մարդիկ զգուշացվեցին ինստիտուտի աշխատակիցների կաղմից

Անտառում այդ երեխային որսորդներն էին գտել-անտառում այդ երեղան գտնվեց որսորդների կողմիցձ

Տղային միշտ նույն երազն էր կախարդում-տղան միշտ կախարդվում եր նույն երազներով

Շինարարությունն ավարտին հասցրին-շինարաությունը հասցվեց ավարտին

3.Տրված նախադասությունները դարձրո՛ւ կրավորական և պատասխանի՛ր հարցերին:

Մի ձեռնարկատեր հասարակությանը զվարճացնելու համար կառուցել էր գնդաձև սենյակ հիշեցնող զվարճալի և ուսանելի կարուսել-Հասարկությունը զվարճացնելու համար կառուցել էր գնդաձև սենյակ հիշեցնող զվարճալի և ուսանելի կարուսել մի ձեռնարկատիրոչ կողմից։

Ինչո՞ւ սովորական իրերի իրար ձգելը մենք չեն նկատում:-Ինչո՞ւ սովորական իրերի իրար ձգվելը մենք չեն նկատում:

Քամին սկզբում քշեց թեթև, թույլ ամրացրած տանիքները:- թույլ ամրացրած տանիքները քշվեցին թեթև քամուց։

Նուրբ շղարշը տաքացնում է դեմքը: դեմքը տաքացվում է նուրբ շղարշից

Մրջյունները ծածկել էին սեղանը:
Սեղանը ծածկվեց մրջուններով։

Ձնհալի մի բաժակ մաքուր ու սառը ջուրը փրկեց հիվանդին:

Հիվանդը փրկվեց զնհալի մի բաժակ մաքուր ու սառը ջուրից։

Ինչպե՞ս է փոխվում տրված նախադասության ենթական: Տրված նախադասության ո՞ր անդամն է դառնում կրավորական նախադասության ենթակա:

4.Նախադասություններն ըստ օրինակի փոխի՛ր (դարձրո՛ւ ներգործական): Օրինակ`

Սիրտը գերվեց աղջկա մի ժպիտից: Այս ծառի տակ ինչ-որ մեկի կողմից գանձ է թաղվել: Քարը մաշվել, հարթվել էր անձրևից ու քամուց: Արտերը խանձվել էին բարկ արևից: Քարտը լրացվում է միայն չափահաս քաղաքացիների կողմից: Նա ազատազրկման է դատապարտվել ու տուգանվել իտալական դատարանի կողմից: Ութ տարի տղամարդ համարվեց ընկերների կողմից: Դյութվել էր ալիքների ու քամու երգով: Աղջիկը շրջապատված էր հետաքրքրասերների մեծ խմբով: Ընկերս համերգի է հրավիրված:

5.Դո՛ւրս գրիր այն բայերը, որոնք կարող են կրավորական դաոնալ, և դարձրո՛ւ:

Օրինակ`

փնտրել — փնտրվել:

Վազել, երգել, ցրել, կոտրել, դնել, թռչել, թրջել, գալ, գնալ, հեռանալ, հեռացնել, հնարել, ներել, լուսանալ, մթնել, մթնեցնել, բարձրանալ, թխել, մրմռալ, մաքրել, դողալ, վախենալ, սրբել, կարել, հավաքել, սարսռալ, հաչել, սիրել, մլավել, ծիծաղել, խոսել, հուզել, վիճել:

6.Որտեղ անհրաժեշտ է, գրիր մեծատառով:

Միջին ասիա, բելոռուսի հանրապետություն, ուրմիա լիճ, ռուսաստանի դաշնություն, հնդկական օվկիանոս, կարմիր ծով, գեղամա լեռնաշղթա, մխիթարյան միաբանություն, սև ծով, շարայի լեռներ, մայրաքաղաք երևան, ձենով օհան, սասունցի դավիթ, անբան հուռի, պարզ լիճ, սյունիքի մարզ, տիգրան մեծ, ախուրյան գետ, պարույր սևակ, արտաշես բարեպաշտ, նորքի զանգված:

Հարցեր և առաջադրանքներ

1․ Գրել չորս նշանավոր կետերը։
ներգծյալ շրջանագծի կենտրոն
արտագծյալ շրջանագծի կենտրոն
ծանրության կենտրոն
եռանկյան օրտոկենտրոն

2․ Լուծել խնդիրը

AB ուղահայաց է OM

3․ Լուծել խնդիրը

4․ Լուծել խնդիրը

ա)AD-ն և CD-ն եթե BD=5սմ AC=8,5սմ
բ)AC-ն եթե BD=11,4սմ AD=3,2սմ

1.Յուրաքանչյուր տողում գրի՜ր նշանակությանը համապատասխան անունը և նշի՜ր օրինակներ։

Ա. Առարկա ցույց տվող բառեր: Գոյական

Բ. Առարկայի հատկանիշ ցույց տվող բառեր: Ածական

Գ. Հատկանիշի հատկանիշ ցույց տվող բառեր: Մակբայ

Դ. Կապակցական նշանակություն ունեցող բառեր: Շաղկապ

Ե. Վերաբերմունք արտահայտող բառեր։ Վերաբերական

2.Ընդգծի՛ր տրված անորոշ, անկատար, վաղակատար, հարակատար դերբայների ա)ել, ալ, բ)ում, գ)ել, դ)ած վերջավորություններից առաջ ընկած մասերը (հիմքերը) և պատասխանի՛ր հարցերին:

Ա Զգալ, ծերանալ, կպչել, տեսնել: Բ. Զգում (ել), ծերանում (ել), կպչում (ում), տեսնում (ել): Գ. Զգացել (ել), ծերացեք (ել), կպել (ել), տեսել (ել ում): Դ. Զգացած, ծերացած, կպած, տեսած

3.Փակագծում դրված բայերն այնպես գրիր, որ ի՞նչ արեց (ի՞նչ արեցի, արեցիր, արեցինք, արեցիք, արեցին) հարցին պատասխանեն:

Դուք ինչ-որ երերուն տախտակի վրա ամրացրեցիք այդ վանդակը: Ինչո՞ւ դու քո հոտն իմ դաշտում արածեցրեցիր: Հավերը երկարեցրեցին վզները դեպի ներքև, նայեցին դես ու դեն: Նա իր ձիուն մեծացրեց չամչով ու գարիով: Ես հավանաբար ձանձրացրեցի ունկնդիրներին: Մենք անզգուշորեն թռցրեցինք արևկող անող թռչուններին:

4.Փակագծերի բայերը պահանջված ձևով գրի՛ր, հետո տեքստերը համեմատի՛ր:

Ա. Խոտերն ու ծաղիկներն ինչպե՞ս կարտահայտեն զգացմունքները, եթե շարժվել կարողանան: Եթե բուսաբանները փորձ անեն ու իմանան այդ հարցի պատասխանը, օգտակար բույսերի համար ավելի լավ պայմաններ կստեղծեն և, հավանաբար, կկարողանան ավելի արդյունավետ պայքարել մոլախոտերի դեմ:

Բ. Խոտերն ու ծաղիկներն ինչպե՞ս կարտահայտեին զգացմունքները, եթե շարժվել կարողանային: Եթե բուսաբանները փորձ անեին ու իմանային այդ հարցի պատասխանը, օգտակար բույսերի համար ավելի լավ պայմաններ կստեղծեին, հավանաբար, կկարողանային ավելի արդյունավետ պայքարել մոլախոտերի դեմ։ 

5.Սխալ գործածված ժամանակաձևերը գտի՛ր և ուղղի՛ր:

Դժվար է ասել, թև մեր ժամանակներում քանի՛ օր կպահանջվեր աշխարհի բոլոր երկրներով անցնելու համար: Եթե ուղևորությունը կատարվի նավով ու գնացքով, մոտ երեսուն օր պետք կլիներ:

Թերևս մի ուրիշ բան չկա, որ մարդկային կյանքի մեջ այնքան, շատ փոփոխություն մտցներ, որքան տրանսպորտը: Ժյուլ Վեռնի «Ութսուն օր աշխարհի շուրջը» վեպի լույս տեսնելուց շատ չէր անցել, երբ ամերիկացի մի լրագրող որոշում է իրականացնել Ֆիլեաս Ֆոգի ֆանտաստիկ մտահղացումը: Արդեն ստեղծել են տրանսպորտային թանկարժեք, բայց փոխարենը կատարյալ միջոցներ, որոնք ճանապարհների կարիք չեն գգա:

Մի մարդ ընկերոջը մի սնդուկ արծաթ պահ տվեց ու գնաց ճամփորդության: Երբ վերադարձավ, գնաց, իր ապրանքը վերցրեց, տուն բերեց: Բացեց ու ի՜նչ տեսավ… Սնդուկի մեջ միայն երկաթի կտորտանք էր: Ի՞նչ անի, ինչպե՞ս անի, որ իր փողերը ետ բերի: Մտածեց, մտածեց ու հնարը գտավ: Երբ հերթական զոհերին են տանում հրեշի մոտ, նրանց միանում է թագավորի տղան, որ հաղթեր ջրի ճամփան փակողին ու մարդկանց ազատեր ահավոր տառապանքներից: Ի՞նչ կանես, եթե հայտնվեր ու ամեն ինչ բացատրեր: Ի՞նչ կտաս, որ քեզ մի իսկական շուն նվիրեի: Ինչե՜ր կանեի, թե նորից սկսելու հնարավորություն ունենամ: Ի՜նչ ասես չէի տա, որ ուզածիս հասնեմ:

Առաջադրանքներ։

1․ Պարզել a³b⁵c⁶d⁹ արտահայտության նշանը, եթե a>0,b<0,c<0,d>0
a³b⁵c⁶d⁹<0

2․ Գրել տրված թվի մոտավոր արժեքը պակասորդով՝ մինչև 0,01 ճշտությամբ՝

ա) 1.73121314151617≈1.73

բ) 3.84752136124584≈3.84

գ) 5.54210362151617≈5.54

3․ Տրված թվերը կլորացնելով 0,1 ճշտությամբ` գտնել նրանց մոտավոր գումարը.

ա) 3,288 + 0,123=3,4

բ) 0,100100010… + 0,238=0,3

գ) -1, 236 + 2, 555=1,4

դ)2, 7(3) + 3 ,(42)=6,1

4․ Մինչև 0,01 ճշտությամբ կլորացնել թվերը և հաշվել նրանց մոտավոր գումարն ու տարբերությունը, եթե

ա) a=0,657 b=0,146 a=0,66 b=0,15 0,66+0,15=0,81 0,66-0,15=0,41
բ) a=5,4879  b=-0,250145 a=5,49 b=-0,25 5,49+-0,25=5,24 5,49-(-0,25)=5,74
գ) a=-0,078 b=-0,682 a=-0,08 b=-0,68 -0,08+-0,68=-0,76 -0,08-(-0,68)=0,60
դ) a=5,(7)  b=6,(5) a=5,8 b=6,6 5,8+6,6=12,4 5,8-6,6=-0,8

5. Նշել մի որևէ թիվ, որը գտնվում է տված թվերի միջև

ա) a=5,6 b=5,7 5,65
բ) a=4,5 b=4,(5) 4,55
գ) a=-2,27  b=-2,26 -2,262

1. Ո՞վ էր Բագրատունիների հիմնադիր թագավորը (նշիր թագավորության հիմնադրման թվականը կամ դարաշրջանը):
Բագրատունիների հիմնադիր թագավորը Աշոտ Մեծն էր, որը թագավոր հռչակվեց 885 թվականին

2․Բագրատունյաց Հայաստանի ժամանակաշրջանում կառուցվել են միջնադարյան հայկական ճարտարապետության բազմաթիվ գլուխգործոցներ նշիր մի քանիսը։
Հաղպատի վանական համալիր

Սանահինի վանական համալիր:
Տաթևի վանական համալիր:
Անիի մայր տաճար:

3.Ե՞րբ անկում ապրեց Բագրատունյաց թագավորությունը։
Բագրատունյաց թագավորությունը անկում ապրեց երբ 1045 թվականին Բյուզանդական կայսրությունը գրավեց Անին։

4.Ո՞ր հայ եղբայները մասամբ վերականգնեցին ինքնակառավարումը երկրում, սակայն նրանց ձեռնարկուերն անավարտ մնացին մոնղոլական արշավանքների պատճառով։
Զաքարե և Իվանե Զաքարյան եղբայրները վերականգնեցին ինքնակառավարումը, սակայն նրանց գործունեությունը խոչընդոտվեց մոնղոլական արշավանքների պատճառով։

5.Մոնղոլա-թաթարական ցեղերը Չինգիզ Խանի գլխավորությամբ ո՞ր դարում դարձավ պատմությանը հայտնի ամենամեծ ցամաքային կայսրությունը։
Մոնղոլա-թաթարական ցեղերը Չինգիզ Խանի գլխավորությամբ XIII դարում (1206 թ․) ստեղծեցին պատմության ամենամեծ ցամաքային կայսրությունը։

6.Ո՞ր թվականին և ո՞վ հաստատվեց Կիլիկիայի լեռնային մասում ապստամբելով
Բյուզանդիայի դեմ, հիմք դրեց հայկական մի իշխանության, որը նրա անունով կոչվեց Ռուբինյան։
1080 թվականին, Ռուբեն I-ը ապստամբեց Բյուզանդիայի դեմ և հիմք դրեց Ռուբինյան իշխանությանը։

7.Ո՞ր թվականին Լևոն II իշխանը Տարսոն քաղաքի մայր տաճարում հանդիսավորությամբ օծվեց Հայոց թագավոր։
1198 թվականին, Լևոն II-ը օծվեց Հայոց թագավոր Տարսոնի մայր տաճարում։

8.Զաբելն ու Հեթումը թագադրվեցին 1226 թ.ին՝ ո՞ր տոհմերը միավորվեցին։
Զաբելն ու Հեթումը թագադրվեցին 1226 թ.ին և միավորվեցին Ռուբինյան և Հեթումյան տոհմերը։

9.Ո՞վ էր Կիլիկիայի վերջին արքան և ե՞րբ Կիլիան հայկական թագավորությունը դադարեց գոյություն ունենալ։
Կիլիկիայի վերջին թագավորը Լևոն VI Լուսինյանն էր, և թագավորությունը դադարեց գոյություն ունենալ 1375 թվականին, երբ այն նվաճվեց մամլուքների կողմից։

10.Թվի՛ր Հայաստանի չորս բաժանումները։

1639 թ.՝ Պարսկաստանի և Օսմանյան կայսրության միջև ստորագրվեց Զոհաբի պայմանագիրը՝ վերջնական բաժանելով Հայաստանը։

387 թ.՝ Մեծ Հայքի բաժանում Բյուզանդիայի և Սասանյան Պարսկաստանի միջև

591 թ.՝ Պարսկաստանի և Բյուզանդիայի միջև երկրորդ բաժանումը

1555 թ.՝ Արևելյան Հայաստանը մնաց Պարսկաստանի տիրապետության տակ, իսկ Արևմտյան Հայաստանը՝ Օսմանյան կայսրության

Առաջադրանքներ

1․Մինչև 0,1 ճշտությամբ կլ;որացնել թվերը և հաշվել նրանց մոտավոր գումարն ու տարբերությունը, եթե

ա) a= 3,28 b= 0,11 a=3,3 b=0,1 3,3+0,1=3,4 3,3-0,1=3,2
բ) a=-7,17 b= -0,33 a=-7,2 b=-0,3 -7,2+-0,3=-7,5 -7,2-(-0,3)=-6,9
գ) a=2,7235 b=-3,42426 a=2,7 b=-3,4 2,7+-3,4=-0,7 2,7-(-3,4)=6,1
դ) a=2,7(3) b=3,4(2) a=2,7 b=3,4 2,7+3,4=6,1 2,7-3,4=-0,7

2․Մինչև 0,01 ճշտությամբ կլ;որացնել թվերը և հաշվել նրանց մոտավոր գումարն ու տարբերությունը, եթե

ա)a=1,4545 b=-1,203 a=1,45 b=-1,2 1,45+-1,20=0,25 1,45-(-1,20)=2,65
բ)a=2,1264  b=-3,1145 a=2,13 b=-3,11 2,13+-3,11=-0,98 2,13-(-3,11)=5,24
գ)a=-5,777  b= 2,536 a=-5,78 b=2,54 -5,78+2,54=-3,24 -5,78-2,54=-8,32
դ)a=0,5642  b=-3,573 a=0,56 b=-3,57 0,56+-3,57=-3,01 0,56-(-3,57)=4,13     

3․Մինչև 0,1 ճշտությամբ կլ;որացնել թվերը և հաշվել նրանց մոտավոր արտադրյալն ու քանորդը, եթե

ա) a=-2,435 b=1,923 a=-2,4 b=1,9 -2,4*1,9=-4,56 -2,4:1,9=-1,263
բ) a=2,14564  b=0,78788 a=2,1 b=0,8 2,1*0,8=1,68 2,1:0,8=2,625
գ) a=-5,768 b= 2,534 a=-5,8 b=2,5 -5,8*2,5=-14,5 -5,8/2,5=-2,32
դ) a=0,56  b=0,(3) a=0,6 b=0,3 0,6*0,3=0,18 0,6/0,3=2

4․Մինչև 0,01 ճշտությամբ կլ;որացնել թվերը և հաշվել նրանց մոտավոր գումարն ու տարբերությունը, եթե

ա) a=0,253 b=0,75 a=0,25 b=0,75 0,25+0,75=1 0,25-0,75=-0,50
բ) a=3,5781  b=-0,08788 a=3,58 b=-0,09 3,58+-0,09=3,49 3,58-(-0,09)=3,67
գ) a=-0,045 b= -0,593 a=-0,05 b=-0,59 -0,05+-0,59=-0,64 -0,05-(-0,59)=0,54
դ) a=4,(2)  b=1,(3) a=4,2 b=1,3 4,2+1,3=5,5 4,2-1,3=2,9
ե) a=0,(2) b=2 a=0,2 b=2 0,2+2=2,2 0,2-2=-1,8

5.Նշել մի որևէ թիվ, որը գտնվում է տված թվերի միջև

ա) a=2,3 b=2,4 2,31
բ) a=3,2 b=3,(2) 3,22
գ) a=-3,15 b=-3,14 -3,142

6․ Ճի՞շտ է արդյոք անհավասարությունը․

ա)3,5+2,729<3,6+2,729 այո
բ)-3,21+0,(4)<-3+0,(4) այո
գ)-5,6+3,2>-5,1+3,(2) ոչ
դ)3,7*0,8< 3,8*0,8 այո
ե)-5,1*0,(3)< -5*0,(3) ոչ
զ)-3,(8)*0,5>-3,8*0,(5) ոչ

Упражнение 1. Прочитайте текст

Каждый человек должен иметь какое — то интересное занятие или хобби, которое помогало бы расслабиться и забыть о ежедневных проблемах. Особенно, если работа человека связана с постоянными эмоциональными напряжениями и большой ответственностью. Политические лидеры как раз попадают в число тех, кому такое хобби просто необходимо. А знаете ли Вы, какими хобби увлекались бывшие американские президенты?

На десятом месте находится третий президент США, Томас Джефферсон, который у себя дома содержал бильярдную, несмотря на то, что как раз в эти времена игра в бильярд в Виргинии была запрещена. Помимо этого, Джефферсон увлекался литературным творчеством, археологией, промышленным дизайном, кулинарией и производством вина.

Девятое место принадлежит 34 — му президенту Дуайту Эйзенхауэру, у которого было хобби играть в гольф. Относился он к этому делу настолько серьезно, что как — то раз обратился с просьбой в свой гольф — клуб, чтобы убрали высокую сосну, которая иногда препятствовала «длинным» ударам. Просьбу тогда не удовлетворили, а дерево стали называть «сосна Эйзенхауэра».

Восьмой пункт относится к имени Джона Куинса Адамса, шестого президента, которого по утрам часто можно было увидеть купающимся голышом в реке Потомак.

На седьмой ступеньке – Джимми Картер, 39 — й политический лидер США. Президент очень любил кресла — качалки. Он, кстати, лично купил пять кресел «Jumbo» для Белого Дома.

Семнадцатому президенту США, Эндрю Джонсону принадлежит шестое место. У него было хобби шить самому себе одежду.

На пятом месте разместился 20 — й президент, Джеймс Гарфилд, который настолько увлекался классическими языками, что одновременно мог писать одной рукой по — гречески, а другой по — латински.

Обладатель четвертого места, первый президент США, Джордж Вашингтон, имел собственную пивную.

Третья ступенька принадлежит Джорджу Бушу — старшему, 41 — му президенту. Политик обожал экстремальные виды спорта. Например, прыжки с парашютом – были его любимым хобби. Интересно, но 80 — й и 83 — й день своего рождения, он отметил, прыгнув с парашютом.

На втором месте – хобби 42 — го президента Билла Клинтона – игра на теноровом саксофоне.

Ну, и первое место принадлежит 36 — му президенту Линдору Б. Джонсону, который любил отдыхать у себя на ранчо. Там политик готовил барбекю и обожал кататься на своих автомобилях.

Задания к тексту.

1. «…политическим лидерам хобби просто необходимо»

Эта информация…

А) соответствует тексту.

В) не соответствует тексту

С) отсутствует в тексте

2. «удачное хобби можно превратить в бизнес».

Эта информация…

А) соответствует тексту.

В) не соответствует тексту

С) отсутствует в тексте

3. Определите стиль прочитанного текста

А) художественный

В) публицистический

С) разговорный

Д) научный

4. Определите тип прочитанного текста

А) повествование

В) описание

С) рассуждение

5. Сформулируйте 3 «тонких» вопроса, не требующих развернутого ответа.

6. Составьте простой план к этому тексту.

Вставьте пропущенные буквы

                       Волшебница-зима.

Долго боролась зима с ненастной осенью. В ноябре снег покрыл примёрзшую землю, и вот наступила настоящая зима.

Жутко завывает в поле холодный, резкий ветер, гуляет во юга. А в лесу тихо. Зайдёшь в лесную глушь и не узнаешь знакомых мест, потому что всё скрылось под снегом. Мороз сковал льдом речку.

Оделся в шутку и огромный дуб . Его густые кроны продержатся всю зиму, а их мощь не сломить даже злому урагану. Ивы, берёзки, рябинки утонули в дремучих сугробах.

Вдруг по веткам пробежала белка. Она кажется чёрной среди ослепительной, нетронутой белизны света. Из-за этой неугомонной хлопотуньи огромная снежная шапка свалилась вниз на тропи ночку. Куда же она так спешит?

Какой воздух! Какая гармония! Нет слов, чтобы описать такое чудо природы. (118 слов)