1.Գրի՜ր մտքերդ՝ «Բան ունեմ ասելու » վերնագրով։

2.Տեքստի բայերը փոխի՛ր այնպես, որ պատասխանեն ի՞նչ արեց (արեցին) հարցին: Բայաձևերից ո՞րը կանվանես անցյալ կատարյալ, ո՞րը` անկատար անցյալ:

Ճապոնացի տասնիննամյա մի ծառայող հուլիսյան մի կիրակի օր բարձրանում էր Մուկաբակի լեռը: Ալպինիզմի համապատասխան պատրաստություն չունենալու պատճառով նա զառիթափից պոկվում էր և ընկավ լեռնային գետակը: Ջուրն ընկնելիս կորցնում էր գիտակցությունը և ուշքի էր գալիս գահավիժող ջրվեժի կենտրոնում աճած միայնակ սոճու ճյուղերից կախված: Ծառը նրան մի ամբողջ շաբաթ պատսպարում էր: Նրան ալպինիստները գտնում էին միայն հաջորդ կիրակի:

Ճապոնացի տասնիննամյա մի ծառայող հուլիսյան մի կիրակի օր բարձրանում էր  բարձրացավ Մուկաբակի լեռը: Ալպինիզմի համապատասխան պատրաստություն չունենալու պատճառով նա զառիթափից պոկվում էր պոկվեց և ընկնում ընկավ լեռնային գետակը: Ջուրն ընկնելիս կորցնում էր կորցրեց գիտակցությունը և  ուշքի էր գալիս եկավ գահավիժող ջրվեժի կենտրոնում աճած միայնակ սոճու ճյուղերից կախված: Ծառը նրան մի ամբողջ շաբաթ պատսպարում էր պատսպարեց: Նրան ալպինիստները գտնում էին գտան միայն հաջորդ կիրակի:

3.Փակագծերի բայերը պահանջված ձևով գրի՛ր, հետո տեքստերը համեմատի՛ր:

Ա. Խոտերն ու ծաղիկներն ինչպե՞ս (արտահայտել) զգացմունքները, եթե շարժվել կարողանան: Եթե բուսաբանները փորձ անեն ու իմանան այդ հարցի պատասխանը, օգտակար բույսերի համար ավելի լավ պայմաններ (ստեղծել) և, հավանաբար, (կարողանալ) ավելի արդյունավետ պայքարել մոլախոտերի դեմ:

Բ. Խոտերն ու ծաղիկներն ինչպե՞ս (արտահայտել) զգացմունքները, եթե շարժվել կարողանային: Եթե բուսաբանները փորձ անեին ու իմանային այդ հարցի պատասխանը, օգտակար բույսերի համար ավելի լավ պայմաններ (ստեղծել) և, հավանաբար, (կարողանալ) ավելի արդյունավետ պայքարել մոլախոտերի դեմ:

4..Փակագծերում տրված բայերը գրի՛ր պահանջված ձևով: Պարզվում է, որ մարդու առողջական վիճակը նախ և առաջ (կախվել) է մարդկային հարաբերություններից: Նախանձը, օրինակ, ոչ միայն որդի նման (կրծել) մարդու հոգին և (տակնուվրա անել) էությունը, այլև (առաջացնել) ստամոքսի խոց ու արյան ճնշման հիվանդություններ: Ահա թե ինչու են ասում. «Եթե (չցանկանալ) տառապել, մի՛ նախանձիր»: Զրպարտությունը, վիրավորանքը, շողոքորթությունը, անտաշ վերաբերմունքն ու հայհոյանքը նիկոտինի ու ալկոհոլի նման (թունավորել) նաև մարդու օրգանիզմը:

Երկրում առաջին ծխողներր եգիպտական փարավոններն (լինել): Մ.թ. ա. երկրորդ հազարամյակին վերաբերող մի թանգարանում հնագետները ծխելու հարմարանքներ

(գտնել): Սենյակները ներկելիս պատուհաններն ու դռները փակ պիտի լինեն, որովհետև միջանցիկ քամին ու խոնավ օդը չեն թողնում, որ ներկը հավասարապես (չորանալ):

5.Տրված բառերից որքան հնարավոր է ածանցավոր բայեր կազմիր։

Ա. Ընկեր, թանձր, խոր:

Ընկերանալ, ընկերացնել

Թանձրանալ, թանձրացնել

Խորանալ, խորացնել, խորացվել

Բ. Վախ, կամ, մոտ:

Վախենալ, վախեցնել, վախեցվել

Կամենալ, կամեցնել, կամեցվել

Մոտենալ, մոտեցնել, մոտեցվել

Գ. Հաս, անց, հագ:

Հասնել, հասցնել

Անցնել

Հագնել, հագնվելմ, հագցնել

Դ-. Թիռ, սառ, կիպ:

Թռնել, թռչել

Սառչել, սառցնել

Կպչել, կպցնել

Հարցեր և առաջադրանքներ։

1․ Ո՞ր ուղիղն է կոչվում շոշափող:
Եթե շրջանագծի կենտրոնի հեռավորությունն ուղղից հավասար է շրջանագծի շառավղին, ապա շրջանագիծն ու ուղիղը ունեն մեկ ընդհանուր կետ այդ դեպքում ուղիղն անվանում են շրջանագծի շոշափող:

2. Գրել շրջանագծի շոշափողի հատկությունները:
Եթե միևնույն կետից շրջանագծին տարված են երկու շոշափողներ, ապա

ա) շոշափման կետերի հեռավորությունները տրված կետից հավասար են,

բ) շրջանագծի կենտրոնով և տրված կետով անցնող ուղիղը կիսում է շոշափողների կազմած անկյունը:

3. Տրված է՝  ∠CAO=29°

Հաշվել ՝ ∠ABO և ∠COA
Քանի որ շրջանագծի շոշափողը ուղղահայաց է շոշափման կետից տարված շառավղին ապա <ABO=90 <COA=180-29-90=61

4. Տրված է՝ AB=12մ BO=5մ։ Գտնել CA-ն և OC-ն

BO=OC=5 քանի որ շառավիղներ են և քանի որ շրջանագծի շոշափողը ուղղահայաց է շոշափման կետից տարված շառավղին ապա AB=AC=12

5. AB ուղիղը B կետում շոշափում է O կենտրոնով և r=2,5 սմ շառավիղով շրջանագիծը: Գտնել ABO եռանկյան անկյունները, եթե AO=5 սմ:

6. Տրված է O կենտրոնով և 3,5 սմ շառավիղով շրջանագիծ: A կետն այնպիսին է, որ AO=7 սմ: A կետով տարված են այդ շրջանագծի երկու շոշափողներ: Գտնել դրանց կազմած անկյունը:

7. AB-ն և AC-ն O կենտրոնով շրջանագծին A կետից տարված շոշափողների հատվածներն են : Գտնել BAC անկյունը, եթե AO հատվածի միջնակետը գտնվում է այդ շրջանագծի վրա:

8. Տրված է A անկյանը, որի կողմերը շոշափում են O կենտրոնով և 6,78 սմ շառավղով շրջանագիծը: Հաշվել OA հատվածի երկարությունը, եթե  ∠A=60°:

1․ Միանդամն ընտրել այնպես, որ հավասարությունը ճիշտ լինի՝

ա)A=2
բ)A=40
գ)A=-12-
դ)A=-75
ե)A=5b
զ)A=36x²y

2․ Արտահայտությունը գրել կոտորակի տեսքով․

ա)3a/2
բ)2x/3
գ)-x/7
դ)6a/3
ե)a/a
զ)b-a/1

3․Ձևափոխել հանրահաշվական կոտորակի․

ա)b+a/ab
բ)2y-3x/xy
գ)bx+ay/ab
դ)5ax–7b/ 7x
ե)3–2a/6a
զ)bc–a/abc

4․ Ձևափոխել հանրահաշվական կոտորակի․

ա)bm/abc
բ)2an-5an/mnb
գ)2ab-4b/mb
դ)z-y/xyz

5․Ձևափոխել հանրահաշվական կոտորակի․

ա)x-2x/8
բ)4a+3a/24
գ)2m²-6m/6
դ)3a-1+2a/30
ե)8x+3+3x-1
զ)3a-3-4-a/30

6. Կատարել գործողությունները․

ա)1/3
բ)6/1
գ)4ab/1
դ)3a/a-b

Вопросы:

Когда и где родился Валерий Яковлевич Брюсов?
Брюсов Валерий Яковлевич родился 1 декабря 1873 года в купеческой семье Матрёны Александровны и Якова Кузьмича Брюсовых.

Какие увлечения были у дедушки Брюсова, Кузьмы Андреевича?
Он был купцом из бывших крепостных он увлечься литературой и наукой.

В каком возрасте Брюсов научился читать и что он читал?
Читать научился рано — в четыре года читал книги научного содержания.

Какие особенности воспитания Брюсова можно выделить в детские годы?
Ему вместо игрушек покупали модели парных машин

Почему Брюсов был «белой вороной» в гимназии?
Новичок Брюсов поступил в класс, как белая ворона, попал под град насмешек и издевательств.

Какое настроение передает стихотворение?
Сказочное Начало зимы.

Какие образы использует автор, чтобы передать атмосферу первого снега?
Серебро, призраки, белый дым и тд.

Какое значение имеет слово «серебро» в контексте стихотворения?
Это как будто описание блестящего снега.

Как автор описывает природу и её изменение в момент первого снега?
Он описывает всё как будто это сказка.

Почему поэт говорит о мире как о «чьей-то грезе» и «призраках и снах»?
Потому что в зиму исполняются желания.

Какие эпитеты и метафоры используются для создания волшебной атмосферы?
горят березки

мир из серебра

Белый дым

Հարցեր և առաջադրանքներ։

Ճիշտ են արդյո՞ք հետևյալ պնդումները:

1. Եթե ուղիղը շրջանագծի շոշափողն է, ապա այն ունի շրջանագծի հետ երկու ընդհանուր կետ:
Սխալ է

2. Եթե ուղիղը շրջանագծի հետ ունի ընդհանուր կետ, ապա այն հանդիսանում է շրջանագծի հատող:
Սխալ է

3. Ուղիղն ու շրջանագիծը կարող են ունենալ միայն երկու ընդհանուր կետ:
Ճիշտ է

4.Ո՞ր ուղիղն է կոչվում շրջանագծին հատող:
Եթե ուղիղը շրջանագծի հետ ունի երկու ընդհանուր կետեր, ապա այն կոչվում է շրջանագծի հատող:

5.Ո՞ր ուղիղն է կոչվում շրջանագծի շոշափող: 
Եթե ուղիղը շրջանագծի հետ ունի մեկ ընդհանուր կետ, ապա այն կոչվում է շրջանագծի շոշափող:

6.Ո՞ր կետն է կոչվում շրջանագծի և ուղղի շոշափման կետ:
Շրջանագծի և ուղղի շոշափման կետ կոչվում է այն կետը, որը ընդանուր է համ շրջանագծին, համ ուղղին։

7. Դիցուք՝ d-ն r շառավղով շրջանագծի կենտրոնի հեռավորությունն է p ուղղից: Ինչպե՞ս են միմյանց նկատմամբ դասավորված շրջանագիծը և p ուղիղը, եթե՝

ա) r=18 սմ, d=13 սմ հատվում է
բ) r=6 սմ, d=5,6 սմ հատվում է
գ) r=7,2 սմ, d=3,7 դմ չի հատվում
դ) r=9 սմ, d=1,3 դմ չի հատվում
ե) r=6 սմ, d=60 մմ չի հատվում

8. ABC եռանկյան մեջ AB=10սմ, ∠C=90⁰, ∠B=30⁰: Պահանջվում է տանել A կենտրոնով շրջանագիծ: Ինչպիսի՞ն պետք է լինի այդ շրջանագծի շառավիղը, որպեսզի BC ուղիղը՝

ա) շոշափի շրջանագիծը,

բ) շրջանագծի հետ չունենա ընդհանուր կետ,

գ) շրջանագծի հետ ունենա ընդհանուր կետեր:

9.Տրված է ABCD քառակուսին, որի անկյունագիծը 6 սմ է: Տանել շրջանագիծ, որի կենտրոնը լինի A–ն: Ի՞նչ երկարություն պետք է ունենա շրջանագծի շառավիղը, որպեսզի BD անկյունագիծն ընդգրկող ուղիղը լինի՝ 

ա) շրջանագծի շոշափող
Շրջանագծի շառավիղը պետք է լինի 3սմ։
բ) շրջանագծի հատող:
Շրջանագծի շառավիղը պետք է լինի 3-ից մեծ:

10. AB և CD հատվածները O կենտրոնով շրջանագծի տրամագծեր են: Հաշվեք AOD եռանկյան պարագիծը, եթե հայտնի է, որ CB = 15 սմ, AB = 14 սմ:

16/2=8
P=8+8+13=29

1.Գրիր հետևյալ բառերի հոգնակին և բացատրի՛ր՝ եթե շեղվել են, որտե՞ղ են շեղվել օրինաչափությունից․

• աստղ-աստղեր, արկղ-արկղեր, վագր-վագրեր, անգղ-անգղեր, սանր-սանրեր
• գառ-գառներ, դուռ-դռներ, մատ-մատեր, մուկ-մկներ, թոռ-թոռներ, ձուկ-ձկներ, լեռ-լեռներ, բեռ-բեռներ:
• բեռնակիր-բեռնակիրներ, ծովածոց-ծովածոցեր, քարտաշ-քարտաշներ, սուզանավ-սուզանավեր, լեռնագործ-լեռնագործներ, դաշտավայր-դաշտավայրեր, շնագայլ-շնագայլեր, հեռագիր-հեռագրեր, լեռնագործ-լեռնագործներ, լրագիր-լրագրեր, գրագիր-գրագիրներ
• մարդ-մարդիկ կին-կանայք

Գրիր՝ որ շարքում ինչ խոսքի մասեր են։
Տրված գոյականներից, ածականներից, դերանուններից, մակբայներից և ձայնարկություններից բայե՛ր կազմիր:

Ա. ծաղիկ – ծաղկել
քար – քարանալ
անուն – անվանել
քարոզ – քարոզել
ձև – ձևել:

Բ. մեծ – մեծանալ
բարձր – բարձրանալ
կարմիր – կարմրել
տափակ – տափակել
սուր – սրել:

Գ. ոչինչ – ոչնչանալ
բոլոր – բոլորել 
նույն – նույնանալ
ամբողջ – ամբողջանալ

Դ. կրկին – կրկնել
արագ – արագանալ
դանդաղ – դանդաղել
հաճախ – հաճախել:

Ե. վա՜յ – վայել
մկըկ – մկկալ
տը՜զզ – տզզալ
թրը՛խկ – թրխկալ

2․ Տրված նույնանուններից կազմի՛ր նախադասություններ
անցավ-Վիրահատությունը անցավ անցավ։Ես այսոր հանդիպեցի ինձ ծանոդ մարդու և նա ինձ առանց նկատելու անցավ։
բազուկ-Այսօր իմ մայրիկը պատրաստել է բազուկով սալաթ։
կուրանա-Այսօր մայրիկս ասաց եթե շատ հեռախոս նայես կկուրանաս։
զատիկ-Ես առտառով քայլելուց հադիպեցի զատիկի։Զատիկի տոնին բոլորը ուրախ եին։
վայրի-Վայրի կենդանիները որսի են դուրս եկել։
անտառ-Անտարում ես հանդիպեցի մի խումբ որսորդների։

3․ Տրված բառերը բաժանի՛ր բառակազմական բաղադրիչների (արմատների և ածանցների):

Ա. Թվական, պատմություն, աղյուսակ, գրիչ, ազդեցություն, խորություն:
Բ. Արևելք, արևմուտք, կենսագիր, օտարամուտ, ծովագնաց, ինքնատիպ:
Գ. Արևելյան, կենսագրություն, արևադարձային, անուշահոտություն, բազմատեսակություն:

4․Գրի՛ր տասը այնպիսի բառեր, որոնց մեջ հնչյունների և տառերի քանակները չհամապատասխանեն
ոտք
երամ
Երևան
ելակ
որսորդ
արև
բարև
վերև
ոստ
երդում
որովհետև

Գրի՛ր՝ ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել․

ջուր-ջրծաղիկ ու-ն դարձել է ը ,որը չի գրվում
ծաղիկ-ծաղկաման ի-ն սղվել է
համբույր-համբուրել ույ-ը դարձել է ու
հին-հնամենի ի-ն դարձել է ը ,որը չի գրվում
բազուկ-բազկաթոռ ու-ն սղվել է
պատիժ-պատժել ի-ն սղվել է
ողջույն-ողջունել ույ-ը դարձել է ու
աշխույժ-աշխուժություն ույ-ը դարձել է ու
մատյան-մատենագիր յա-ն դարձել է ե
պարտեզ-պարտիզան ե-ն դաձել է ի
գլուխ-գլխավոր ու-ն սղվել է
էշ-իշամեղու է-ն դարձել է ի

5․ Ո՞ր տարբերակը տեղադրելու դեպրում քերականորեն և արամաբանորեն ճիշտ նախաասություն կստացվի:

Արևը վաղուց թեքվել էր դեպի մայրամուտ, և մութն էլ քիչ-քիչ ընկնում էր, ………… դաշտում դեռ աշխատող գեղջուկներ կային:

1) քանի որ

2) քանի դեռ

3) բայց և այնպես

4) ինչքան էլ

6. Ո՞ր տարբերակը տեղադրելու դեպքում քերականորեն և տրամաբանորեն ճիշտ նախադասության կստացվի:

Ծանր ժամանակներից ի վեր թեև շատ բան էր փոխվել մեր կյանքում, ………………………..մայրիկիս սրտում վախ կար վաղվա օրվա հանդեպ:

1) այնուամենայնիվ
2) քանզի
3) ուստի
4) ուրեմն

Պատրաստվիր գրել մտքերդ՝ Կյանքը դա ճանապարհ է, նպատակ և պարգև վերնագրով։Աշխատելու ենք դասարանում։

Հարցեր և առաջադրանքներ։

1․Ինչպե՞ս են բազմապատկվում հանրահաշվական կոտորակները։
Կոտորակը կոտորակով բազմապատկելու համար պետք է համարիչը բազմապատկել համարիչով, իսկ հայտարարը՝ հայտարարով և առաջին արտադրյալը գրել համարիչում, իսկ երկրորդը՝ հայտարարում:

2․Ինչպե՞ս են բաժանվում հանրահաշվական կոտորակները։
Որպեսզի մի կոտորակ բաժանել մյուսի վրա, պետք է համարիչի կոտորակը բազմապատկել հայտարարի կոտորակի հակադարձ կոտորակով:

3․Կատարել գործողությունները․

ա)ac/bd
բ)xb/ya
գ)12/b
դ)2p/3q
ե)a2x/2b2y
զ)5x/2by

4․Ձևափոխել հանրահաշվական կոտորակի․

ա)2b(a-b)/a
բ)2(x-y)/x
գ)4mn/(n+m)
դ)2(b+1)/(a+2)
ե)x/4(x-y)
զ)(4-m)(m+3)/m²

5․Կատարել բազմապատկում և բաժանում․

ա)q(p-q)/p²
բ)(a-3b)/a²
գ)x+y/2x
դ)3/4

6․Կատարել բազմապատկում և բաժանում․

ա)2mn+2n²
բ)a+b/3a²b+3ab²+3b³
գ)m²+mn+n²/m²-mn+n²
դ)x²+y³/2(x-y)²

1.Տրված նախադասության հիման վրա հորինի՛ր երկու պատմություն, որոնցից մեկում միտքն ողղակի հասկացվի, մյուսում `փոխաբերաբար:

Լեզուն չլիներ` ագռավներն աչքերը կհանեին:

Ուղղակի իմաստով

Մեր գյուղում մի սովորություն կար՝ խոսքն անտեսողների համար պատիժ սահմանել: Ագռավները, գյուղի խորհրդանիշն էին, և յուրաքանչյուր խախտողին նախազգուշացնում էին․ «Լեզուն օգտագործիր, թե չէ ագռավներն աչքերդ կհանեն»: Մի օր մի պատանի մոռացավ ողջունել ավագին: Ագռավները հավաքվեցին նրա տան մոտ և սարսափելի աղմուկ բարձրացրին, իսկ տղան, սարսափած, ամբողջ օրը ներողություն էր խնդրում: Այդ օրվանից հետո բոլորը սովորեցին միշտ ճիշտ ժամանակին խոսել:

Փոխաբերական իմաստով

Դպրոցում մի խումբ աշակերտներ հաճախ մնում էին լռակյաց, անգամ երբ տեսնում էին անարդարություն: Մի օր ուսուցիչը նրանց ասաց․ «Լռությամբ դուք ձեր ձայնի արժեքն եք կորցնում: Լեզուն չլիներ՝ ագռավներն աչքերը կհանեին»: Այդ խոսքերն նրանց ստիպեցին մտածել, և հաջորդ անգամ, երբ դասարանում սխալ գնահատական նշանակվեց, նրանք համարձակորեն արտահայտեցին իրենց դժգոհությունը:

2.Ըստ տրված հետևության` տեսած, լսած կամ կարդացած մի պատմություն պատմի՛ր:

Ամեն ինչ իր ժամանակին է գեղեցիկ:

2.Տրված բառերի մեջ ի՞նչ հնչյունափոխություն կա:
գլխարկ-գլուխ+արկ, գունավոր-գույն+ավոր, կրկնել-կրկին+ել, ձնհալ-ձյուն+հալ, ծննդյան-ծնունդ+յան, թռչնակերպ-թռչյուն+ակերպ, ձվաձև-ձու+աձև:

3.Ընդգծի՛ր նախադասությունների ենթականերն ու ստորոգյալները և կետադրի՛ր։

Օրը վերջանում էր, և արեգակն արդեն թեքվում էր դեպի իր մուտքը: Մի փոքր տոթ օդին խառնվել էր մեղմ հովիկը, և զբոսնելը հաճելի էր դարձել: Հանգստյան օր էր. ծովափին շատ մարդիկ կային: Բոլորն անհանգիստ էին, և հայացքներն ուղղել էին ծովում ինչ-որ կետի: Ոչ ոք չէր ուզում բան ասել և չէր էլ ուզում լսել ինչ-որ բան: Միայն բարձրախոսն էր անտարբեր ընդհանուր հուզմունքին և բարեխղճորեն իր գործն էր անում՝ զբաղեցնում էր հանգստացող հասարակությանը: Հաղորդավարը միապաղաղ ձայնով ինչ-որ բան էր կարդում, և այդ ձայնը մատնում էր ձանձրույթն ու հոգնածությունը: Մակույկավարների տնակում անվերջ զնգում էր հեռախոսը, և ոչ մեկը չէր մոտենում, որ խոսեր կամ գոնե անջատեր այն:

5․ Ընդգծի’ր նախադասության գլխավոր անդամները՝ ենթական և ստորոգյալը։
Առանձնացրու պարզ և բարդ նախադասությունները․

Երեխան, վախենալով շնից, մտավ մոտակա տունը։ պարզ

Այդ տունը վաղուց, շա՜տ վաղուց է կանգնած անտառի մեջ, և ես նրան հիշում եմ դեռ մանկությունից։ բարդ

Փոշոտ խճուղին, ինչպես մի գորշ ժապավեն, օձապտույտ ոլորումներով, իմ ծննդավայրից վազում է դեպի Սևան։ պարզ

Ծառերի միապաղաղ կանչի մեջ այդ սպիտակ շենքի անցորդներին թվում է ինչ–որ խորհրդավոր բան, իսկ աղոթասեր օտարականին թվում է մատուռ կամ վանք։ բարդ

Դու գնացիր, և ես մոռացա քեզ։ բարդ

Այդ սպիտակ տունը, որ գոռոզ կերպով բազմել է անտառի գլխին, հանրակացարանն է: բարդ