Առաջադրանքներ։

1․ Կրճատել կոտորակները․

ա)1/2
բ)2/3
գ)9/42
դ)
ե)a/3
զ)2/3b
Է)1/x²
ը)2mn/3
թ)2b²/3a²
ժ)4x²/5yz

2․ Կրճատել կոտորակները․

ա)1(x+y)/2ax
բ)1/1
գ)2/5
դ)1/2
ե)(x-y)²/4xy
զ)5m/7n(a-b)
է)p/2q
ը)4(a+b)/9

3․ Կրճատել կոտորակները․

ա)1
բ)2/3
գ)2n/1
դ)a/2

4․ Կրճատել կոտորակները․

ա)(x+y)/2
բ)2(a+b)/3a
գ)2(m-n)/4mn
դ)6ab/2(a-b)
ե)(a-b)/2(a+b)
զ)2(x+y)/(x-y)

1..Տրված գոյականներից, ածականներից, դերանուններից, մակբայներից և ձայնարկություններից բայեր կազմի´ր:

Ա. ծաղիկ – ծաղկել
քար – քարանալ
անուն – անվանել
քարոզ – քարոզել
ձև – ձևել:

Բ. մեծ – մեծանալ
բարձր – բարձրանալ
կարմիր – կարմրել
տափակ – տափակել
սուր – սրել:

Գ. ոչինչ – ոչնչանալ
բոլոր – բոլորել 
նույն – նույնանալ
ամբողջ – ամբողջանալ

Դ. կրկին – կրկնել
արագ – արագանալ
դանդաղ – դանդաղել
հաճախ – հաճախել:

Ե. վա՜յ – վայել
մկըկ – մկկալ
տը՜զզ – տզզալ
թրը՛խկ – թրխկալ

2. Տրված բայերից նորերն ստացի´ր` դրանք բաղադրելով Բ խմբի նախածանցների հետ:

Ա.Նայել, կառուցել, գրել, ճառել, դառնալ, հայտնել:
Բ.Անդր, վեր, արտ, հակ, մակ, ստոր:
Վերանայել, վերակառուցել, ստորագրել, հակաճառել, անդրադառնալ:

3.Փորձի՛ր բացատրել բայերի նման խմբավորումը:

Ա. Տեսնել, նստել, ձևել, կարել, իջնել, բարձրանալ, մեծացնել: Բ.Ձևափոխել, շրջանցել, հեռագրել, մեղադրել: Գ. Գլուխ տալ, ձիգ տալ, գործ անել, վեր կենալ:

Ա խմբի բայերը սովորական բայեր են:
Բ խմբի բայերը պատճառական բայեր են:
Գ խմբի բայերը հարադրական բայեր են:

Ուշադրություն․

Ածանցավոր բայերը չորս տեսակի են` սոսկածանցավոր, պատճառական, բազմապատկական և կրավորական: 

Սոսկածանցներն են՝ ան, են, ն, չ` մեծ-ան-ալ, վախ-են-ալ, գտ-ն-ել, կոր-չ-ել և այլն:

Ուշադրություն

Պարզ և սոսկածանցավոր բայերից կազմվում են պատճառական, բազմապատկական և կրավորական բայեր:

Պատճառական ածանցներն են՝ ացն, եցն, ցն:

 Պատճառական բայերը կազմվում են`

1. Ա  խոնարհման պարզ և ան սոսկածանցավոր բայերից` ացն ածանցով` խաղալ-խաղացնել, քարանալ-քարացնել:

2. Ե  խոնարհման պարզ և են սոսկածանցավոր բայերից` եցն ածանցով` քայլել-քայլեցնել, վախենալ-վախեցնել:

3.Ն, չ սոսկածանցավոր բայերից` ցն ածանցով` հասնել-հասցնել, փախչել-փախցնել:

Կան շատ բայեր, որոնցից ածանցներով պատճառական բայ չի կազմվում: Այսպիսի բայերի պատճառականը կազմվում է տալ բայի հարադրությամբ` բերել-բերել տալ, զարդարել-զարդարել տալ և այլն:

Ուշադրություն

Կան բայեր, որոնցում կա ցն տառակապակցությունը` հարցնել, լցնել,վերցնել, սակայն դրանք պատճառական բայեր չեն, քանի որ առանց ցն -ի ձևեր չունեն:

Բազմապատկական բայերը ցույց են տալիս գործողության կրկնություն:

Բազմապատկական ածանցներն են՝ ատ, ոտ, կոտ, տ` կտրել-կտրատել, խոցել-խոցոտել, թռչել-թռչկոտել, պատռել-պատռտել:

Հարցեր և առաջադրանքներ։

1.Որ մարմինն է կոչվում պրիզմա:

2.GEOGEBRA ծրագրով գծիր պրիզմա:

3.Որ նիստերն են կոչվում հիմքեր, կողմնային նիստեր:
նիստերից երկուսը նրա հիմքերն են, իսկ n-ը՝ կողմնային նիստեր:

4.Որ պրիզման է կոչվում ուղիղ պրիզմա։
Եթե պրիզմայի կողմնային կողերը ուղղահայաց են հիմքերին, ապա այն կոչվում է ուղիղ պրիզմա: 

5.GEOGEBRA ծրագրով գծիր ուղիղ պրիզմա:

6.Որ պրիզման է կոչվում թեք պրիզմա։

7․GEOGEBRA ծրագրով գծիր թեք պրիզմա:

8․Գտեք վեցանկյան պրիզմայի կողերի, գագաթների, նիստերի քանակը,GEOGEBRA ծրագրով գծեք վեցանկյան պրիզմա:

9․Կարող է պրիզմայի կողերի թիվը լինել՝

ա)13
բ)14
գ)18

10․Կարող է պրիզմայի նիստերի թիվը լինել՝

ա)13
բ)14
գ)18։
Նիստերի թիվը լինում է 8

11․ Ինչ բազմանկյուն է պրիզմայի հիմքը, եթե պրիզման ունի ՝

ա)15 կող հնգանկյուն
բ)11 նիստ
գ) 10 գագաթ։

Առաջադրանքներ։

1․ Գտնել  c−15c հանրահաշվական կոտորակի արժեքը, եթե c=16
16-15/16=1/16

2․ Հետևյալ կոտորակներից ո՞րն է հավասար 3/(x−15)-ի: Ընտրել պատասխանի ճիշտ տարբերակը:

• −(x+15)/−3
• −3/−(x−15)
• (x−15)/−3
• 3/(15−x)
• −3/(15−x)

3․ Կրճատել կոտորակը՝

ա)x+y/2ax
բ)1/1=1
գ)2/5
դ)1/2
ե)(x-y)²/4xy
զ)5m/7n(a-b)

4․ Հետևյալ կոտորակները բերել 20 x²y հայտարարի

1/x²
5/20y
7/x²y
11/10xy
3/4x

5․ A միանդամը կամ բազմանդամը ընտրեք այնպես, որ ստացվի ճիշտ հավասարություն՝

A=4

A=2(x-y)

6․ Կրճատել կոտորակները․

ա)a-b/c+d
բ)a+b/m+n
գ)x+x/x+xy
դ)x/(x+y)
ե)a*b/a(a*b)
զ)a-b/x(y+x)

13․11․2024

1.Պարզի՛ր, թե տրված դերանուններն ի´նչ սկզբունքով են խմբավորվել և յուրաքանչյուր խմբին երեք-չորս դերանուն ավելացրո՛ւ:

Ա. Ես, դու, այս, ինչ, որ, մի, այդ, այն:
Բ. Ոչինչ, ամեն ոք, որտեղ, մեկմեկու, այստեղ, այնտեղ, այդտեղ:
Գ. Ոչ ոք, ոչ մի, մի քանի, մեկն ու մեկը, ոչինչ, մեկմեկու:

2. Ընդգծված բառերը և բառակապակցությունները փոխարինի՛ր դերանուններով:

Քամիները փչում էին տարբեր ուղղություններով: Նրանցից ամենավատը հյուսիսայինն էր: Այդպիսի քամին քշում-տանում էր մեծ քանակությամբ հող և, այն քշելով գետնի վրայով, մեծ ու բարձր թմբեր էր առաջացնում: Արևելքից, արևմուտքից և հարավից փչող քամիները մեծ ու բարձր թմբեր չէին առաջացնում: Արևելքից, արևմուտքից և հարավից  փչող քամիները փոշին շատ վեր էին բարձրացնում և փոշին քշում  դեպի Ժայռոտ լեռեերը: Երկու տարի հետո հյուսիսային, հարավային, արևելյան և արևմտյան քամիներընշածս  վայրը անապատի վերածեցին: Քամիներնառաջին տարում ոչնչացրին երկու միլիոն հեկտար մշակված հողեր` չհաշված այգիները, որոնք ոչնչացան կա՛մ ամբողջովին փոշով ծածկվելու, կա՛մ արմատների մերկանալու հետևանքով:

3.Ընդգծված բառերը և բառակապակցությունները փոխարինի՛ր դերանուններով: Տրված և ստացված տեքստերր համեմատի՛ր:

Անգլիացի (կարևոր չէ, թե ով ) կենդանաբան Միջերկրական ծովի կղզիներում հետաքրքիր հայտնագործություն է արել հնագետների հետ: Անգլիացի կենդանաբանը Միջերկրական ծովի կղզիներում գտել է փղերի մնացուկներ, փղերի լայնությունն ուսահատվածում հասնում է ընդամենը մեկ մետրի: Անգլիացի կենդանաբանի և հնագետների կատարած պեղումների ժամանակ գտնվել են նաև խոզերի մեծության ռնգեղջյուրների և ներկայումս եղածներից կրկնակի խոշոր մկների մնացուկներ: Գիտնականր կարծում է, որ յոթ միլիոն տարի առաջ են փիղ, ռնգեղջյուր, մուկ կենդանիները Աֆրիկայից եկել Մալթա, Կրետե և Կիպրոս կղզիները, յոթ միլիոն տարի առաջ ցամաքած Միջերկրական ծովի հատակով: Հետո Միջերկրական ծովի տարածքը նորից ջրով է լցվել, և կենդանիները, կտրվելով մայրցամաքից, սկսել են զարգանալ ոչ մայրցամաքային կենդանիների կերպ:

4.Կետերի փոխարեն պահանջված ձևով տեղադրի՛ր նա կամ ինքը դերանունները:

Ի՛նչ առյուծ, այդ վախկոտը իր ստվերից էլ է վախենում: Այդ վախկոտն ինքն իր ստվերից էլ է վախենում: Որսորդն իր հրացանն էր թփի տակ թողել: Որսորդը խուսափում էր հարևանին հանդիպելուց, ախր նրա հրացանն էր թփի տակ թողել: Պապն իր երկար կյանքի ընթացքում այդպիսի գեղեցկություն չէր տեսել: Նա հյուրերին ողջունեց իր իմացած բոլոր լեզուներով, բայց նրանք կարծես թե նորից չհասկացան: Գնչուն ասում էր, որ իր ամբողջ աշխարհում ման է եկել: Հայրը որդու մասին ասում էր, որ նա իր տեսած ամենախելացի երիտասարդն է: Որդուն ուղղված նամակում գրում էր, որ ինքը հետաքրքրվողներին թող ինքը ասի, որ նա շուտով գալու է: Երգչի մասին ասում էր, որ նրան շատ վաղուց է ճանաչում, նա իր մանկության ընկերն է եղել: ճանապարհորդի մտքով չէր անցնում, որ նա անցնում է Մագելանի անցած ճանապարհով, որ չորսուկես հարյուրամյակ առաջ այստնրանավերն են անցել:

5.Ընդգծված դերանունները փոխարինի՛ր համապատասխան հոդերով (եթե պետք է, կարող ես նախադասությունից բառ հանել):

Ընկերդ մենակ քայլում էր փոշեծածկ ճանապարհով:
Որսս իր ոտքով եկավ:
Ծովափի բնակիչներս, ծովից ենք հանում մեր սնունդն ու հարստությունը:
Դու մեր ամենաուժեղ մարզիկը, հաղթանակով պիտի գաս:
Ծեր որսորդ կյանքում շատ բան եմ տեսել:
Մեր շնորհալի տղաներդ, ձեր խոսքը դեռ չեք ասել:
Սիրտդ քա՛ր է, քար:
Ձեռքդ ընկնողին պրծում չկա:

15․11․2024

1.Գրի՛ր, թե ընդգծված մասնիկն ինչ է նշանակում.

ա) ս-ն`ե՞ս, մե՞նք, ի՞մ, թե՞ մեր. բ) դ-ն` դո՞ւ, դո՞ւք, քո՞, թե՞ձեր.

Երկրի բնակիչներս շատ անփույթ ենք մեր մեծագույն հարստության նկատմամբ:

Մեծերդ մեզ` երեխաներիս անընդհատ փոխել եք ուզում: Շուրջս ոչինչ չեմ նկատում: Ինքս էլ լճի ափին լինել շատ եմ սիրում: Կենդանու հետքերն ինքդ կնկատես թաց գետնի վրա: Աչքներդ լույս լինի: Կիրակի օրը ծնողներիս հեւր գազանանոց էինք գնացել: Երեխաներս ամենաշատը կապիկներով էինք հետաքրքրվում: Քեֆդ կգար, որ տեսնեիր դրանց խաղերն ու օյինները:

2.Դերանունների գործածության հետ կապված սխալները գտի՛ր և ուղղի՛ր:

Մի վարժեցնող փոկին խոսել է սովորեցրել: Նա իր սանիկի խոսելու ընդունակությունր զարգացրել է երեք տարում: Այս ժամանակամիջոցում իր (փոկի) սիրած ծովատառեխը տալու և խրախուսելու միջոցով հասել է նրան, որ փոկն անգլերեն է խոսում: Այլևս ոչ ոք չէին ուզում տեսնել այդ մարդուն: 16-րդ դարի ամբողջ ազնվական մարդիկ Ամերիկան հայտնագործողներից նոր նվեր ստացան: Աշխարհը հետևում է ռոբոտների արտադրությանը: Ֆիրմայի արտադրած ամբողջ նոր մեքենաները շատ արագ էին սպառվում:

Դերանուններն ըստ կազմության լինում են պարզ (ես, այս, ուրիշ) և բաղադրյալ (այստեղ, ինչպես): Բաղադրյալ դերանուններից մի քանիսն ունեն հարադիր գրություն (մի քանի, ոչ որ և այլն):

Գոյականին փոխարինող դերանունները հոլովվում են հիմնականում գոյականների նման: Գոյականներից տարբեր կերպ են հոլովվում ես, դու, նա, ինքը, մենք, դուք, սա, դա, ով դերանունները:

Դերանունների գործածությունը խոսքն ազատում է կրկնություններից և խճողումներից:

Բայ Բայի կազմությունը, բայահիմքեր

3.Տրված գոյականներից, ածականներից, դերանուններից, մակբայներից և ձայնարկություններից բայեր կազմի´ր:

Ա. Ծաղիկ-ծաղկել, քար-քարկոծել, անուն-անվանել, քարոզ-քարոզել, ձև-ձևանալ:
Բ. Մեծ-մեծանալ, բարձր-բարձրանալ, կարմիր-կարմրել, տափակ-տափակել, սուր-սրել:
Գ. Ոչինչ-ոչնչանալ, բոլոր-բոլորեց, նույն-նույնպես, ամբողջ-ամբոջացնել:
Դ. Կրկին-կրկնել, արագ-արագանալ, դանդաղ-դանդաղանալ, հաճախ-հաճախել:
Ե. Վա՜յ-վայվայել, մկըկը-մըկըկալ, տը՜զզ-տըզզտըզզալ, թրը՛խկ-թրըխկալ:

4. Տրված բայերից նորերն ստացի´ր` դրանք բաղադրելով Բ խմբի նախածանցների հետ:

Ա.Նայել, կառուցել, գրել, ճառել, դառնալ, հայտնել:
Բ.Անդր, վեր, արտ, հակ, մակ, ստոր:
վերանայել,արտահայտել,հակաճառել,ստորագրել,անդրադառնալ,մակառուցել

5.Փորձի՛ր բացատրել բայերի նման խմբավորումը:

Ա. Տեսնել, նստել, ձևել, կարել, իջնել, բարձրանալ, մեծացնել: Բ.Ձևափոխել, շրջանցել, հեռագրել, մեղադրել: Գ. Գլուխ տալ, ձիգ տալ, գործ անել, վեր կենալ:

Բայածանցներ: Անկատարի և անցյալի հիմք

6.Ի՞նչ ընդհանրությամբ են խմբավորվել տրված բայերը:

Ա. Կիրառել, խմել, հնարել, բացատրել, գրավել, հասնել, լցնել, թռչել, սառչել:

Բ. Գնալ, գգալ, խոյանալ, ընթանալ, վախե

Вопросы:

1. Кто автор рассказа «Юшка»?

Максим Горький

Михаил Шолохов

Андрей Платонов

2. Почему взрослого человека и взрослые, и дети называли по прозвищу (Юшкой)?

Из-за пренебрежительного отношения к нему

Относились к нему, как к ребёнку

Не знали его настоящего имени

3. Каково авторское отношение к главному герою?

Пренебрежительное

Сострадательное

Восхищённое

4. Почему Юшка считал, что и дети, и взрослые его любят?

Не допускал мысли о жестокости людей

Был религиозным человеком

Был глупым и ничего не понимал

5. Почему все были так жестоки с Юшкой?

Он не мог постоять за себя

Им было легко вымещать зло на безответном человеке

Ему это нравилось

6. Почему «без Юшки жить людям стало хуже»?

Им не на ком стало вымещать свою злобу

Он был незаменим в кузнице

Он был сельским праведником

7. Почему жизнь Юшки нельзя назвать бесполезной?

Его приёмная дочь стала помогать больным людям

Он учил людей доброте и терпимости

Он поставил на ноги девушку-сироту

8. Почему Юшка никогда не пил чаю и не покупал себе новую одежду?

Не имел денег

Был скупым

Копил деньги на доброе дело

9. Что делали дети, когда думали живой ли Юшка?

Трогали Юшку или били

Кидали в него камнями

Свистели

10. Почему дети начали серчать на Юшку?

Он пугает их и гонится за ними

Им было скучно и нехорошо играть

Он сразу же убегал от них

11. Какое жалование было у Юшки?

10 рублей

5 рублей и 40 копеек

7 рублей и 60 копеек

Задание 1.

Истина – одно из немногих слов которое (ни)с чем (не)рифмуется. У него нет пары в русском языке оно стоит одиноко особняком от других слов, (не)зыблемое как скала, и лишь смутное сходство с корнем слова «стоять» мерцает в густом блеск.. этой предвечной громады. Большинство русских писателей страшно занимали её точный адрес и оп..знавательные знаки. Пушкин мыслил её как благородный мрамор в лучах величавого со..нца. (…) Толстой ш…л к истине (на) пролом склонив голову и сжав кулаки и пр…ходил то к подножию креста то к собстве(н, нн)ому своему подножию.(Набоков).

1.Озаглавьте текст.
2.Определите основную мысль текста. Выпишите ключевые слова, которые помогают понять основную мысль текста. Согласны ли вы с тем, что говорил в своих лекциях по русской литературе Владимир Набоков?
3.Какова роль сравнений?
4.Раскройте скобки, вставьте пропущенные буквы, объясните орфограммы. Расставьте знаки препинания, объясните их постановку.
5.Подберите синонимы к прилагательным величавый, смутный, густой.
7.Подчеркнитеграмматические основы предложений.

  Задание 2. НЕ с разными частями речи

Раскройте скобки

(Не)лепый поступок, (не)высоко взлететь; (не)высоко взлететь, а низко; поступить (не)по-товарищески, почуять (не)доброе, (не)ряшливый вид, вести себя (не)принужденно, вовсе (не)трудовые доходы, (не)веселый, а грустный вид, (не)складность фигуры, перейти (не)глубокую, но широкую реку, устать с (не)привычки, бормотать что-то (не)внятное, далеко (не)легкое дело, река была (не)широка, (не)противление злу, сказать явную (не)правду, юноша крайне (не)вежлив, (не)навистный человек, (не)движимость, (не)коммерческое, а государственное предприятие; (не)счастный случай, (не)трудоспособность, полный (не)вежда в музыке, (не)замужняя дама, (не)избежно, (не)приязненный, (не)совершеннолетние дети.

Задание 3. Подчеркните главные и второстепенные члены предложения. Укажите вид определения.

Задане 4 .

оставьте на месте пропущенных членов предложения тире.

1)Мир освещается солнцем, а человек знанием. 2) Ложь стоит на одной ноге, правда на двух. 3) Мудрец обвиняет себя, невежда других. 4) Змея один раз меняет кожу, а предатель каждый день. 5) Писателю необходима смелость в обращении со словами и запасом своих наблюдений, скульптору с глиной и мрамором, художнику с красками и линиями. (К.Г. Паустовский.) 6) Позади была только что перейденная отрядом быстрая чистая речка, впереди обработанные поля и луга с неглубокими балками, еще впереди таинственные черные горы, покрытые лесом, за черными горами еще выступающие скалы, а на самом высоком горизонте вечно прелестные, вечно изменяющиеся, играющие светом, как алмазы, снеговые горы. (Л. Толстой.)

Задание 5.

Прямая речь. Диалог.

1. Расставь знаки

1. Серая Шейка спрашивала Ведь вы весной вернетесь

2. Ты держись вон около того берега, где в реку сбегает ключик советовала старая утка.

3. Неужели река замерзнет думала Серая Шейка.

4. Ах, как ты меня напугала, глупая проговорил заяц.

5. Лисичка сказала Я тебя съем

Задание 6.

Замени предложения с прямой речью предложениями с косвенной

Товарищ сказал: „Я подожду»

„Погода будет отличная», — подумали охотники.

„Приходи завтра» — сказал мне товарищ.

„Который час?» — спросил я.

„Куда едете?» — спросили мы встречных.

„Решишь ты эту задачу?» — спросил я товарища.

Հարցեր և առաջադրանքներ։

1․ Ո՞ր մարմինն է կոչվում ուղղանկյունանիստ։ GEOGEBRA ծրագրով գծել ուղղանկյունանիստ։

2․ Ի՞նչ երկրաչափական պատկերներից է կազմված ուղղանկյունանիստը։
հիմք և կոմնային նիստ

3․ Ո՞ր մարմինն է կոչվում խորանարդը։ GEOGEBRA ծրագրով գծել խորանարդ։

4․ Քանի՞ նիստ, կող, գագաթ ունեն ուղղանկյունանիստն ու խորանարդը։
6 նիստ
12 կող
8 գագաթ

5․ Որո՞նք են ուղղանկյունանիստի չափումները։
Ուղղանկյունանիստի ընդհանուր գագաթով երեք կողերի երկարությունները անվանում են ուղղանկյունանիստի չափսեր՝ երկարություն, լայնություն, բարձրություն:

6․ Համեմատել խորանարդը և ուղղանկյունանիստը։
Այն ուղղանկյունանիստը, որի բոլոր կողերը հավասար են, կոչվում է խորանարդ:

7․ Տրված է հետևյալ ուղղանկյունանիստը:

Ո՞րն է ուղղանկյունանիստի անկյունագծի հաշվման բանաձևը:  Ընտրել ճիշտ բանաձև(եր)ը:

• KM²=KN²+NM²
• AM²=AD²+DC²+CM²
• BN²=BD²+DN²

8․ Հայտնի են ուղղանկյունանիստի նույն գագաթից ելնող կողերի երկարությունները՝  10 սմ,  2 սմ  և  4 սմ: Գտնել  ուղղանկյունանիստի անկյունագծի քառակուսու երկարությունը:  
10²+2²+4²=100+4+16=120

9․ Հայտնի են ուղղանկյունանիստի հիմքի կողերի երկարությունները՝ 16 սմ, 24 սմ և  ուղղանկյունանիստի  անկյունագծի երկարության քառակուսին՝ 857: Գտնել ուղղանկյունանիստի բարձրությունը:
857=16²+24²+c²
c²=857-256-576=25
c²=25
c=12,5

10․ Որոշել խորանարդի d անկյունագիծը, եթե նրա մի նիստի մակերեսը S=49 սմ²է:
d=49*6

1.Տեքստի թվականները բառերով գրի՛ր:

Կալիֆոռնիացի քառասունամյա մի մարդ (Պիտեր Նիկեյրսը) Միացյալ Նահանգները` Խաղաղ օվկիանոսից մինչև Ատլանտյան, ոտքով անցավ ինըսունինը օր տանըերեք ժամ տասնըերեք րոպեում, վեց ժամով ավելի արագ, քան նույն տարածությունն անցած հայրենակիցը: Ճանապարհի երկարությունը չորսհազարհնըհարյունչորս կիլոմետր էր: մեկ օրում անցնում էր միջին հաշվով հիսուն կիլոմետր:

2.Փակագծում տրված բառերը գրի՛ր կետերի փոխարեն` դնելով պահանջված թվով:

Այդ լողացող գործարանը մեկ օրում կարող է մշակել երեսուն կապույտ կետ, ստանալ 600 տոննա ճարպ, որը համարժեք է 2400 հեկտար տարածությամբ արևածաղկի դաշտից ստացվող յուղին: 1961 թվականին արդեն Ասիայում 600 ռնգեղջյուր մնաց: Մի քանի ժամվա ընթացքում Արջակղզում 900 ծովափիղ խփվեցին: Իրենց որսացած 900 ծովափիղներն էլ թողել են տեղում ու տարել էին միայն ժանիքները: Երկրի վերջին հինգ նախագահները հետևել են կենդանական ու բուսական աշխարհի վերականգնմանը: Ջրհեղեղի դատարկած վեց գյուղերը արդեն վերաբնակիչներ են ապրում: Ժլատորեն բաշխվել են թանկարժեք փոշու վերջին հիսուն գրամը:

3.Նախադասությունները ձևափոխի՛ր այնպես, որ թվականները հոմանիշ ձևերով փոխարինվեն: Օրինակ`

Կողմերը վեցական մետը երկարություն ունեն: — Յուրաքանչյուր կողմը վեց մետր երկարություն ունի:

Ճանապարհի համարակալված հատվածներից հիսունհինգերորդն է քեզ հետաքրքրողը: -Ճանապարհի համար հիսունհինգ հատվածն է քեզ հետաքրքրողը:

Գրքերից յուրաքանչյուրը երեք հարյուր էջ ունի: – Բոլոր գրքերը երեք հարյուրական էջ ունեն:

Նրանք այդ օրը երեսունական կիլոմետր անցել էին անապատով:
-Այդ օրը նրանցից յուրաքանչյուրը երեսուն կիլոմետր անել էր անապատով:

Գյուղում, որտեղ ջրհորի կամ աղբյուրի ջուր են օգտագործում, ամեն մարդ օրական ծախսում է քսան լիտր ջուր:
-Գյուղում, որտեղ ջրհորի կամ աղբյուրի ջուր են օգտագործում, մարդկանցից յուրաքանչյուրը օրական ծախսում է քսանական լիտր ջուր:

Ժամանակակից մեծ քաղաքներում բնակիչներն օրական մոտ չորս հարյուրական լիտր ջուր են ծախսում:
-Ժամանակակից մեծ քաղաքում բնակիչներ ամեն մեկը օրական մոտ չորս հարյուր լիտր ջուր է ծախսում:

Պայթուցիկները թաքցրել էին համար երեք տակառի մեջ:

Հյուրանոցի վաթսուներորդ սենյակում մի լրագրող է ապրում, որը հետաքրքրվում է անցյալ տարվա հրդեհով:
-Հյուրանոցի սենյակների վաթսուներորդ համարում մի լրագրող է ապրում, որը հետաքրքրվում է անցյալ տարվա հրդեհով:

Քաղաքի 133-րդ դպրոցը նոր էր կառուցվել:
Քաղաքի հարյուր երեսուներեք դպրոցը նոր էր կառուցվել:

4.Յուրաքանչյուր շարքից մեկական բաղադրիչ վերցնելով` բաղադրյալ դերանուններ կազմի՛ր:

Ա. Այս, այդ, այն, նույն, որ, քանի, ինչ, ոչ:
Այսպես, այդպես, այնպես, նույնչափ, որքան, ինչպես, ոչինչ։

Բ. Ինչ, տեղ, պես, քան, պիսի, երորդ:
Ինչու, որտեղ, ինչպես, որքան, որպիսի, որերորդ։

5.Տրված որոշյալ դերանուններով նախադասություններ կազմի՛ր:

Բոլոր, բոլորը, ամբողջ, ամբողջը, ամեն ինչ, յուրաքանչյուր, ամեն մի:

Մեր բակի բոլոր տղաները գնացին խանութ։

Բոլորը մարդիկ շատ բարի են։

Ամբողջ դասարանը գնաց դիլիջան ճամփորդության։

Մեր դպրոցում ամեն ինչ շատ հետաքրքիր է։

Յուրաքանչյուր մարդ պատասխանատու է իր արարքների համար։

Ամեն մի կենդանի ունի իր լեզուն:

1․ Գրել բացասական ցուցիրով աստիճանի տեսքով․

ա)a^-15
բ)b^-10
գ)c^-5
դ)d^-13
ե)e^-4
զ)n^-6
է)k^-6
ը)17^-18
թ)15^-9
ժ)13^-14

2․ Հաշվել կոտորակի արժեքը․

ա)5^-2=1/5²=1/25
բ)5^-1=1/5
գ)7^-2=1/7²=1/49
դ)3^-4=1/3⁴=1/81
ե)1^-36=1/1³⁶=1/1

3․ Ներկայացնել միանդամի տեսքով․

ա)a⁴b²
բ)c³d¹²
գ)e²⁷k^-45
դ)-m^-30n¹⁰
ե)4^-2k⁴b²
զ)-3^-4x^-12y⁴
է)(1/3^-2)a^-10z⁶
ը)(1/2^-3)b⁹y^-12

4․ Գրել ամբողջ ցուցիչով աստիճանի տեսքով․

ա)2⁷
բ)5⁷
գ)4⁶
դ)7⁸
ե)3¹⁵
զ)6¹³
է)11⁶
ը)9¹⁶

5․ Գրեք ամբողջ ցուցիչով աստիճանի տեսքով․

ա)(10/12)²
բ)(4/5²)³
գ)(25/7²)⁴
դ)(m/a)¹²
ե)(m/a)⁸
զ)(n/a)¹²

6․ Համեմատել․

ա)3⁴>4³
բ)2⁴=4²
գ)10²⁰=20¹⁰
դ)100²⁰⁰=200¹⁰⁰
ե)1999²⁰⁰⁰>1998¹⁹⁹⁹