Կայսերական դարպասի խճանկար-Լևոն 6-րդը Քրիստոսի առջև,Սուրբ Սոֆիայի տաճար,խճանկար-9-րդ դար

1. Ինչ տարածքներ կորցրեց Բյուզանդիան արաբների դեմ մղվող պատերազամների հետևանքով:Բյուզանդիան արաբների դեմ պատերազմում կորցրեց Ասորիքը, Պաղեստինը և Փոքր Ասիայի արևելքը: 
2. Ով էր Հայկական-Մակենդոնական արքայատոհմի հիմնադիրը:Ինչպես նա հասավ յասերական աստիճանի։Հայկական (Մակեդոնական) արքայատոհմի հիմնադիրը  Վասիլ (Բարսեղ) 1-ինն էր (867–1056): Նա իրեն համարում էր հայ Արշակունիների ժառանգը: Վասիլը ծնվել էր Մակեդոնիայում՝ չքավոր գյուղացու ընտանիքում: Մանուկ հասակում
   գերվել էր բուլղարների կողմից և երկար ժամանակ ապրել գերության մեջ: Վերադառնալով Բյուզանդիա՝ նա ծառայության է անցել կայսերական արքունիքում՝ որպես
   ախոռապան: Շուտով Վասիլը դառնում է համակառավարիչ՝ Միքայել III կայսեր հետ:
   Այնուհետև տապալելով նրան՝ դառնում է կայսր: Ահա այսպես նա հասավ կայսերական աստիճանի։
3. Փաստերով հիմնավորեք,որ Հայկական արքայատոհմի օորոք Բյուզանդիան կրկին հզորացել էր:Նախ Վասիլ I–ը մտցրեց գահաժառանգման նոր կարգ, որի շնորհիվ միայն իշխող
   արքայատոհմի ներկայացուցիչները կարող էին կայսր դառնալ: Նրա օրոք Բյուզանդիան վերականգնեց իր տիրապետությունը Միջերկրական և Սև ծովերի ավազաններում:
   Վասիլ I–ի օրոք լրացվեց նաև Հուստինիանոսի կազմած օրենսգիրքը: Նրա հաջորդ Լևոն VI
   Իմաստասերը կազմեց օրենքների նոր ժողովածու, որը բաղկացած էր 60 գրքերից: Հայկական արքայատոհմի կառավարման տարիներին կայսրությանը հաջողվեց իրեն միացնել Բուլղարական թագավորությունը, Ասորիքը, Հյուսիսային Միջագետքի և Հայաստանի զգալի մասը:
4. Ինչով էր հայտնի Կոստանդին 7-րդ Ծիրանածին կայսրը։Կոստանդին VII Ծիրանածին կայսրը: Նա մի շարք գիտական աշխատությունների հեղի­
   նակ է: Դրանք արժեքավոր տեղեկություն­ներ են պարունակում կայսրության կառա­վարման կարգի վերաբերյալ: Կայսեր երկե­րում հետաքրքիր տեղեկություններ կան Բյուզանդիայի պատմության, ինչպես նաևհարևան ժողովուրդների, մասնավորապես հայերի մասին:
5. Որն է բյուզանդկան էպոսը և ինչի հետ է կապված նրա ստեղծումը:Այս առումով կարող ենք այն համեմատել հայկական պոսի հետ:Արաբների դեմ մղած պայքարի ընթաց­քում ստեղծվեց բյուզանդական էպոսը՝ «ԱսքԴիգենիս Ակրիտասի մասին»: IX դ. Կոստանդնուպոլսում բացվել էր բարձրագույն դպրոց: Աստ
   վածաբանությու­նից բացի, այնտեղ դասավանդում էին փիլի­սոփայություն, ճարտասանություն, աստղա­բաշխություն, երկրաչափություն:
6. Երբ է բացվել Կոստանդուպոլսի համալսարանը։1045 թ. Կոստանդնուպոլսում բացվեց հա­մալսարան, որն ուներ իրավաբանության ևփիլիսոփայության բաժիններ։
7. Ովքեր էին սելջուկները և պեչենեգները:Կայսրության գոյության համար մեծ սպառ­նալիք էին նաև պեչենեգները,
   որոնք ասպա­տակում էին Բալկանյան թերակղզին: Սել­ջուկները կայսրության մայրաքաղաքին մո­տենում էին ասիական, իսկ պեչենեգները՝
   եվրոպական կողմից:
8. Երբ է տեղի ունեցել Մանազկերտի ճակատամարտը:ինչ հետևանքներ ունեցավ այն:XI դ. երկրորդ կեսին Բյուզանդիան կրկին հայտնվեց դժվարին վիճակում:Մա­նազկերտ քաղաքի մոտ 1071 թ. բյուզան­դական զորքը ծանր պարտություն կրեց սելջուկներից: Կայսր Ռոմանոս IV Դիոգե­նեսը գերի ընկավ: Շարժվելով արևմուտք՝ Փոքր Ասիայում սելջուկները ստեղծեցին իրենց պետությունը՝ Իկոնիայի սուլթա­նությունը:
9. Որ արքայատոհմին անցավ գահը ծանր վիճակում:Գահն անցավ Կոմնենոսների արքայատոհմին:

Հարցեր և առաջադրանքներ։

1. Երկինք և մարդ բառերի տրված բառաձևերը տեղադրի´ր հոլովման աղյուսակում:

Ուղղական-մարդ(ը)

Սեռական-երկնքի

Տրական-մարդու(ն)

Հայցական-երկինքը

Բացառական-երկնքից,մարդուց

Գործիական-երկնքով,մարդով

Ներգոյական-Երկնքում

Նախադասության միտքն այնպես արտահայտի´ր, որ ընդգծված բառը փակագծում տրված հոլովով լինի:

Գերմանիայի Շտրեբեկ գյուղի բնակիչները մոտ հազար տարի շախմատ են խաղում: (գյուղում) Ավելի քան հարյուր տարի է, ինչ աշակերտները պարտադիր քննություն են հանձնում, որի ժամանակ և´ շախմատի մասին գիտելիքներն են ստուգվում, և´ խաղալու կարողությունը (տարուց):

Գերմանիայի Շտրեբեկ գյուղում բնակիչները մոտ հազար տարի շախմատ են խաղում: Ավելի քան հարյուր տարուց, աշակերտները պարտադիր քննություն են հանձնելու, որի ժամանակ և´ շախմատի մասին գիտելիքներն են ստուգվելու, և´ խաղալու կարողությունը :

Փարիզում կայացած միջազգային մրցաշարերից մեկի ժամանակ վերջին տեղը գրավեց անգլիացի մի շախմատիստ, որի ազգանունը Չեմպիոն էր: (մրցաշարի, ազգանունով)

Փարիզում կայացած միջազգային մրցաշարի ժամանակ վերջին տեղը գրավեց Չեմպիոն ազգանունով անգլիացի մի շախմատիստ։

Սիրելի թիմին պարտվելու ամոթից փրկելու համար արգենտինացի ֆուտբոլասերները ընդմիջման ժամանակ դարպասների տակ ռումբ էին դրել: (թիմը) Այդպես խաղի ընդհատման պատճառը դարձավ պայթյունը, և խաղը չեղյալ հայտարարվեց: (պատճառով, պայթյունի)

Սիրելի թիմը պարտության ամոթից փրկելու համար արգենտինացի ֆուտբոլասերները ընդմիջման ժամանակ դարպասների տակ ռումբ էին դրել:
Պայթյունի պատճառով խաղը ընդհատվեց և խաղը չեղյալ հայտարարվեց։

2. Ընկեր, սրճարան գոյականները հոլովի´ր:

Ի՞նչ հարցի է պատասխանում հոլովներից յուրաքանչյուրը:

3.Փակագծերում տրված բառերից և բառակապակցություններից նախադասության մտքին համապատասխանող գոյականներ ստացի՛ր և գրի՛ր կետերի փոխարեն:

Բնության մեջ համատարած լռություն չկա:

Աղմուկը կարող է հիշողության կոչի պատճառ դառնալ:

… (աշխատել) հոգնած մարդու վրա ազդում է քաղաքային … (երթալ ու գալ) աղմուկը, բարձրաձայն … (խոսել):

Կա … (ենթադրել), որ ջուրը ոչ միայն Երկրի, այլ նաև ուրիշ … (մոլորել) վրա է շատ:

… (մարդու մասին գիտությամբ զբաղվող) վկայում են, որ մարդկանց մարմնի յոթանասուն տոկոսը ջրից է բաղկացած:

Բժշկության … (խորհուրդը նշել) եղել և մնում է օձը:

4. Փակագծում տրված բառերից և բառակապակցություններից նախադասության մտքին համապատասխանող գոյականներ ստացի՛ր և գրի՛ր կետերի փոխարեն:

Եֆրեմովի «Անդրոմեդի միգամածությունը» ֆանտաստիկական վեպում պատմում է մի խումբ…(տիեզերք գնալ) հեռավոր միջաստղային… (ճանապարհորդել) մասին: Նրանց աստղաթիռի…(արագ) շատ մոտ է լույսի…(արագ), և ժամանակը երկրայինի…(համեմատել) շատ դանդաղ է շարժվում: Տիեզերագնացները գալակտիկայի ամենահեռավոր շրջաններին հասնելու … (առաջադրել) ունեն: Պիտի հասնեն այն աստղին, որի…(մոլորել) մեկի վրա, ըստ որոշ…(ենթադրել) մեզ նման մարդիկ են բնակվում: Ինչպիսի՜ն կլինի ամբողջ մարդկության…(ցնծալ), երբ նրանք վերադառնան ու այլ աշխարհի մարդկանցից ողջույն բերեն: