Միանդամի և բազմանդամի արտադրյալը (դաս 7)

Միանդամը բազմանդամի հետ բազմապատկելիս, պետք է միանդամը հերթականությամբ բազմապատկել բազմանդամի բոլոր անդամներով:
Օրինակ՝
a(2-b+3a)=a2-ab+a3a=2a-ab+3a2

Իսկ հակառակ գործողությունը, երբ բազմանդամը ներկայացվում է միանդամի և մեկ այլ բազմանդամի արտադրյալի տեսքով, կոչվում է ընդհանուր արտադրիչը փակագծերից դուրս բերում:
Օրինակ՝

x2y+x2y2=x2y(1+y)

Տրված բազմանդամը -1-ով բազմապատկելուց ստացված բազմանդամն անվանում են տրված բազմանդամի հակադիր բազմանդամ:
Օրինակ՝ a-b2+15 և -1(a-b2+15)=-a+b2-15 հակադիր բազմանդամներ են:

Առաջադրանքներ

1) Գտեք միանդամի և բազմանդամի արտադրյալը.

ա) x(x-y+10)=x2+xy+10x

բ) (x-y)(-3)=-3x+y3

գ) (a+b-c)a=a2+ab+ac

դ) (a-b+c)2b=2ba+2b2+2bc

2) Ընդհանուր արտադրիչը դուրս բերեք փակագծերից.

ա) 3a+ 3b=3 (a+b)

բ) 2x-2y=2 (x-y)

գ) 5a+10=5 (a+2)

դ) 14-7y=7 (2-y)

ե) 12x+6y=6 (2x+y)

զ) 4-4a=(1-a)

է) ab-bc=b (a-c)

3) Գտեք միանդամի և բազմանդամի արտադրյալը.

ա)(x2-xy+y2)(-12x2y3)

բ) 2a2b5(a4-5ab2-3b2):

Առաջադրանքներ (լրացուցիչ)

4) Ձևափոխեք արտահայտությունը կատարյալ տեսքի բազմանդամի.

ա) 4(x-y)+7(x-y)=4x-4y+7x-7y=11x-11y

բ) 2a-3(b-a)=2a-3b+3a=5a-3b

գ) 2(a-b)-3(a+b)=2a-2b-3a-3b=-a-5b

դ) 2ab(a+2b)-3ab(b-a)=2a2b+4ab2-3ab2+3a2b=5a2b+ab2

5) Գտեք միանդամի և բազմանդամի արտադրյալը.

ա) -2x(x+y)=-2x2-2xy

բ) (7+3y-xy)(-3xy)=-2xy=9xy2+3x2y2

գ) 3ab(a-2+b)=3ab(+a-2+b)=3aba-3ab2+3abb=3a2b-6ab+3ab2

դ) (-ab)(ab+ac+bc)=-abab-abac-abbc=-a2b2-a2bc-ab2c

6) Ընդհանուր արտադրիչը դուրս բերեք փակագծերից

 ա) a2+ab=a (a+b)   

 բ) b5-b2=b2 (b3-1)

 գ) x2-x=x (x-1)                       

 դ) x2y2+y4=y2(x2+y2)

 ե) 2xy-x3=x (2y-x2)           

զ) 4a6-2a3b=2a3 (2a3-b)

7) 

ա) 8abx-6acy-10ak

բ) 63xy-84y2+98ay

գ) 20ax-35bx-40x2:

8)

ա) x3+x2-x=x (x2+x-1)

բ) -5x2y2-5xy2=-5xy2 (x+1)

գ) 2a3b-6ab4+4a2b3=

դ) 16x+8x2-4x3+2x4=

Leave a comment