Առաջադրանքներ 1

1124.

1126.

1128.

1129.

1130.

Առաջադրանքներ՝

1.Հատվածից դուրս գրի՛ր քեզ անծանոթ բառերը և բացատրի՛ր բառարանի օգնությամբ։
Որոտ-Կայծակին զուգորդող դղրդյուն։

2.Առանձնացրո՛ւ քեզ առավել դուր եկած հատվածը և հիմնավորի՛ր։Թագավորին թվում էր, թե ինքն էլ էնպես է խոսում, ինչպես մյուսները։ Եվ երբ խլացած նախարարները մինչև անգամ իրեն ձենն էլ չեն լսում, բարկանում է, քացով ու բռունցքով էնպես է դուրս քշում պալատից, որ գլուխկոնծի տալով սանդուղքներից գլորվում են։

3.Ներկայացրո՛ւ գործի ասելիքը։ Ասելիքը այն է, որ մարդու սխալները պետք է ասել ու օգնել նրանք ուղղել։

Թեսթ 18
Ալբերտ Մորավիա

Երբ մտքերը սառչում են օդում

(1-ին մաս)

Պիտի որ իմանա՝ մեզանից միլիոնավոր տարիներ առաջ Բ և Եռում շատ ավելի ցուրտ էր, քան այս□ր: Ջերմաստիճանը միլիարդ աստիճան զրոյից ցածր էր, և ամեն ինչ սառչում էր, նույնիսկ՝ մտքերը: Բավական էր մեկը մտածեր. «Ցուրտ է, գրո՛ղը տանի» անմիջապես նրա  գլխավերևում սուր սառցե լուլաներով գրվում էր. . «ցուրտ է, գրո՛ղը տանի»:

Հենց այդ պատճառով էլ Բ և Եռում ոչ ոք չէր համարձակվում մտածել: Բոլորն էլ վախենում էին, որ ուրիշները կկարդան իրենց մտքերը:

Այսպես արջերը, պինգվինները, փոկերը, մարդիկ՝ բոլորը դադարել էին որևէ բան մտածել: Մի խոսքով, Բ և Եռը դարձել էր իսկական հիմարիկների մի աշխարհ:

Դարերից մի դար (երբ ժամանակը դարերով էին հաշվում), մի Ծով Ա. Ցուլ, անշարժ պառկած սառցակտորի վրա, կիսախուփ աչքերով վայելում էր ցուրտը:

Նրա գլխում ոչ մի միտք չկար, բացի մի կարճ «Բա~»-ից: Հենց այդ «Բա~»-ն էլ սառցե տառերով կա□ված էր նրա գլխավերևում: Թե ի~նչ էր ուզում ասել այդ «Բա~»-ով՝ պարզ չէ:

Հանկարծ ջրից դուրս ցցվեց  Օձ Ա. Ձուկն ու, պոչը խաղացնելով, կանչեց.

-Հե~յ, Ծով Ա. Ցուլ, լսիր, ինչ եմ ասում:

-Ասա՛, լսում եմ,- փնթփնթաց Ծով Ա. Ցուլը:

-Ես մի երկրում եղա, որ կոչվում էր Արևադարձ: Ա~յ թե շոգ էր այնտեղ: Եվ գիտե՞ս, այդ երկրում մտքերը չեն սառչում:

-Ի՞նչ ես ասում:

-Հավատա: Ա՛յ, օրինակ, մեկը քեզ է նայում ու մտածում. «Բայց ի~նչ հաստլիկ է այս Ծով Ա. Ցուլը, հա~…», իսկ դու դա չես էլ իմանում, որովհետև այնտեղ մտքերը չեն սառչում ու մնում են անտեսանելի:

-Այդ ո՞վ է ասում, որ ես հաստլիկ եմ,- նեղացած փնթփնթաց Ծով Ա. Ցուլը:

-Օրինակի համար եմ ասում: Լսի՛ր, արի գլուխներս առնենք-կորչենք Բ և Եռից: Թե իմանաս, ի~նչ հաճելի է, մտածիր՝ ի~նչ ուզում ես: Այդ Արևադարձում ես մի կո~ւշտ մտածեցի:

-Ի~նչ էիր մտածում:

-Տարբեր բաներ:

-Օրինակ:

-Ինչ ուզես: Օրինակ՝ մտածում էի, որ արևը կանաչ է: Կամ երկու ան□ամ երկու հավասար է հինգի:

-Հա, բայց արևը կանաչ չի: Իսկ երկու անգամ երկուսը հավասար է չորսի:

-Ճիշտ ես ասում: Բայց հրաշալին էլ հենց դա է, որ կարող ես մտածել՝ ինչ ուզես, ու ոչ ոք չի իմանա:

Օձ Ա. Ձուկն այնքան խոսեց ու համոզեց, որ Ծով Ա. Ցուլը համաձայնեց գնալ Արևադարձ կոչվող երկիրը:

Օձ Ա. Ձուկը լողաց առջևից, իսկ Ծով Ա. Ցուլը հետևեց նրան:

Լողացին, լողացին. ջերմաստիճանը միլիարդ աստիճան ցրտությունից փոխվեց միլիարդ աստիճան տաքության: Աստված իմ, ի~նչ շոգ էր: Ծովը եռում էր, ինչպես ջուրը կաթսայում:

Ծով Ա. Ցուլը դեռ ոչինչ չէր մտածում: Միլիոնավոր տարիներ նա չէր մտածել, հիմա էլ կարծես  քնած էր: Լողալիս մեկ-մեկ հարցնում էր.

– Օձ Ա. Ձուկ, դու արդեն մտածո՞ւմ ես:

-Իհարկե:

-Իսկ ի՞նչ ես մտածում:

-Հազար ու մի բան, և բոլորը քո մասին:

-Ի՞նչ ես մտածում իմ մասին:

-Է~, չեմ ասի ասեմ՝ կնեղանաս:

Ծով Ա. Ցուլը տխրեց: Բ և Եռում ոչ ոք ոչ մեկի մասին ոչինչ չէր մտածում: Աստված գիտի, թե Օձ Ա. Ձուկը հիմա իր մասին ինչեր է մտածում: Բամբասկոտ, բութ, երկերեսանի արարած: Հանկարծ Ծով Ա. Ցուլը նկատեց, որ ինքն էլ Օձ Ա. Ձկան մասին է վատ բաներ մտածում:

Այստեղ բոլորը միայն լավ բաներ են ասում. «Բարի գալուստ, ի~նչ գեղեցիկ ես, ի~նչ իմաստուն տեսք ունես, ի~նչ բե□եր են…»: Բայց Ծով Ա. Ցուլը համոզված էր, որ եթե Բ ևԵռում լինեին, օդում սացե տառերով գրված կլիներ.«Միայն դու էիր պակաս այստեղ, անճոռնի~, ա~յ քեզ մռութ, մի սրա բեղերին նայեք…»:

1. Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դո՛ւրս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:
   —————————————————

—————————————————
—————————————————

—————————————————

2․Տեքստից դո՛ւրս գրիր տրված բառերի  հականիշները:
ա/ցուրտ             ————————————

բ/սոված              ————————————

գ/ուրախանալ    ————————————
դ/տաքանալ     —————————————

3․Կազմի՛ր երկու նախադասություն, որ ցուրտ բառը մեկում գործածված լինի ուղիղ, մեկում՝ փոխաբերական իմաստով:
————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————

4․Գտի՛ր գլխավերև բառի բաղադրիչները և դրանցից յուրաքանչյուրով նոր բառ կազմի՛ր:
————————————————
—————————————————

——————————————————
——————————————————

5․Բացատրի՛ր գլուխ գովել դարձվածքի իմաստը:
—————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————

6․Տեքստից դո՛ւրս գրիր ընդգծված բառերը՝ դիմացը գրելով տեսակը (պարզ, բարդ, ածանցավոր):
ա/——————————
բ/——————————
գ/——————————
դ/——————————

7․Տրված բառերից յուրաքանչյուրի դիմաց գրված է, թե այն ինչ խոսքի մաս է: Ո՞ր տարբերակում է սխալ նշված:
ա/պինգվին – գոյական
բ/սառչել-բայ
գ/հաճելի-ածական
դ/Ծով Ա.Ցուլ-բայ

8․Տեքսից դո՛ւրս գրիր մեկ պարզ նախադասություն:

——————————————————————————————————————————————————————————————————————————————

9․Լրացրո՛ւ հետևյալ ասացվածքները:
ա/Գյուղ կանգնի—————————————
բ/Անունը կա———————————————

10․Այն ի՞նչն է, այն ի՞նչը.
Առանց ձեռքի,
Առանց ոտքի
Դռներ է բացում:
                                  ————————————

11․Ինչո՞ւ էին Բ և Եռի ապրողները վախենում մտածել:
————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————

12․Ի՞նչն էր հրաշալի Արևադարձում:
———————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————

13․Ի՞նչ էր մտածում Օձ Ա. Ձուկը Ծով Ա.Ցուլի մասին:

———————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————

14․Դու՞ր եկավ քեզ պատմվածքի ավարտը: Ինչո՞ւ:
————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————

15․Ո՞ր երկրում կուզեիրապրել, Բ և Եռում, թե՞ Արևադարձում, ինչո՞ւ:
————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————

1101.

1102.

1103.

1105.

1106.

1108.

1109.

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

11.

12.

13.

1077․Տրված են 3,25 , 10,02 , 0,64 թվերը: Նրանցից կազմե՛ք տարբեր գումարներ և հաշվե՛ք դրանք:

3,25+10,02=13,27
0,64+3,25=3,89
10,02+0,64=10,66

1079․Եռանկյան կողմերի երկարություններն են` 4,11 սմ, 2,65 սմ, 3,8 սմ: Գտե՛ք եռանկյան պարագիծը:

4,11+2,65+3,5=10,76

1080․

Ա-5,78

1081․Քառակուսու կողմի երկարությունը 3,72 դմ է։ Եթե քառակուսու կողմը մեծացվի 10 անգամ, ինչի՞ հավասար կլինի ստացված քառակուսու պարագիծը։

1083․Քառակուսու կողմի երկարությունը 7,16 դմ է։ Եթե նրա պարագիծը մեծացնենք 100 անգամ, որքա՞ն կլինի ստացված քառակուսու կողմի երկարությունը։

1084․

1086․

1088․

56. ԱՌԱՆՁՆԱՑՆԵԼ ՀՈՄԱՆԻՇ ԲԱՌԵՐԻ 6 ԶՈՒՅԳ:

 Ա. Ընչաքաղց, զգաստ, լիովին, գթալ, ժրաջան, ամբոխ, զգոն, բազմություն, ամբողջապես, անկշտում, ջանասեր, կարեկցել:

Բ.Լուրթ, համամիտ, տոկուն, հաղթանդամ, ստահակ, ալևոր, մեծամարմին, խարդախ, կայուն, կապտագույն, համակարծիք, զառամյալ:

Գ) զեփյուռ, ճգնել, պերճ, ձանձրալի, ճիրան, մեծանուն, մագիլ, տաղտկալի, սյուք, շքեղ, ջանալ, անվանի:

Ա)

Ընչաքաղց-անկշտում

զգաստ-զգոն

ժրաջան-ջանասեր

լիովին-ամբողջապես

գթալ-կարեկցել

ամբոխ-բազմություն

Բ)

Լուրթ-կապտագույն

համամիտ-համակարծիք

հաղթանդամ-մեծամարմին

տոկուն-կայուն

ստահակ-խարդախ

ալևոր-զառամյալ

Գ)

զեփյուռ-սյուք

ճգնել-ջանալ

պերճ-շքեղ

ձանձրալի-տաղտկալի

ճիրան-մագիլ

մեծանուն-անվանի

57.Կետերի փոխարեն գրի´ր տրված բառերից մեկը:

Նստելու համար մի հարթ տեղ եմ փնտրում: 
Քամին ամբողջ հարդ ը բարձրացրել ու պտտում էր օդում: 
Տարբեր աղտ եր քայքայել էին մարմինը: 
Փոշիով ու ախտ էր ծածկված փողոցը: 
Մի ուղտ քարավանից առանձնացել էր: 
Քո արած ուխտ թանկ է բոլորիս համար:

58.Ընդգծված բառերը փոխարինի´ր հոմանիշներով: Ընտրածդ բառերի գրությունը ճշտի´ր բառարանի օգնությամբ:

Խոսքս մի՛ կտրիր։ Խոսքս մի՛ կիսել:
Մինչև ե՞րբ պիտի թաքուն պահես։ Մինչև ե՞րբ պիտի ծածուկ պահես:
Անձրևն ինչպես սկսվել էր, այնպես էլ վերջացավ: Անձրևն ինչպես սկսվել էր, այնպես էլ դադարեց։
Օդանավի իջնելը ոչ ոք չնկատեց: Օդանավի նստել ոչ ոք չնկատեց։
Երեխայի նման ուրախանում էին ու լիաթոք ծիծատսմ: Երեխայի նման զվաճանում էին ու լիաթոք ծիծատսմ
Եղնիկի ձագը մորն էր փնտրում: Եղնիկի եղնորթ մորն էր փնտրում:

59. Փակագծերում տրված բառերից մեկն ընտրի՛ր ու պահանջվող ձևով գրի՛ր հարցում արտահայտող բառի փոխարեն:

Զարդասեղանին սանրներ էին դրված:

Թե մազերը սանրեր  աներ ու լվացվեր, կտեսնեիք, որ սիրուն երեխա է:

Նվերը մի գեղեցիկ սանր էր:

Նա մի շատ բարի կախարդ էր:

Եթե իրոք կախարդեր, մուկ կդառնայիր:

Եկողն ամենաչար կախարդն էր:

Հավաքվեցին չար ու բարի կախարդներ:

Պատին մի աղջկա նկար էր կախված:

Սիրով որ նկարեր, նկարը սիրուն կստացվեր:

Կարդա’ առակը, կատարի’ր առաջադրանքները։

Արջն ու տղաները

Երկու ընկեր ճանապարհ էին գնում, մեկ էլ հանկարծ դեմառդեմ դուրս եկավ արջը։ Մեկն անմիջապես ծառը բարձրացավ ու թաքնվեց, մյուսը չհասցրեց փախչել, ընկավ գետնին ու մեռած ձևացավ։ Երբ արջը դունչը մոտեցրեց նրան և հոտոտեց, տղան շունչը պահեց, որովհետև լսել էր, որ մեռածներին արջը ձեռք չի տալիս։

Երբ արջը հեռացավ, ընկերն իջավ ծառից ու հարցրեց, թե արջն ի՞նչ շշնջաց նրա ականջին: Նա պատասխանեց.

-Արջն ասաց՝ սրանից հետո ճամփա մի՛ գնա այնպիսի ընկերոջ հետ, որը փորձանքի մեջ քեզ լքում է։

Առաջադրանք`

1.Ո՞րն է առակի ասելիքը:Առակի ասելիքը այն է, որ լավ ընկերը ընկերոջը կօգնի ու իր ընկերոջը նեղության մեջ չի թողնի։

2. Ի°նչ է ընկերությունը քեզ համար։Ինձ համար ընկերությունը այն է, որ դու կարող ես նրան վստահես, այնպես հարազատին, կարող ես իր հետ հանգիստ կատակներ անես։

3. Խուրհուըդ տո’ւր տղային։Իմ խորհուրդը տղային ընկերություն արա այնպիսի ընկերների հետ որոնք միշտ քո հետ կլինեն և պատրաստ կլինեն ամեն դժվար պահի քեզ
օգնեն։

2.Նախադասություններն այնպես դասավորի’ր, որ պատմություն ստացվի:

Գիտենք, որ միջատները տերև են ուտում։Բայց գիտե՞ք, որ բույսն էլ կարող է միջատ ուտել։Մի փոքրիկ, կարմրավուն բույս կա՝ ցողիկը։Տերևների ծայրին փայլում է փոքրիկ, թարմ մի կաթիլ:Նրա տերևները մազմզուկներով են պատված։Դա կպչուն նյութ է, որը բռնում է իր վրա նստած միջատին:Բռնելուց հետո ասես կուլ է տալիս նրան։Ահա այդպես է բույսը միջատ ուտում։

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

11.

12.

13.

14.

15.