16.03.2023

39. Գործողության անունը դարձրո՛ւ այդ գործողության հետ կապված առարկայի անուն: Գրի՛ր 
գործածված ածանցները:
Օրինակ՝ քերել-քերիչ

Գրել-գրիչ, կապել-կապիչ, քամել-քամիչ, թակել-թակիչ, ըմպել-ըմպիչ, բացել-բացիչ, գործել-գործիչ, խաղալխաղալիք, ուտել-ուտելիք, խմել-խմիչք, հագնել-հագնելիք, ձգելձգիչ, փակել-փակիչ, 
խթանել-խթանիչ, փաթաթել, ճոճել, գանձել, զսպել, ջնջել-ջնջիչ, ծածկել-ծածկոց, կապել-կապիչ, օրորել-օրորոց:

40.Ընդգծված բաղադրյալ բառերը փոխարինի՛ր բառակապակցություններով:

Անսահման հզորություն ու անսանձ–առանձ ցանձ գոռոզություն ուներ Թեմուրը:Միջնադարի–միջին դար ոչ մի քաղաք չէր կարող համեմատվել նրա նոր մայրաքաղաք–մայր քաղաք հետ: Ճարտարապետի ձին մի օր կորել էր այդ քաղաքի ամենամեծ–ամենից մեծ պարտեզում և մեկամսյա–մեկ ամիս  որոնումներից հետո հազիվ գտնվել: Թեմուրն իր մայրաքաղաքի՝ Սամարղանդի շրջակայքի–շրջակա տարածություն գյուղերն անվանել էր Բաղդադ,Կահիրե,Դամասկոս, որ աշխարհի մեծագույն-ամենից բարձր քաղաքները որպես աննշան գյուղեր տեսներ:

41. Տրված հարադրությունների իմաստներն արտահայտի՛ր այլ բառերով: 

Կանգ առնել-կանգնել

մուր գալ

շուռ գալ-շրջվել

ցույց տալ-ցուցադրել

42. Աչք և գլուխ բառերով կազմի՛ր հնարավորին չափ շատ  դարձվածքներ:

1. գլուխ թափել
2. գլուխ թեքել
3. գլուխ իջեցնել
4. գլուխը խոնարհել մեկի առջև
5. գլուխ ծռել
6. գլուխ կոտրել
7. գլուխ հանել մի բանից
8. աչք դնել
9. աչք ընկնել
10. աչք ծակել
11. աչք ձգել
12. աչք ման ածել
13. աչք նետել
14. աչք շլացնել

43. Ընդգծված բառակապակցությունները փոխարինի՛ր բաղադրյալ բառերով:
 Մինչև հիմա կարծում էին, աշխարհում ամենից բարձր–ամենաբարձր ծառը Ամերիկայում աճող սեկվոյան է, նրա բարձրությունը երբեմն հարյուր մետրից էլ է անցնում: Բայց
վերջերս Աֆրիկայում գտան հարյուր ութսունինը մետր բարձրություն ունեցող-բարձրությամբ մի բաոբաբ’ սեկվոյայից մոտ երկու անգամ–երկակի  բարձր: Նրա բնի տրամագիծը 43,5 մետր է. կտրվածքի վրա ազատ կերպով–ազատորեն կարող է տեղավորվել մեր ժամանակների–ժամանակակից մի շենք:

10.03.2023

1.Գործնական աշխատանքի փաթեթից կատարի՛ր 32-35-րդ առաջադրանքները:

32. Տրված բաղադրյալ բառերի իմաստներն արտահայտի՛ր բառակապակցություններով:

Մատնաչափ-մատի չափ, կիսագունդ-կես գունդ, անհարթան հարդ, անտեսանելի-ան տեսանելի, ինքնաշարժ-ինքնուրուին շարժվող, սկզբնական-սկզբնական վիճակ, արեմտաեվրոպական, աստղադիտարան, համաշխարհային, հավասարաչափ:

33. Ա շարքի նախածանցներից յուրաքանչյուրը բոլոր հնարավոր ձևերով բաղադրի՛ր Բ շարքի բառերի հետ:

Ա Անդր, հակ, համ, ենթ, նախ, ներ, պար, վեր, տար, փոխ:  

Բ. Կովկաս, (հ)արձակ, տարած, դարձ, դնել (դրել), կշիռ, մուծել, փակել, կանգնել, աշխարհ(իկ):

34. Տրված բաղադրյալ բառերից նոր բառեր կազմի՛ր` այլ արմատ կամ ածանց ավելացնելով:

Օրինակ`
ժառանգական — ժառանգականություն, տեխնիկական -գիտատեխնիկական:

Մարդկային, ծայրահեղ, ստամոքսային, գիտակցություն, ակնաբույժ, մթնոլորտ, որոշում, ընդհատ, օրինաչափ, ձեռնարկ, մանրէ, փոխանակություն:

35. Կետերը փոխարինի՛ր փակագծում տրված բաղադրիչներից կազմված համապատասխան բաղադրյալ բառերով:

Հողն … (ինքն, մաքուր, ել) … (հատուկ, ություն) ունի: Դա չի նշանակում, թե կարելի է նրան… (չափ, անց) շատ… (ծանր, բեռն, ել) (օրգան, ական) և (ան, օրգան, ական)… (թափ, ոն),… (բնակ, վայր) հավաքված (կենցաղ, ային) աղբով, որովհետև հոդի … (հնար, ավոր, ություն)… (նույն, պես)… (ան, սահման) չեն: Իսկ … (թափ, ոն)… (աղտ, ոտ, (վ)ած) հողը սպառնում է…. (հիվանդ, ություն) առաջացման պատճառ դառնալ:

… (գետ, տեխնիկա, ական)… (առաջ, ընթաց) հետ մարդիկ պիտի մտածեն արտաքին (մեջ, վայր) … (պահ, պան, ություն) …  միջոցներ ստեղծելու մասին:

2.Թումանյանական իմ հերոսը՝

• Ընտրի՛ր  Թումանյանի որևէ ստեղծագործության հերոսի:Կացին ախպեր։
• Գրի՛ր, թե տվյալ ստեղծագործության մեջ ինչ դեր ունի:
• Բնութագրի՛ր նրան և արտահայտիր կարծիքդ նրա մասին:
• Եթե կան տվյալներ  հեղինակի կողմից հերոսի  անվան ընտրության կամ նրա նախատիպի մասին՝ գրի՛ր (այս մասին դասարանում խոսել ենք՝ «Իմ ընկեր Նեսոն» պատմվածքը քննարկելիս, ո՞վ էր Նեսոն․․․):