Հարցեր
• Պետական ի՞նչ կառուցվածք ուներ Արատտան, ո՞րն էր նրա հովանավոր աստվածը։Հայկական լեռնաշխարհի հայտնի առաջին պետությունը Արատտան է։Արատտայի արքան միաժամանակ երկրի հոգևոր առաջնորդն էր՝ քրմապետը։Քրմապետ-արքան երկրի կարևորագույն հարցերը քննարկում էր ավագների ժողովում։Շումերական բնագրերից իմանում ենք Արատտայի հզոր բանակի, պարսպապատ մայրաքաղաքի,նաև սեփական գրի մասին։Արատտայի հովանավոր ասվածն էր Հայկը,նա իմաստության և ջրերի ասված Հայայի որդին էր։
• Մի քանի նախադասությամբ ներկայացրեք Հայասսա թագավորության մասին։Ք․ ա․ II հազարամյակի կեսերին Հայստանից արևմուտք բնակվում էին խեթերը։Նրանք հայերին ազգակից հնդեվրոպական ժողովուրդ էին։Մեր երկիը կոչում էին <<Հայասա>>,որը խեթերեն նշանակում է <<հայերի երկիր>>։Հայասան ուներ իր արքունիքը ,բանակը ,քաղաքային կենտրոնները,դիցարանը։
• Մի քանի նախադասությամբ պատմեք Նաիրի երկրի մասին։Ք․ ա․ XIII-X դարերում Ասորեստանի արքաները Հայաստանի հարավում և Վանալճի ավազանում բազմիցս հիշատակում են Նաիրի երկիրը։Նաիրի բազմաթիվ արքա-առաջնորդներ դաշինք էին կնքել ընդհանուր թշնամու՝ Ասորեստանի դեմ պայքարելու համար։Նաիրին հիշատակվում է իբրև ընդարձակ,հպատակություն չճանաչող երկիր, որն ուներ 250 քաղաք՝ զորավոր պարիսպներով։Ք․ ա․ IX դարում Նաիրին արդեն հանդես է գալիս որպես մեկ միսանական պետություն։
Ռոբերտ Հակոբյան 