Առաջադրանքներ։

1․ Որոշել ֆունկցիայի գրաֆիկի և կոորդինատային առանցքների հատման կետերի կոորդինատաները.

ա) y=2x-7 A (1;-5) B (3;-1)
Պատ՝(3,5;0) (0;-7)

բ) y=-2 և y=7x+1
A (0;-2)
A1 (1;8)
B1 (0;1)
Պատ՝(-0,5;-2,5)

2․ Որոշեք ֆունկցիայի գրաֆիկների հատման կետերի կոորդինատները.

ա) y=x+4 A (1;5) B (2;6)
y=3x A1 (1;3) B1 (2;6)
Պատ՝(2;6)

3․ Համակարգը լուծել գրաֆիկական եղանակով

y=1+x A (1;2) B (-1;0)
y=-5-x A1 (1;-6) B1 (2;-7)

4․ Հետևյալ համակարգը լուծել գրաֆիկական եղանակով

y=-3x A (1;-3) B (2;-6)
y=3-4x A1 (1;-1) B1 (2;5)

5․ Գտնել հետևյալ ax+8y=20 հավասարման a գործակիցն այնպես, որ դրա գրաֆիկը անցնի (3;4) կետով:
3a+32=20
3a=-12
a=-4

6․ Նույն կոորդինատական համակարգում կառուցել y=−xևy=3x+4 ֆունկցիաների գրաֆիկները և գտիր հատման կետի կոորդինատները:
y=−x A (1;-1) B (-1;1)
y=3x+4 A1 (1;7) B1 (0;4)
Պատ՝(-1;1)

16.10.24

1.Կետերի փոխարեն գրիր համապատասխան տառը, երկհնչյունը և կրկնակ բաղաձայնը:
Օլիմպոսը, որտեղ անցկացվում էին օլիմպիկան խաղերը, հին հույների գլխավոր սրբավայրերից մեկն էր: Յուրաքանչյուր չորս տարին մեկ տասնյակ հազարավոր ուխտագնաց էր հավաքվում այնտեղ: Եվ գալիս էին ոչ միայն Հունաստանի բնակիչները: Ողջ գարունն ու ամառը դեպի Օլիմպոս էին լողում նավեր նաև Իտալիայից, Սիցիլիայից, Փոքր Ասիայի ափամերձ քաղաքներից, էգեյան ծովի կղզիներից:

Օլիմպոսի գլխավոր սրբությունը գերագույն աստծո` Զևսի տաճարն էր: Տաճարի խորքում խոյանում էր Զևսի վիթխարի արձանը` փառաբանված որպես հին աշխարհի յոթ հրաշալիքներից մեկը: Հունաստանում դժբախտ էին համարում այն մարդուն, որը չէր տեսել Ֆիդիասի այդ հանճարեղ ստեղծագործությունը:

«Մարդկանց և աստվածների թագավոր» Զևսը նստած էր հոյակապ ու ճոխ զարդարված գահին: Նրա մարմնի վերին մասը մերկ էր, ներքնի մասը` փաթաթված թանկարժեք թիկնոցով: Զևսը մի ձեռքում պահում էր Նիկե աստվածուհու արձանը, մյուսում` գավազանը, որը պսակված էր նրա սրբազան թռչունի` արծվի պատկերով: Ձիթենու ճյուղերից պսակը զարդարում էր աստծո գլուխը:

Զևսի հսկայական արձանի վրա Ֆիդիասի հետ աշխատող աշակերտներին սարսափեցնում էին արձանի ահռելի չափերը: Արձանը տաճարի ներքին տարածության մեկ երրորդն էր զբաղեցնում: Գահին նստած Զևսի գլուխը համարյա կպչում էր առաստաղին:
Նրա հագուստը, գլխի պսակն ու ժապավենները, ձեռքի Նիկեի հագուստն ու հաղթական պսակը պայծառ, շողշողացող ոսկուց էին: Զևսի գլուխն ու մարմինը, Նիկեի ամբողջ կերպարանքը փղոսկրից էին: Փղոսկրի ջերմ, դեղնավարդագույն երանգը Զևսի պատկերին զարմանալի կենդանություն էր տալիս:
Զևսի պատկերը դիտողի համար տպավորիչ էր ոչ միայն իր վեհությամբ: Դեմքին մի արտասովոր հմայք կար` խաղաղության, անհուն իմաստնության ու բարության զգացում: Եվ միևնույն ժամանակ աստվածային հզորություն էր դրոշմված նրա ողջ կերպարի վրա: Ում հաջողվել էր տեսնել Ֆիդիասի Զևսին, պնդում էր, որ ինքը ոչ թե արձան, այլ իսկական աստվածությունն է տեսել:

2.Լրացրու’ բաց թողնված տառերը,  երկհնչյունները, կրկնակ բաղաձայնները:

Վարձու, կարգաապահ,  բարձրություն, անջրդի,  տախտակ, բացօդյա, անդորություն,  անդրավարտիք, սիգապանծ,  խորդուբորդ,  կմաղք,  կցկտուր,  ճեպընթաց, դժողք:

3. Կազմի’ր   6 բառ`   սյունակներից    ընտրելով  մեկական  արմատ.
երաշտ                հունձ
խոտ                    բաժին
մաս              դիմակ
խոժոռ                հավ
մրջյուն              խցիկ
բեռ                     բույն
մրջնաբույն, մասնաբաժին, խոժոռադեմ, երաշտահավ, բեռնախցիկ, խոտհունձ

4..Յուրաքանչյուր   սյունակից   ընտրելով մեկական  նախածանց  և արմատ` կազմի’ր  6  նախածանցավոր   բառ.

ենթ         գիծ

նախ       դարձյալ

հար        սպա

արտ       տևել

վեր         միշտ

առ          սահման

ենթասպա, նախագիծ, արտասահման, վերադարձ, հարատև, առաջնագիծ

5.Բացատրի’ր տրված դարձվածքի իմաստը  1 բառով և կազմիր նախադասություն:

Քարը  քարին  չթողնել-Հիմնահատակ կործանել՝ ավերել:
Նա քարը քարին չթողնելով ավերեց կյանքը։

6. Տրված բառակապակցության  ուղղակի և դարձվածքային իմաստներով կազմի’ր   2 նախադասություն:

Ափերից դուրս գալ-Լինում են ձկներ, որոնք կարող են դուրս գալ ափերից։
Երբ նա ձայնը բարձացրեց իմ վրա , ես ափերից դուրս եկա։

7. Տրված  դարձվածքով  կազմի’ր   1  նախադասություն:

Խելքը  գլուխը հավաքել-Սա քո վերջին շանսն է, խելքը գլուխտ հավաքիր։

8.Տրված ածականներն ըստ հոմանիշության բաժանի՛ր հինգ խմբի:

Դժբախտ, հին, փնթփնթան, հնամենի, անկայուն, տոկուն, երերուն, թշվառ, դիմացկուն, հնօրյա, դժգոհ, անբախտ, պինդ, հինավուրց, չարաբախտ, ամուր, վաղեմի, անհաստատ, խախուտ, դժկամ, ապերջանիկ, տարաբախտ, դողդոջուն:

Դժբախտ, թշվառ, անբախտ, չարաբախտ, տարաբախտ, ապերջանիկ

հին հնամենի հնօրյա հինավուրց, վաղեմի,

փնթփնթան, դժգոհ, դժկամ

անկայուն, երերուն, անհաստատ, խախուտ

տոկուն, դիմացկուն, պինդ,

8. Առանձնացրու’ հոմանիշային  6 զույգ:

Մթնշաղ, անդրավարտիք, ցասում, արփի, փափագ, արգասիք, բարկություն, բաղձանք,  թախիծ,   արեգակ, երեկո, արդյունք, տաբատ,  նոխազ

ցասում ֊ թախիծ

անդրավարտիկ ֊ տաբատ

մթնշաղ ֊ երեկո

արփի ֊ արեգակ

փափագ ֊ բաղձանք

արգասիք ֊ արդյունք

9.Առանձնացրու’ հականիշային 6 զույգ.

Կարևոր, փոքրոգի, երանգավառ, համր, վեհանձն, երկրորդական, չոր, տգեղ, խոսուն, խորդուբորդ, դժգույն, տամուկ, ողորկ,  վճիտ:

երանգավառ֊ դժգույն

կարևոր ֊ երկրորդական

խորդուբորդ ֊ ողորկ

համր ֊ խոսուն

տամուկ ֊ չոր

փոքրոգի ֊ վեհանձն

18.10.24

1.Յուրաքանչյուր սյունակից  ընտրելով մեկական վերջածանց և արմատ` կազմի’ր  6 վերջածանցավոր բառ.                  .

ծակոտել       ուք

խաչագող               ան

կալվածատեր         ոն

քսայուղ                  յալ

հավելավճար         կեն

կովկիթ                   ություն

2. Փակագծում  տրված բառերը տեղադրի’ր  բաց թողնված  տեղերում` ենթարկելով անհրաժեշտ   փոփոխությունների:

Ամառը նա սիրում էր  նստել պատշգամբի   առաջ փռվել պարտեզում, որտեղ անցնում  էր  մեծ առուն .այն գալիս էր ընդարձակ հովիտը շրջապատող սարերով և   գնում  դեպի դաշտերը:

(սար, փռել,  ամառ, որտեղ)

Որքան  մոտենում  էինք,  այնքան ավելի նշմարելի էր  դառնում   գյուղի  տներն  ու այգիները,  երդիկից   ելնող   տան  սյուները:

(երդիկ, դառնալ, ծուխ, տուն)

Լիլիթի   վեր   սլացող   հոգին   չէր  երկնչում  ոչ մի   —-   ,   ձգտում   էր  դեպի երկնասլաց    ——  նմանվող   ժայռերը,   տենչում  լեռների  երկնամերձ   ——   :

(սյուն, խոչընդոտ, սլանալ, բարձունք)

3.Աշուն

Տեքստից դուրս գրել գոյականները, ածականները, բայերը:
Յուրօրինակ    գեղեցկություն  ունի  Հայաստանի  աշունը։ Բնությունը զարմանալիորեն հիացնում է իր  նախշազարդ  հագուստով։ Ծառերի  վրա ոսկու պես   բոցկլտում  են  գույնզգույն  տերևները։ Երգեցիկ  թռչունները  թռչում  են։  Նրանք   շուտով  ճամփորդելու  են դեպի  հարավ։ Շնորհիվ երկնքում  կախված  ոսկեզօծ  գնդիՙ   շուրջբոլորը շողարձակում է։
Անձրևաբեր ամպերը սահում են երկնքում։ Նրանք մեթընդմերթ փաթաթվում են արևին և կորցնում կեսօրվա պայծառությունը։ Մեղմօրոր քամին քնքշաբար խաղում է աշնանային գունագեղ ծաղիկների հետ։ Նրանք հանդարտորեն նազում են ու հասկանում, որ արդեն հրաժեշտ են տալու մայր արևին։ Աշնան թախիծի մեջ թաքնվել է բնության հմայքը։

Գոյականները – գեղեցկություն, Հայաստան, աշուն, բնություն, հագուստ, ծառեր, ոսկի, տերևներ, թռչուններ, հարավ, երկինք, գունդ, ամպերը, արև, կեսօր, պայծառություն, քամի, ծաղիկներ, հրաժեշտ, մայր, արև, աշուն, թախիծ, բնություն, հմայքը։

Ածականները – յուրօրինակ, նաշխազարդ, գույնզգույն, երգեցիկ, կախված, ոսկեծոզ, անձրևաբեր, մեղմօրոր, աշնանային, գունագեղ։

Բայեր – ունենալ, հիացնել, բոցկլտալ, թռչել, ճամփորդել, կախվել, շողարձակել, սահել, փաթաթվել, կորցնել, խաղալ, նազել, տալ, թաքնվել։

4. Բառաշարքում գտնել վերջածանցավոր բառերը, ընդգծել ածանցները և յուրաքանչյուր վերջածանցով կազմել երկուական նոր բառ:
Վայրենի, խոսուն, մրգատու, մականուն, նեղացկոտ, լացկան, առհավետ, ազդակ, զորեղ, ոսկեգույն, առավելագույն, բանակ, խոսք, միածին, ելույթ, սահնակ, միաբան, ձգան, տիրացու:

5. Տրված գոյականները ածանցների օգնությամբ դարձրու ածականներ:
Սիրտ-սրտային, լույս-լուսավոր, սեր-սիրային, տուն-տնային, ցավ-ցավոտ, ձև-ձևավոր, շող-շողավուն, հույզ-հույզոտ, վաստակ-վաստակավոր, հրապույր-հրապույրոտ, ժպիտ-ժպտավուն, գույն-գունավոր:

6. Առաջին շարքի ածականների հականիշները գտիր երկրորդ շարքում:
ա. վախկոտ, խիտ, յուրային, զուլալ, շնորհալի, ցնծուն, միամիտ
բ.  օտար, նոսր, քաջարի, անտաղանդ, խորամանկ, պղտոր, թախծոտ:
վախկոտ-քաջարի, խիտ-նոսր, յուրային-օտար, զուլալ-պղտոր,միամիտ-խորամանկ,ցնծուն-անտաղանդ, շնորհալի-թախծոտ

7.Բառախմբում առանձնացրու հոմանիշ ածականների 5 եռյակ:

Նենգամիտ, աժդահա, ցասկոտ ամբարտավան, հզոր, բարկացկոտ, գոռոզամիտ, վիթխարի, զորեղ, չարամիտ, զայրացկոտ, խարդախ, ինքնահավան, հուժկու, հսկա:

Աժդահա-վիթխարի, հսկա

Նենգամիտ-չարամիտ-խարդախ

Ցասկոտ-զայրացկոտ-բարկացկոտ

Ամբարտավան-գոռոզամիտ-ինքնահավան

Հզոր-հուժկու-զորեղ

8. Վար, բադ, բուն, ծածկ, բանկ, սար, կարգ,մարգ, մատ կաթ բառերում նույն տեղում ավելացնելով մեկ տառ կազմիր նոր բառեր:

Վարդ, բարդ, բույն, ծածուկ, բանակ, սարդ, կարագ, մարագ, մարտ, կարթ:

9. Բառաշարքում առանձնացրու  հոգնակի թվով դրված գոյականները և նշիր հոգնակիի վերջավորությունները:  

Հայրենասեր, պատվեր, հայեր, լապտեր, եթեր, սարեր, ստվեր, նվեր, լվեր, արկղեր, լրաբեր, կայքեր, պատկեր, ստեր, երկնաքեր, խոսքեր, դարեր, մտքեր: 

հայեր, սարեր, լվեր, արկղեր, կայքեր, ստեր, խոսքեր, դարեր, մտքեր:


10. Բառաշարքում գտիր իրար համարժեք զույգերը: 

Բուլկի, պոնչիկ, կողիկ, մարկետ, հացիկ, բազար, աղցան, բագաժ, շուկա, փքաբլիթ, խանութ, սալաթ, կոտլետ, ուղեբեռ:

Բուլկի-հացիկ

Պոնչիկ-փքաբլիթ

Կողիկ-կոտլետ

Մարկետ-խանութ

Բազար-շուկա

Աղցան-սալաթ

Բագաժ-ուղեբեռ

1․ Ո՞ր պատկերն է կոչվում շեղանկյուն։ GEOGEBRA ծրագրով գծել շեղանկյուն։

2․ Թվարկել միայն շեղանկյանը բնորոշ հատկությունները։
Քանի որ շեղանկյունը զուգահեռագիծ է, ապա այն ունի զուգահեռագծի բոլոր հատկությունները:

3․ Շեղանկյան անկյուններից մեկը 2 անգամ մեծ է մյուսից: Հաշվել շեղանկյան անկյունները:
60,120

4․ Հաշվել շեղանկյան մյուս անկյունները, եթե A անկյունը 59° է:
59+59=118
360-118=242
242:2=121

5․ Հաշվել շեղանկյան պարագիծը, եթե նրա կողմի երկարությունը  3.25 դմ է:
3,25*4=13դմ

6․ Տրված է՝ OD=3 սմ, AC=14 սմ: Գտնել BD-ն և AO-ն:

Քանի որ BO=OD=3
AO=CO=14:2=7

7․ Հաշվել շեղանկյան մյուս անկյունները, եթե A անկյունը 67° է:

67+67=134
360-134=226
226:2=113

8․ Գտնել շեղանկյան կողմը, եթե նրա պարագիծը հավասար է 30 սմ։
30:4=7,5

Առաջադրանքներ։

1․ Լուծել հավասարումների համակարգը․

ա)3+2y-3z=2
5-y-5z=-1
2y-3z=-1
-y-5z=-6
-y-6+5z
y=6-5z
2(6-5z)-3z=-1
12-1z-3z=-1
-10z-3z=13
-13z/13=1
y=1 (1;1;1)
բ)3y=12
y=4
x+4+z=7
x-8+2z=-3
x+z=3
x+2z=5
z=2
x=1
(1;4;2)

գ)x-2y=0
3x-2y-z=1
5x+4y-2z=8
-2xz=-1
11x-4z=10
z=3
x=2
2-2y=0
y=1
(2;1;3)

դ)x+y=5
3x-2y+z=6
x-5y+3z=-4

y=5-x
5x+z=16
6x+3z=21

15x+3z=48
6x+3z=21
9x=27
x=3
y=2
z=1
(3;2;1)

2․ Լուծել «եռանկյունաձև» տեսքի հավասարումների համակարգը․

ա)x-4*3=2
x-12=2
x=14
(14;3)

բ)
x=-7
-14-3y=1
-3y=15
3y=-15
y=-5
(-7;-5)

գ)x=3
-9+5y=16
5y=25
y=5
(3;5)

դ)z=2
4y-6=2
4y=8
y=2
3x+8-12=2
3x=6
x=2
(2;2;2)

ե)
x=-3
y=-9
3-9-z=-6
z=0
(-3;-9;0)


զ)
x=5
y=5
-5+5+z=5
-z=-5
z=5
(5;5;5)

3․ Լուծել հավասարումների համակարգը․

Առաջադրանքներ։

1․ Լուծել հավասարումների համակարգը

3+y-4=0
y=-3+4=0
y=1
(3;1)

-4+y-7=0
y=4+7=0
y=11
(-2;11)

y=1
3x-1-8=0
3x=9
x=3
(3;1)

3x-10-2=0
3x=12
x=4
(4;-5)

2․ Լուծել հավասարումների համակարգը

4x+4y=2
4x-4y=2
8y=0
y=0
4x-0=2
x=2

2y=0
y=0
2x-0=1
x=2

3x+3y=9
3x+3y=6
լուծում չունի

x-2y=4
x-2y=4
-4y=0
y=0
x-2y=4
x-0=4
x=4

3․ Կազմել երկու գծային հավասարումների համակարգը, այնպիսին, որ նրա հավասարումներից մեկը լինի 3x-4y=2 և

ա) համակարգը լինի անհամատեղելի,

բ) համակարգն ունենա անթիվ բազմությամբ լուծումներ:

1.Ներկայացնել բջիջի հյուսվածքի կառուցվածքը։

Բջիջը հյուսվածքի հիմնական կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ միավորն է, որը բաղկացած է մի շարք մասերից։ Բջիջի հիմնական կառուցվածքային բաղադրիչները ներառում են.

1. Բջջային պատ (ամուր կառուցվածք՝ կաթնասունների բջիջների համար, որը կոչվում է բջջային պատ)՝ պաշտպանում է բջջի ներսը և ապահովում կառուցվածքը։
2. Բջջային մեմբրան (պլազմային մեմբրան)՝ երկու շերտից բաղկացած, որի միջոցով կարգավորվում է նյութերի ներթափանցումը բջիջ։ Այն ունի մոլեկուլներ, որոնք պատասխանատու են հաղորդակցության համար։
3. Ջրի հիդրատացված միջավայր (ցիտոպլազմա)՝ բջջի ներսում տեղակայված հեղուկ, որտեղ գտնվում են բազմաթիվ օրգանելլեր։
4. Օրգանելլեր՝
   • Միտոխոնդրիաներ՝ էներգիայի արտադրություն։
   • Ռիբոսոմներ՝ սպիտակուցների սինթեզ։
   • Էնդոպլազմային ցանց՝ նյութերի փոխադրման և մշակման համար։
   • Գոլջի կոմպլեքս՝ նյութերի վերամշակում և տարհանում։
5. Քրոմոսոմներ՝ բջջի ժառանգական նյութը, որը գտնվում է պարարտում՝ նյութական օրգանիզմի զարգացումը և ֆունկցիան։

Բջիջը կարող է լինել տարբեր տեսակի (օրինակ, մկանային, նյարդային, էպիթելային), որոնցից յուրաքանչյուրն ունի հատուկ կառուցվածք և ֆունկցիա, որոնք համապատասխանում են տվյալ հյուսվածքի նպատակներին։

2.Օրգան, օրգան համակարգի կառուցվածքը և փոխադարձ աշխատանքը։

Օրգաններն ու օրգան համակարգերը մարմնի կարևոր բաղադրիչներն են, որոնք աշխատում են միասին տարբեր ֆունկցիաներ իրականացնելով։ Ահա նրանց կառուցվածքը և փոխադարձ աշխատանքը:

1. Օրգան

Օրգանները մարմնի կառուցվածքային միավորներն են, որոնք կազմված են տարբեր տեսակի հյուսվածքներից և ունեն հատուկ ֆունկցիա: Օրինակ՝

• Սիրտ՝ արյունը պոմպող օրգան, որը կազմված է մկանային հյուսվածքից։
• Ֆիկսված օրինակներ՝ օրինակ, ստամոքսը, լյարդը, երիկամները։

2. Օրգան համակարգ

Օրգան համակարգերը կազմված են մի քանի օրգաններից, որոնք միասին աշխատում են ընդհանուր նպատակին հասնելու համար: Օրինակ՝

• Սիրտ-անոթային համակարգ՝ բաղկացած է սրտից, արյունատար անոթներից (աչք, զարկերակներ, երակներ) և պատասխանատու է արյան շրջանառության համար:
• Հաղորդակցական համակարգ՝ ներառում է ուղեղը, մաշկը, նյարդային ավարտները, որոնք համակցված են և պատասխանատու են մարմնի արձագանքման և հաղորդակցության համար։

3. Փոխադարձ աշխատանք

Օրգաններն ու օրգան համակարգերը փոխզիջում են և գործակցում են մի շարք ֆունկցիաներ իրականացնելիս:

• Սիրտ-անոթային համակարգը անհրաժեշտ է սնուցելու և թթվածնի տեղափոխման համար, որը ստանում է ռեսպիրատոր համակարգից (որպես թթվածին)։
• Մարսողական համակարգը սննդանյութերը մարսում և հասցնում է արյունատար համակարգին, որը այն հետագայում տարածում է մարմնում։
• Նյարդային համակարգը վերահսկում է օրգանների աշխատանքը, ապահովելով մարմնի արձագանքը արտաքին ու ներքին ազդակներին։

4. Օրինակ

Երբ մարդն սպառում է սնունդ, մարսողական համակարգը այն վերամշակում է, ստանում սննդանյութեր, որոնք մուտք են գործում արյուն, ապա սիրտ-անոթային համակարգը դրանք տեղափոխում է բոլոր օրգաններին, որոնք անհրաժեշտ են դրանց համար։ Նյարդային համակարգը վերահսկում է այս բոլոր գործընթացները, ապահովելով, որ օրգաններն աշխատեն ներդաշնակ։

Այսպիսով, օրգաններն ու օրգան համակարգերը միասին աշխատում են, ապահովելով մարմնի ճիշտ գործառույթը և ողջունելով առողջության պահպանմանն ուղղված գործընթացները։

3.Գեղձերի տեսակները և գործառույթները։

Գեղձերը մարմնի մասնիկներն են, որոնք արտադրում և secreto են հորմոններ, այլ նյութեր, որոնք ունեն կարևոր դեր մեր օրգանիզմում: Գեղձերը կարելի է դասավորել մի քանի հիմնական տեսակների ըստ նրանց ֆունկցիաների:

1. Էնդոկրին գեղձեր

• Գործառույթ: Ապրում են հորմոններ, որոնք ուղղվում են արյան միջոցով ամբողջ մարմնում:
• Օրինակներ:
• Թշնամի (ապահող) գեղձեր (հիպոֆիզ, հիպոթալամուս): վերահսկում են մյուս գեղձերի աշխատանքը և կարգավորում են մարմնի ֆունկցիաները:
• Թ thyroid (թիթեղային) գեղձ: արտադրում է թիթեղային հորմոններ, որոնք կարևոր են նյութափոխանակության համար:
• Ադրենալ գեղձեր: արտադրում են ադրենալին, որը պատասխանատու է մարմնի հակազդեցության համար սթրեսի իրավիճակներում:
• Պանկրեաս: արտադրում է ինսուլին և գլուկագոն, որոնք կարգավորում են արյան շաքարի մակարդակը:

2. էքսկրետոր գեղձեր

• Գործառույթ: Ապրում են նյութեր, որոնք դուրս են բերվում մարմնից:
• Օրինակներ:
• Քիթ-կոկորդի գեղձեր: արտադրում են լորձ, որը պաշտպանում է շնչուղիները:
• Ստամոքսի գեղձեր: արտադրում են ստամոքսի հյութեր, որոնք անհրաժեշտ են սննդի մարսման համար:
• Շնորհալի գեղձեր (անկումար): արտադրում են նախապատրաստական հեղուկներ, որոնք մասնակցում են սննդի մարսման գործընթացին:

3. Սեռական գեղձեր

• Գործառույթ: Ապրում են սեռական հորմոններ, որոնք պատասխանատու են սեռական զարգացման և վերարտադրության համար:
• Օրինակներ:
• Թեստեր (մասագին): արտադրում են testosterone, որը կարևոր է տղամարդկանց սեռական զարգացման համար:
• Օվարիներ (կանացի): արտադրում են էստրոգեն և պրոգեստերոն, որոնք պատասխանատու են կանանց սեռական զարգացման և շղթայական ֆունկցիաների համար:

4. Այլ գեղձեր

• Գործառույթ: Գեղձեր, որոնք արտադրում են այլ նյութեր, որոնք ոչ թե հորմոններ են:
• Օրինակներ:
• Երիկամները: արտադրում են մեզ, որը կարևոր է մարմնում հեղուկների և աղերի հավասարակշռության համար:
• Լյարդը: մասնակցում է նյութափոխանակությանը և արտադրում է խոլեստերին, արբանյակային նյութեր:

Այսպիսով, գեղձերը կատարում են բազմաթիվ կարևոր ֆունկցիաներ, որոնք անհրաժեշտ են մարմնի պատշաճ աշխատանքի և առողջության պահպանման համար:

4.Վերցնել մեկ գեղձային հիվանդություն և ներկայացնել։

Հայտնի գեղձային հիվանդություններից մեկի օրինակ է հիպոթիրեոզը (լիարժեք անունը՝ ենթամաշկային խիստ հեղուկություն):

Հիպոթիրեոզ

1. Նկարագրություն

Հիպոթիրեոզը պայմանավորված է թիթեղային գեղձի (թ thyroid) գործունեության նվազեցմամբ, որի արդյունքում մարմնում թիթեղային հորմոնների (T3 և T4) մակարդակը նվազում է։ Սա կարող է հանգեցնել մարմնի նյութափոխանակության դանդաղեցմանը։

2. Պատճառներ

• Գեղձի վնասվածքներ կամ վիրահատություններ՝ հանգեցնելով թ thyroid-ի վնասման։
• Ավտոիմուն հիվանդություններ՝ օրինակ, Հաշիմոտոյի թիրեոիդիտ, երբ մարմնի իմունային համակարգը հարձակվում է թիթեղային գեղձի վրա։
• Յոդի անբավարարություն՝ յոդը անհրաժեշտ է թիթեղային հորմոնների արտադրության համար։
• Certain դեղամիջոցների ազդեցություն՝ որոշ դեղամիջոցներ կարող են ազդել թիթեղային գեղձի աշխատանքի վրա։

3. Ցույցեր

Հիպոթիրեոզի սովորական նշանները և ախտանիշները ներառում են:

• Հոգնածություն և թուլություն
• Մաշկի չորություն և մազերի կորստի
• Աշխատանքային ֆունկցիայի նվազում
• Սրտի դադարեցում (հետընթաց)
• Քաշի ավելացում
• Խնդիրներ կենտրոնացման կամ հիշողության հետ

4. Diagnose

Հիպոթիրեոզը կարող է ախտորոշվել արյան թեստերի միջոցով, որոնք չափում են TSH (թթղացման հորմոն) և T4 մակարդակները։ Նման դեպքերում TSH-ի բարձր մակարդակը և T4-ի ցածր մակարդակը ցույց են տալիս հիպոթիրեոզ։

5. Բուժում

Բուժման հիմնական մեթոդը թիթեղային հորմոնների փոխարինումն է, սովորաբար՝ սինթետիկ թ thyroxine (լևոթիրոքսին), որն օգնում է վերականգնել հորմոնների մակարդակը և վերականգնել նյութափոխանակությունը։ Բուժման ընթացքում բժշկի մշտադիտարկումը կարևոր է:

6. Նախատեսված արդյունքներ

Դեղորայքի ճիշտ օգտագործումը կարող է շտկել ախտանիշները և բարելավել հիվանդի կյանքի որակը։ Հիպոթիրեոզը, եթե appropriately բուժվում, կարող է կառավարելի լինել և հիվանդները կարող են շարունակել իրենց բնականոն կյանքը:

Հիպոթիրեոզը մի հիվանդություն է, որը պահանջում է գիտակցություն և ճիշտ բուժում, և հիվանդների համար կարևոր է հիվանդության մասին տեղեկացված լինել և բժշկի հետ մշտական կապ պահել:

5.ֆլեշ մոբ։

6.Նորկայացնել Կենսաբանույան բաժնի հղումը։

09․10․2024

Вопросы к представленному тексту:

1.Как бабушка реагирует на цветок?
Бабушка долго смотрела на цветок, не веря своим глазам, и молчала. Потом сняла очки, словно они мешали ей рассмотреть удивительное растение, и дети заметили на глазах у бабушки слёзы.

2. Что дети узнали о ромашке от бабушки?
Это ромашка она из моего детства. Когда-то давно ромашек было очень много. Они покрывали поля, пригорки, росли в лесах и на берегах рек.

3. Почему бабушка считает, что люди виноваты перед детьми?
ромашек становилось всё меньше. Эти цветы безжалостно срывали. Это делал каждый, кто проходил мимо.

4. Какая роль бабушки в тексте и как её реакция влияет на детей?
Бабушка в тексте играет роль хранительницы памяти и связи между поколениями. Её реакция слёзы и грусть Её грусть пробуждает в детях желание узнать больше и, возможно, стать более бережными к окружающему миру.

5. Какое значение имеет ромашка в контексте всего текста?
Ромашка символизирует утраченные ценности и связь с природой. Это символ того, как небрежное отношение к окружающему миру может привести к утрате природного богатства. В тексте ромашка играет роль напоминания о простоте и красоте, которую люди когда-то не ценили.

6. Что вы думаете о том, что люди, проходя мимо, срывали ромашки? Как это может быть связано с современными проблемами окружающей среды?
Срывание ромашек людьми, проходящими мимо, символизирует неосознанное и бездумное отношение к природе, которое наблюдается и в современном мире.

09.10.2024

1.Բառակապակցությունների իմաստն արտահայտել մեկ բառով:
Գիտական ենթադրություն-վարկած
կառավարության ղեկավարը-վարչապետ
փայտագործ վարպետ-ատաղձագործ
գինի մատուցող-մատռվակ
արջի բույն-որջ
գլխի մազերը թափված-ճաղատ
լուսնի մանգաղ-կիսալուսին
մետաղե պաշտպանիչ գլխարկ-սաղավարտ
գազանի բերան-կլափ
հայրենիքից արտաքսված-վտարանդի
վատ լուր-գոյժ
բարի լուր-բերող
ոչ դեմ և ոչ կողմ-քվեարկող


2.Բառակապակցությունն անվանել մեկ բառով:
Յոթ գլխով-յոթգլխանի, ստրուկի մտքով-ստրկամիտ, լի և առատ-լիառատ, կյանքի հյութ-կենսահյութ, ցավից լլկված-ցավալլուկ, մոլոր մտքով-մոլորամիտ, սուր ընթացող-սրընթաց, խելքը կորցրած-խելազուրկ, նոր հայտնված-նորահայտ, մենակ ապրող-մենակյաց, խիստ բարքով-խստաբարո, երկար ապրող-երկարակյաց, նոր եկած-նորեկ, աչքին հաճելի-ակնահաճո:

3.Տրված բարդ բառերի առաջին բաղադրիչները փոխելով՝ ստանալ նոր բառեր:
Լեռնագագաթ —քառագագաթ
մեղմաձայն —բաղաձայն
պերճաշուք-վսեմաշուք
բերդակալ-ատենակալ
հուսաբեկ-անբեկ
հուշաղբյուր-անբույր
գնահատանիշ-թվանիշ
ժպտադեմ-անասնադեմ
բեմահարթակ-դիմահարթակ
գեղատես-վատատես

4.Բառաշարքում ընդգծել ը գաղտնավանկ ունեցող բառերը:
Վերջնագիծ, հյուրընկալ, նկարել, ակնթարթ, գլխարկ, խճանկար, արագընթաց, լեռնաբնակ, զրահ, նվագարան, փղձկալ, այծյամ, հնչյուն, վեհանձն, արթմնի, չվերթ:

5.Բառաշարքում ընդգծել ապ- նախածանցն ունեցող բառերը:
Ապրանք, ապաբախտ, ապուշ, ապակի, ապուպապ, ապօրինի, ապուխտ, ապագա, ապացույց, ապստամբ, ապավեն, ապառաժ, ապաստան, ապերախտ, ապար, ապտակ, ապրուստ, ապազգային, ապուր:

6. Բառաշարքում ընդգծել անհոդակապ բառերը:
Բնավեր, խճավազ, բազմազգ, խաղասաց, չվերթ, ագեվազ, բեռնատար, եռակողմ, ցլամարտ, գանձարկղ, ուղեկալ, հաղթանդամ, աղվեսագի, գինետուն, ձյունապատ, վազանց, արգավանդ, լուսանկար, հերարձակ:

7. Ընդգծել փոխաբերական իմաստով գործածված բառակապակցությունները:
Թաց գետին, դառը խոսք, գույնզգույն ծաղիկներ, մայրացած հասկ, նիրհած դաշտեր, բախտի անիվ, բարդ խնդիր, սուր աչք, վարդագույն երազ, ննջող առվակ, փրփրուն ալիք, ծաղկած այգի, լալկան ուռենի:

8 Շարքում գտնել հոմանիշ բառերի 8 զույգ:
Արի, արագ, անզոր, հոյակապ, սնամեջ, անապական, գոռոզամիտ, աննկուն, ինքնահավան, անվեհեր, գեր, վճիտ, սքանչելի, ունայն, աննվաճ, մարմնեղ, թույլ, փութկոտ:

Առաջադրանքներ։

1․ Համարժե՞ ք են արդյոք հավասարումները․

ոչ

ոչ

(1;-1) 2-1-2(-1)=0
1-2-1=0

ոչ

2․ Կազմել տված հավասարմանը համարժեք հավասարում.

ա) 4x – 2 + y = 0 բ) 5x + 4y – 2 = 2x – 3y + 5 գ) 3x + 6y – 9 = 0 դ) x – y – 1 = 0

3․ Համարժե՞ք են արդյոք հավասարումների համակարգերը.

x-y+3=0
2x+y-4=0

ոչ

ոչ

4․ Կազմել տված համակարգին համարժեք համակարգ.․

5․ Ինչպիսի՞ a-ի դեպքում են հավասարումների համակարգերը համարժեք․