1․ Ո՞ր պատկերն է կոչվում շեղանկյուն։ GEOGEBRA ծրագրով գծել շեղանկյուն։

2․ Թվարկել միայն շեղանկյանը բնորոշ հատկությունները։
Քանի որ շեղանկյունը զուգահեռագիծ է, ապա այն ունի զուգահեռագծի բոլոր հատկությունները:

3․ Շեղանկյան անկյուններից մեկը 2 անգամ մեծ է մյուսից: Հաշվել շեղանկյան անկյունները:
60,120

4․ Հաշվել շեղանկյան մյուս անկյունները, եթե A անկյունը 59° է:
59+59=118
360-118=242
242:2=121

5․ Հաշվել շեղանկյան պարագիծը, եթե նրա կողմի երկարությունը  3.25 դմ է:
3,25*4=13դմ

6․ Տրված է՝ OD=3 սմ, AC=14 սմ: Գտնել BD-ն և AO-ն:

Քանի որ BO=OD=3
AO=CO=14:2=7

7․ Հաշվել շեղանկյան մյուս անկյունները, եթե A անկյունը 67° է:

67+67=134
360-134=226
226:2=113

8․ Գտնել շեղանկյան կողմը, եթե նրա պարագիծը հավասար է 30 սմ։
30:4=7,5

Առաջադրանքներ։

1․ Լուծել հավասարումների համակարգը․

ա)3+2y-3z=2
5-y-5z=-1
2y-3z=-1
-y-5z=-6
-y-6+5z
y=6-5z
2(6-5z)-3z=-1
12-1z-3z=-1
-10z-3z=13
-13z/13=1
y=1 (1;1;1)
բ)3y=12
y=4
x+4+z=7
x-8+2z=-3
x+z=3
x+2z=5
z=2
x=1
(1;4;2)

գ)x-2y=0
3x-2y-z=1
5x+4y-2z=8
-2xz=-1
11x-4z=10
z=3
x=2
2-2y=0
y=1
(2;1;3)

դ)x+y=5
3x-2y+z=6
x-5y+3z=-4

y=5-x
5x+z=16
6x+3z=21

15x+3z=48
6x+3z=21
9x=27
x=3
y=2
z=1
(3;2;1)

2․ Լուծել «եռանկյունաձև» տեսքի հավասարումների համակարգը․

ա)x-4*3=2
x-12=2
x=14
(14;3)

բ)
x=-7
-14-3y=1
-3y=15
3y=-15
y=-5
(-7;-5)

գ)x=3
-9+5y=16
5y=25
y=5
(3;5)

դ)z=2
4y-6=2
4y=8
y=2
3x+8-12=2
3x=6
x=2
(2;2;2)

ե)
x=-3
y=-9
3-9-z=-6
z=0
(-3;-9;0)


զ)
x=5
y=5
-5+5+z=5
-z=-5
z=5
(5;5;5)

3․ Լուծել հավասարումների համակարգը․

Առաջադրանքներ։

1․ Լուծել հավասարումների համակարգը

3+y-4=0
y=-3+4=0
y=1
(3;1)

-4+y-7=0
y=4+7=0
y=11
(-2;11)

y=1
3x-1-8=0
3x=9
x=3
(3;1)

3x-10-2=0
3x=12
x=4
(4;-5)

2․ Լուծել հավասարումների համակարգը

4x+4y=2
4x-4y=2
8y=0
y=0
4x-0=2
x=2

2y=0
y=0
2x-0=1
x=2

3x+3y=9
3x+3y=6
լուծում չունի

x-2y=4
x-2y=4
-4y=0
y=0
x-2y=4
x-0=4
x=4

3․ Կազմել երկու գծային հավասարումների համակարգը, այնպիսին, որ նրա հավասարումներից մեկը լինի 3x-4y=2 և

ա) համակարգը լինի անհամատեղելի,

բ) համակարգն ունենա անթիվ բազմությամբ լուծումներ:

1.Ներկայացնել բջիջի հյուսվածքի կառուցվածքը։

Բջիջը հյուսվածքի հիմնական կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ միավորն է, որը բաղկացած է մի շարք մասերից։ Բջիջի հիմնական կառուցվածքային բաղադրիչները ներառում են.

1. Բջջային պատ (ամուր կառուցվածք՝ կաթնասունների բջիջների համար, որը կոչվում է բջջային պատ)՝ պաշտպանում է բջջի ներսը և ապահովում կառուցվածքը։
2. Բջջային մեմբրան (պլազմային մեմբրան)՝ երկու շերտից բաղկացած, որի միջոցով կարգավորվում է նյութերի ներթափանցումը բջիջ։ Այն ունի մոլեկուլներ, որոնք պատասխանատու են հաղորդակցության համար։
3. Ջրի հիդրատացված միջավայր (ցիտոպլազմա)՝ բջջի ներսում տեղակայված հեղուկ, որտեղ գտնվում են բազմաթիվ օրգանելլեր։
4. Օրգանելլեր՝
   • Միտոխոնդրիաներ՝ էներգիայի արտադրություն։
   • Ռիբոսոմներ՝ սպիտակուցների սինթեզ։
   • Էնդոպլազմային ցանց՝ նյութերի փոխադրման և մշակման համար։
   • Գոլջի կոմպլեքս՝ նյութերի վերամշակում և տարհանում։
5. Քրոմոսոմներ՝ բջջի ժառանգական նյութը, որը գտնվում է պարարտում՝ նյութական օրգանիզմի զարգացումը և ֆունկցիան։

Բջիջը կարող է լինել տարբեր տեսակի (օրինակ, մկանային, նյարդային, էպիթելային), որոնցից յուրաքանչյուրն ունի հատուկ կառուցվածք և ֆունկցիա, որոնք համապատասխանում են տվյալ հյուսվածքի նպատակներին։

2.Օրգան, օրգան համակարգի կառուցվածքը և փոխադարձ աշխատանքը։

Օրգաններն ու օրգան համակարգերը մարմնի կարևոր բաղադրիչներն են, որոնք աշխատում են միասին տարբեր ֆունկցիաներ իրականացնելով։ Ահա նրանց կառուցվածքը և փոխադարձ աշխատանքը:

1. Օրգան

Օրգանները մարմնի կառուցվածքային միավորներն են, որոնք կազմված են տարբեր տեսակի հյուսվածքներից և ունեն հատուկ ֆունկցիա: Օրինակ՝

• Սիրտ՝ արյունը պոմպող օրգան, որը կազմված է մկանային հյուսվածքից։
• Ֆիկսված օրինակներ՝ օրինակ, ստամոքսը, լյարդը, երիկամները։

2. Օրգան համակարգ

Օրգան համակարգերը կազմված են մի քանի օրգաններից, որոնք միասին աշխատում են ընդհանուր նպատակին հասնելու համար: Օրինակ՝

• Սիրտ-անոթային համակարգ՝ բաղկացած է սրտից, արյունատար անոթներից (աչք, զարկերակներ, երակներ) և պատասխանատու է արյան շրջանառության համար:
• Հաղորդակցական համակարգ՝ ներառում է ուղեղը, մաշկը, նյարդային ավարտները, որոնք համակցված են և պատասխանատու են մարմնի արձագանքման և հաղորդակցության համար։

3. Փոխադարձ աշխատանք

Օրգաններն ու օրգան համակարգերը փոխզիջում են և գործակցում են մի շարք ֆունկցիաներ իրականացնելիս:

• Սիրտ-անոթային համակարգը անհրաժեշտ է սնուցելու և թթվածնի տեղափոխման համար, որը ստանում է ռեսպիրատոր համակարգից (որպես թթվածին)։
• Մարսողական համակարգը սննդանյութերը մարսում և հասցնում է արյունատար համակարգին, որը այն հետագայում տարածում է մարմնում։
• Նյարդային համակարգը վերահսկում է օրգանների աշխատանքը, ապահովելով մարմնի արձագանքը արտաքին ու ներքին ազդակներին։

4. Օրինակ

Երբ մարդն սպառում է սնունդ, մարսողական համակարգը այն վերամշակում է, ստանում սննդանյութեր, որոնք մուտք են գործում արյուն, ապա սիրտ-անոթային համակարգը դրանք տեղափոխում է բոլոր օրգաններին, որոնք անհրաժեշտ են դրանց համար։ Նյարդային համակարգը վերահսկում է այս բոլոր գործընթացները, ապահովելով, որ օրգաններն աշխատեն ներդաշնակ։

Այսպիսով, օրգաններն ու օրգան համակարգերը միասին աշխատում են, ապահովելով մարմնի ճիշտ գործառույթը և ողջունելով առողջության պահպանմանն ուղղված գործընթացները։

3.Գեղձերի տեսակները և գործառույթները։

Գեղձերը մարմնի մասնիկներն են, որոնք արտադրում և secreto են հորմոններ, այլ նյութեր, որոնք ունեն կարևոր դեր մեր օրգանիզմում: Գեղձերը կարելի է դասավորել մի քանի հիմնական տեսակների ըստ նրանց ֆունկցիաների:

1. Էնդոկրին գեղձեր

• Գործառույթ: Ապրում են հորմոններ, որոնք ուղղվում են արյան միջոցով ամբողջ մարմնում:
• Օրինակներ:
• Թշնամի (ապահող) գեղձեր (հիպոֆիզ, հիպոթալամուս): վերահսկում են մյուս գեղձերի աշխատանքը և կարգավորում են մարմնի ֆունկցիաները:
• Թ thyroid (թիթեղային) գեղձ: արտադրում է թիթեղային հորմոններ, որոնք կարևոր են նյութափոխանակության համար:
• Ադրենալ գեղձեր: արտադրում են ադրենալին, որը պատասխանատու է մարմնի հակազդեցության համար սթրեսի իրավիճակներում:
• Պանկրեաս: արտադրում է ինսուլին և գլուկագոն, որոնք կարգավորում են արյան շաքարի մակարդակը:

2. էքսկրետոր գեղձեր

• Գործառույթ: Ապրում են նյութեր, որոնք դուրս են բերվում մարմնից:
• Օրինակներ:
• Քիթ-կոկորդի գեղձեր: արտադրում են լորձ, որը պաշտպանում է շնչուղիները:
• Ստամոքսի գեղձեր: արտադրում են ստամոքսի հյութեր, որոնք անհրաժեշտ են սննդի մարսման համար:
• Շնորհալի գեղձեր (անկումար): արտադրում են նախապատրաստական հեղուկներ, որոնք մասնակցում են սննդի մարսման գործընթացին:

3. Սեռական գեղձեր

• Գործառույթ: Ապրում են սեռական հորմոններ, որոնք պատասխանատու են սեռական զարգացման և վերարտադրության համար:
• Օրինակներ:
• Թեստեր (մասագին): արտադրում են testosterone, որը կարևոր է տղամարդկանց սեռական զարգացման համար:
• Օվարիներ (կանացի): արտադրում են էստրոգեն և պրոգեստերոն, որոնք պատասխանատու են կանանց սեռական զարգացման և շղթայական ֆունկցիաների համար:

4. Այլ գեղձեր

• Գործառույթ: Գեղձեր, որոնք արտադրում են այլ նյութեր, որոնք ոչ թե հորմոններ են:
• Օրինակներ:
• Երիկամները: արտադրում են մեզ, որը կարևոր է մարմնում հեղուկների և աղերի հավասարակշռության համար:
• Լյարդը: մասնակցում է նյութափոխանակությանը և արտադրում է խոլեստերին, արբանյակային նյութեր:

Այսպիսով, գեղձերը կատարում են բազմաթիվ կարևոր ֆունկցիաներ, որոնք անհրաժեշտ են մարմնի պատշաճ աշխատանքի և առողջության պահպանման համար:

4.Վերցնել մեկ գեղձային հիվանդություն և ներկայացնել։

Հայտնի գեղձային հիվանդություններից մեկի օրինակ է հիպոթիրեոզը (լիարժեք անունը՝ ենթամաշկային խիստ հեղուկություն):

Հիպոթիրեոզ

1. Նկարագրություն

Հիպոթիրեոզը պայմանավորված է թիթեղային գեղձի (թ thyroid) գործունեության նվազեցմամբ, որի արդյունքում մարմնում թիթեղային հորմոնների (T3 և T4) մակարդակը նվազում է։ Սա կարող է հանգեցնել մարմնի նյութափոխանակության դանդաղեցմանը։

2. Պատճառներ

• Գեղձի վնասվածքներ կամ վիրահատություններ՝ հանգեցնելով թ thyroid-ի վնասման։
• Ավտոիմուն հիվանդություններ՝ օրինակ, Հաշիմոտոյի թիրեոիդիտ, երբ մարմնի իմունային համակարգը հարձակվում է թիթեղային գեղձի վրա։
• Յոդի անբավարարություն՝ յոդը անհրաժեշտ է թիթեղային հորմոնների արտադրության համար։
• Certain դեղամիջոցների ազդեցություն՝ որոշ դեղամիջոցներ կարող են ազդել թիթեղային գեղձի աշխատանքի վրա։

3. Ցույցեր

Հիպոթիրեոզի սովորական նշանները և ախտանիշները ներառում են:

• Հոգնածություն և թուլություն
• Մաշկի չորություն և մազերի կորստի
• Աշխատանքային ֆունկցիայի նվազում
• Սրտի դադարեցում (հետընթաց)
• Քաշի ավելացում
• Խնդիրներ կենտրոնացման կամ հիշողության հետ

4. Diagnose

Հիպոթիրեոզը կարող է ախտորոշվել արյան թեստերի միջոցով, որոնք չափում են TSH (թթղացման հորմոն) և T4 մակարդակները։ Նման դեպքերում TSH-ի բարձր մակարդակը և T4-ի ցածր մակարդակը ցույց են տալիս հիպոթիրեոզ։

5. Բուժում

Բուժման հիմնական մեթոդը թիթեղային հորմոնների փոխարինումն է, սովորաբար՝ սինթետիկ թ thyroxine (լևոթիրոքսին), որն օգնում է վերականգնել հորմոնների մակարդակը և վերականգնել նյութափոխանակությունը։ Բուժման ընթացքում բժշկի մշտադիտարկումը կարևոր է:

6. Նախատեսված արդյունքներ

Դեղորայքի ճիշտ օգտագործումը կարող է շտկել ախտանիշները և բարելավել հիվանդի կյանքի որակը։ Հիպոթիրեոզը, եթե appropriately բուժվում, կարող է կառավարելի լինել և հիվանդները կարող են շարունակել իրենց բնականոն կյանքը:

Հիպոթիրեոզը մի հիվանդություն է, որը պահանջում է գիտակցություն և ճիշտ բուժում, և հիվանդների համար կարևոր է հիվանդության մասին տեղեկացված լինել և բժշկի հետ մշտական կապ պահել:

5.ֆլեշ մոբ։

6.Նորկայացնել Կենսաբանույան բաժնի հղումը։

09․10․2024

Вопросы к представленному тексту:

1.Как бабушка реагирует на цветок?
Бабушка долго смотрела на цветок, не веря своим глазам, и молчала. Потом сняла очки, словно они мешали ей рассмотреть удивительное растение, и дети заметили на глазах у бабушки слёзы.

2. Что дети узнали о ромашке от бабушки?
Это ромашка она из моего детства. Когда-то давно ромашек было очень много. Они покрывали поля, пригорки, росли в лесах и на берегах рек.

3. Почему бабушка считает, что люди виноваты перед детьми?
ромашек становилось всё меньше. Эти цветы безжалостно срывали. Это делал каждый, кто проходил мимо.

4. Какая роль бабушки в тексте и как её реакция влияет на детей?
Бабушка в тексте играет роль хранительницы памяти и связи между поколениями. Её реакция слёзы и грусть Её грусть пробуждает в детях желание узнать больше и, возможно, стать более бережными к окружающему миру.

5. Какое значение имеет ромашка в контексте всего текста?
Ромашка символизирует утраченные ценности и связь с природой. Это символ того, как небрежное отношение к окружающему миру может привести к утрате природного богатства. В тексте ромашка играет роль напоминания о простоте и красоте, которую люди когда-то не ценили.

6. Что вы думаете о том, что люди, проходя мимо, срывали ромашки? Как это может быть связано с современными проблемами окружающей среды?
Срывание ромашек людьми, проходящими мимо, символизирует неосознанное и бездумное отношение к природе, которое наблюдается и в современном мире.

09.10.2024

1.Բառակապակցությունների իմաստն արտահայտել մեկ բառով:
Գիտական ենթադրություն-վարկած
կառավարության ղեկավարը-վարչապետ
փայտագործ վարպետ-ատաղձագործ
գինի մատուցող-մատռվակ
արջի բույն-որջ
գլխի մազերը թափված-ճաղատ
լուսնի մանգաղ-կիսալուսին
մետաղե պաշտպանիչ գլխարկ-սաղավարտ
գազանի բերան-կլափ
հայրենիքից արտաքսված-վտարանդի
վատ լուր-գոյժ
բարի լուր-բերող
ոչ դեմ և ոչ կողմ-քվեարկող


2.Բառակապակցությունն անվանել մեկ բառով:
Յոթ գլխով-յոթգլխանի, ստրուկի մտքով-ստրկամիտ, լի և առատ-լիառատ, կյանքի հյութ-կենսահյութ, ցավից լլկված-ցավալլուկ, մոլոր մտքով-մոլորամիտ, սուր ընթացող-սրընթաց, խելքը կորցրած-խելազուրկ, նոր հայտնված-նորահայտ, մենակ ապրող-մենակյաց, խիստ բարքով-խստաբարո, երկար ապրող-երկարակյաց, նոր եկած-նորեկ, աչքին հաճելի-ակնահաճո:

3.Տրված բարդ բառերի առաջին բաղադրիչները փոխելով՝ ստանալ նոր բառեր:
Լեռնագագաթ —քառագագաթ
մեղմաձայն —բաղաձայն
պերճաշուք-վսեմաշուք
բերդակալ-ատենակալ
հուսաբեկ-անբեկ
հուշաղբյուր-անբույր
գնահատանիշ-թվանիշ
ժպտադեմ-անասնադեմ
բեմահարթակ-դիմահարթակ
գեղատես-վատատես

4.Բառաշարքում ընդգծել ը գաղտնավանկ ունեցող բառերը:
Վերջնագիծ, հյուրընկալ, նկարել, ակնթարթ, գլխարկ, խճանկար, արագընթաց, լեռնաբնակ, զրահ, նվագարան, փղձկալ, այծյամ, հնչյուն, վեհանձն, արթմնի, չվերթ:

5.Բառաշարքում ընդգծել ապ- նախածանցն ունեցող բառերը:
Ապրանք, ապաբախտ, ապուշ, ապակի, ապուպապ, ապօրինի, ապուխտ, ապագա, ապացույց, ապստամբ, ապավեն, ապառաժ, ապաստան, ապերախտ, ապար, ապտակ, ապրուստ, ապազգային, ապուր:

6. Բառաշարքում ընդգծել անհոդակապ բառերը:
Բնավեր, խճավազ, բազմազգ, խաղասաց, չվերթ, ագեվազ, բեռնատար, եռակողմ, ցլամարտ, գանձարկղ, ուղեկալ, հաղթանդամ, աղվեսագի, գինետուն, ձյունապատ, վազանց, արգավանդ, լուսանկար, հերարձակ:

7. Ընդգծել փոխաբերական իմաստով գործածված բառակապակցությունները:
Թաց գետին, դառը խոսք, գույնզգույն ծաղիկներ, մայրացած հասկ, նիրհած դաշտեր, բախտի անիվ, բարդ խնդիր, սուր աչք, վարդագույն երազ, ննջող առվակ, փրփրուն ալիք, ծաղկած այգի, լալկան ուռենի:

8 Շարքում գտնել հոմանիշ բառերի 8 զույգ:
Արի, արագ, անզոր, հոյակապ, սնամեջ, անապական, գոռոզամիտ, աննկուն, ինքնահավան, անվեհեր, գեր, վճիտ, սքանչելի, ունայն, աննվաճ, մարմնեղ, թույլ, փութկոտ:

Առաջադրանքներ։

1․ Համարժե՞ ք են արդյոք հավասարումները․

ոչ

ոչ

(1;-1) 2-1-2(-1)=0
1-2-1=0

ոչ

2․ Կազմել տված հավասարմանը համարժեք հավասարում.

ա) 4x – 2 + y = 0 բ) 5x + 4y – 2 = 2x – 3y + 5 գ) 3x + 6y – 9 = 0 դ) x – y – 1 = 0

3․ Համարժե՞ք են արդյոք հավասարումների համակարգերը.

x-y+3=0
2x+y-4=0

ոչ

ոչ

4․ Կազմել տված համակարգին համարժեք համակարգ.․

5․ Ինչպիսի՞ a-ի դեպքում են հավասարումների համակարգերը համարժեք․

Հարցեր և առաջադրանքներ։

1․ Ի՞նչն են անվանում սեղանի միջին գիծ։
 Սեղանի սրունքների միջնակետերը միացնող հատվածը անվանում են սողանի միջին գիծ։

2․ Գրել սեղանի միջին գծի հատկությունը։
Սեղանի միջին գիծը զուգահեռ է հիմքերին և հավասար է նրանց կիսագումարին:

3․ GEOGEBRA ծրագրով գծել հավասարասրուն սեղան,  գծել միջին գիծը։ Հավասարասրուն սեղանը քանի՞ միջին գիծ ունի։

4․ GEOGEBRA ծրագրով գծել ուղղանկյուն  սեղան,  գծել միջին գիծը։ Ուղղանկյուն  սեղանը  քանի՞ միջին գիծ ունի։

5․ Տրված է՝ AE=EB, CF=FD, BC=28 մ, AD=30 մ: Գտնել՝ EF-ը:

EF=AD+BC/2

6․ Սեղանի հիմքերն  են 42 սմ և 24 սմ։ Գտնել սեղանի միջին գծի երկարությունը։
42+24:2=33

7․ Սեղանի հիմքերը հարաբերում են, ինչպես 2 : 4, իսկ միջին գիծը 21 սմ է: Գտնել սեղանի հիմքերը:

8․ Ուղղանկյուն սեղանի սուր անկյունը 45^օ  է ։ Գտնել մնացած անկյունները։

9․ Ուղղանկյուն սեղանի սուր անկյունը 45° է: Փոքր սրունքը 12 սմ է, իսկ մեծ հիմքը՝ 18 սմ: Գտնել սեղանի փոքր հիմքը:

1.Փակագծում տրված բառերը հոգնակի՛ դարձրու և համապատասխան ձևով գրի՛ր կետերի փոխարեն:

Մրցող լաստանավերը մաքուր էին ու զարդարված գույնզգույն լաթերով:
Հարթավայրերից գարնան հորդացումների ժամանակ գետերը կարող են հակառակ ուղղությամբ հոսել:
Օդերևութաբաններրը զգուշացնում են քաղաքին սպառնացող նոր ցիկլոնի մասին:
Գետում ջրի մակարդակը բարձրացել էր սառցադաշտերի պատճառով:
Ջրի հոսանքը դանդաղեցնում են հատակին լցված քարակույտերը:
Աշխարհի գեղեցիկ ջրվեժներց մեկը` Վիկտորիան, անցյալ դարում է հայտնագործվել եվրոպացիների կողմից:
Շատ ծովախորշեր վերածվել են ցամաքի:

2. Ըստ անհրաժեշտության գոյականները հոգնակի՛ դարձրու և արա՛ համապատասխան փոփոխություններ:

Բուդդայական քահանաները պատմում են, թե երկիրը հենվում է ոսկե գորտերի վրա: Գորտերը ժամանակ առ ժամանակ քորում է գլուխները կամ ձգում թաթերը, որից երկիրը տատանվում է ու նրա վրա մարդիկ ցնցում են զգում: Կամչատկայի բնակիչները այն համոզմանն է եղել, թե գետինների տակ ապրում էին Տուիլ աստվածները, որոնք երբեմն սահնակներով էին տեղ գնում: Երկրաշարժեր են լինում, երբ սահնակները քաշող շները վրայից թափ էին տալիս լվին: Հետաքրքիր է, թե իրականում ժամանակ առ ժամանակ ի՞նչ է կատարվում մեր երկրի որոշակի գոտիներում:

3.Տրված բառերի գործիական հոլովի ձևերով կազմի՛ր նախադասություններ:Հայր- Ես հպարտանում եմ իմ հորով

 ծաղիկներ-Ես իմ հավաքած ծաղիկներով անակնկալ արեցի իմ մայրիկին։

 Բոլոր-բոլորով շնորհավորեցինք ուսուցչուհու ծնունդը։

 Ոչ մեկը չեր կարողանում լուծել այտ խնդիրը։

 հասնել- Հասնելով իմ նպատակին ես կարողացա հաղթահարել վախս:

հեռանալ-Ես հեռանալով Հայաստանից մեծ կարոտ զգացի:

4.Խոսքի մասերը խմբավորի՛ր ըստ տրված պահանջի: Դերանունները կարող ես տարբեր խմբերում գրել:

Ա. Առարկա ցույց տվող բառեր – գոյական
Բ. Առարկայի հատկանիշ ցույց տվող բառեր – ածական
Գ. Հատկանիշի հատկանիշ ցույց տվող բառեր – մակբայ
Դ. Կապակցական նշանակություն ունեցող բառեր – կապ
Ե. Վերաբերմունք արտահայտող բառեր – վերաբերական

5.Նախադասության մեջ ընդգծված բառերը դարձրո´ւ եզակի և բացատրի´ր, թե ի՞նչ է փոխվում:

Մայրը քնքշորեն շոյեց երեխայի գանգուրները ,  գանգուրը :
Հուզմունքից ծնկները, ծունկը ծալվում էին:
Տղան սահում էր դահուկներով, :դահուկով
Շատ քայլելուց ոտքս  հոգնել են:
Արամը բարկությունից մատ  էր կոտրատում:
Աղջիկն աչքը էր կկոցել արևից:

6.Կետերը փոխարինի՛ր փակագծում տրված բառերի եզակի կամ հոգնակի ձևերով՝դրանց հետ համաձայնեցնելով ընդգծված բայերը:

Խոնավ, ծովի բույրով հագեցած օդը վանեց  խառնիխուռն մտքերը:(օդ)
Լույսն  ու ջերմությունը մարդիկ արևից են ստանում: (ջերմություն)
Երեկոյան բոլոր հիվանդների ջերմությունը կբարձրանար: (ջերմություն)
Փոշին էր ծածկել ամբողջ քադաքր: (փոշի)
Հիմա լվացքը տարբեր փոշիներով են անում: (փոշի)
Եթե սննդի հարցը լուծվի, կարելի է այստեղ մի  երկու շաբաթ ապրել: (սնունդ)

7.Տրված հավաքական գոյականներից յուրաքանչյուրով երկու նախադասություն կազմի՛ր դրանք դնելով եզակի և հոգնակի թվերով:

Ամբոխ, ոհմակ, անտառ, դասարան:

Ես նրան գտա ամբոխում։

Ես նրանց գտա տարբեր ամբոխներում։

Ոհմակում կար յուրահատուկ գայլ։

Գայլերը գնում էին վոհմակներով։

Ես միայնակեի այս անտառում։

Հայստանում շատ անտառներ կա։

Ամբողջ դասարանից միայն մի հոգի էր բացակա։

Մեր դպրոցի դասարաններում կան համակարգիչներ ։

Առաջադրանքներ։

1․ Լուծել հավասարումների համակարգը․

y-4=0
y=4
x+y+1=0
x+4+1=0
x+5=0
x=-5

-4y+4=0
-4y=-4
y=1
x+1-1=0
x=0 (0;1)

x-5=0
x=5
15+y+3=0
y=-18

-2x-8=0
-2x=8
x=-4
-4-y-7=0
y=-11 (-4;-11)

2․ Լուծել հավասարումների համակարգը․

-x-3y+1=0
-x+4y+8=0
-7y-7=0
-7y=7
y=-1
-x+4*-1+8=0
-x-4+8=0
-x+4=0
-x=-4
x=4

-x-2y-3=0
-x+3y-2=0
-5y-5=0
-5y=5
y=1
-x+3*1-2=0
-x-3-2=0
-x-1=0
-x=-1
x=1

-x-y-2=0
3x+y-4=0
-4x+2=0
-4x=-2
x=2
3*2+y-4=0
6+y-4=0

-2x-y+3=0
-x-y+4=0
-x-1=0
-x=1
x=1
-1-y+4=0

3․ Լուծել հավասարումների համակարգը․